60 درصد ترکیب تیم ملی تغییر می‌کند

در حالی هدایت تیم ملی را عهده‌دار شدید که کشتی فرنگی در المپیک ناکام مانده بود و ساختن بنایی که بسیاری باور دارند خراب شده، کار سختی است. چه شد این مسئولیت را پذیرفتید؟

در ورزش معمولا برنامه ریزی‌ها چهارساله است و مبنای آغاز آن بعد از بازی‌های المپیک است؛ بنابراین به عهده گرفتن یک مسئولیت در چنین مقطعی از این نظر طبیعی است. به نوعی در همه جای دنیا پس از المپیک، تغییر و تحولاتی در تیم‌ها چه از نظر ورزشکار و چه از نظر کادر فنی اتفاق می‌افتد. همچنین قوانین کشتی فرنگی بعد از المپیک دستخوش تغییر شده و با توجه به این که تیم ما هم بتدریج جوان می‌شود و جوانان در سال‌های گذشته در رده‌های پایین با این قوانین آشنا هستند از این نظر زمینه را برای کار فراهم دیدم. از طرفی خود ما هم جوان هستیم و حرف‌هایی برای گفتن داریم. با این حال همه چیز را منطقی می‌بینیم، نه مأیوسیم و نه مغرور.

اولویت و به عبارتی مبنای کار شما در تیم ملی چه خواهد بود؟

معتقدم ضروری است خرد جمعی سرلوحه کار ما باشد و از تجربه سرمربیان گذشته استفاده کنیم. این تجربیات می‌تواند چراغ راه ما باشد.

برای همین به محض به عهده گرفتن هدایت تیم ملی از محمد بنا، سرمربی سابق رخصت گرفتید؟

رخصت گرفتن از پیشکسوتان، بزرگان و مربیانم را همیشه وظیفه خودم دانستم و به همه این عزیزان افتخار می‌کنم. در دنیا با برنامه امروز مسئولان فقط یک نماد هستند و پشت سر آنها عده‌ای قرار دارند که برنامه‌ها را طراحی کردند و همه چیز روی غلتک افتاده است. ما هم باید در این وادی قدم برداریم و یک تغییر و تحول را نباید به معنای زیر و رو شدن همه چیز بدانیم. ما نمی‌توانیم مادام‌العمر در سمتی باقی بمانیم، اما می‌توانیم کارنامه‌ای جاودانه داشته باشیم مثل کارنامه محمد بنا که در المپیک لندن با سه طلا جاودانه شد و برای همیشه در تاریخ ثبت شده است. طبیعی است برای رخصت گرفتن نمی‌شد به تک تک بزرگان زنگ بزنم، بنابراین از طریق رسانه‌ها و با خلوص نیت و صادقانه رخصت گرفتم و خودم را هیچ وقت بی نیاز از نظرات کارشناسان و بزرگان کشتی نمی‌دانم.

شما با قهرمانی تیم ملی نوجوانان در جهانی 2016 به اصطلاح میخ شایستگی خود را کوبیدید. روزی که سرمربی این تیم شدید تصور رسیدن به چنین قله‌ای و در نهایت هدایت تیم ملی بزرگسالان را داشتید؟

فارغ از هرگونه شعاری و برابر مستنداتی که دارم طی سه سالی که هدایت تیم نوجوانان را به عهده داشتم تمامی برنامه‌ها و اهداف تیم را و حتی حریف تمرین کشتی‌گیران را در اردوها به صورت مکتوب داشتم و با برنامه پیش می‌رفتیم. برای همین بود تیمی را که سیزدهم دنیا تحویل گرفتیم در نهایت قهرمان جهان تحویل دادیم. می‌خواهم بگویم با برنامه بودیم و حالا که به تیم بزرگسالان آمده ایم آن رویه را با دقت نظر بیشتر ادامه خواهیم داد و تجربیاتی را که در تیم‌های پایه به دست آوردیم به بزرگسالان انتقال می‌دهیم.

اردوی مختصری را با حضور کشتی‌گیران دو وزن غیرالمپیکی پشت‌سر گذاشتید. فضای اردو را چطور دید؟ آیا بستر کار با برنامه فراهم بود؟

در این اردو متوجه شدم کمی بیشتر باید کار کنیم و برنامه‌ای که ما مدنظر داریم زمان می‌خواهد تا جا بیفتد. طبیعی است ما روش خاص خودمان را داریم که از تقسیم زمان مبارزه تا مدیریت کشتی ممکن است با آن چیزی که در ذهن بچه‌هاست 180 درجه فرق داشته باشد. شاید بچه‌ها این تصور را داشته باشند که آیا این روش درست است یا نه؟ این ذهنیت را خود ما هم در زمان قهرمانی داشتیم و موضوع جدیدی نیست. ما چهار قانون را پشت‌سر گذاشتیم، اما تسلیم نشدیم؛ بنابراین با تغییر قوانین فعلی هم قهرمانان ما نباید تسلیم شوند و اجازه ندهند قانون برایشان تعیین تکلیف کند. باید خود را تطبیق دهند. برای تغییر نگاه کشتی‌گیران به زمان نیاز داریم و این که ادله کافی برای متقاعد کردن آنها داشته باشیم.

انگار به دنبال تغییر سبک مبارزه فرنگی کاران هستید؛ کاری که در کشتی آزاد، رسول خادم انجام داد. درست است؟

شیوه‌ای که در کشتی آزاد عملیاتی شد کشتی تهاجمی است. این درست که بهترین دفاع حمله است، اما من به این روش اعتقاد ندارم. معتقدم باید وضعیت‌های مختلف کشتی را بتوانیم تحلیل کنیم و آنالیز دقیقی از کشتی‌گیران خودمان و حریفان داشته باشیم. باید مدیریت زمان کشتی داشته باشیم. این که یک جاهایی لازم است فنون ریسکی بزنیم. باید فشار یک دقیقه آخر را در تمرین طراحی کنیم که وقتی کشتی‌گیر بعضی جاها از حریف پیش است از امتیازش مراقبت کند بدون این که اخطاری دریافت کند و اگر عقب است فنون ریسکی بزند یعنی همه چیز مهندسی شده پیش برود. کشتی‌گیر در سه دقیقه اول باید به شناخت کامل از حریف برسد و خودش را به حریف قالب کند تا در سه دقیقه دوم بتواند نتیجه لازم را بگیرد. ایرادی ندارد کشتی‌گیر ببازد، اما مهم این است در تمام لحظات، کشتی جنگنده و با برنامه باشد.

فکر می‌کنید یک مربی تا چه حد می‌تواند در هدایت درست کشتی‌گیر و اجرای برنامه‌هایی مثل همین برنامه‌ای که شما مد نظر دارید، موثر باشد؟

من معتقدم هر مربی نباید و نمی‌تواند در کوچ کشتی‌گیر قرار گیرد، چرا که مربی در برد کشتی‌گیر 15 درصد نقش دارد، اما می‌تواند 100 درصد در شکست او نقش داشته باشد. بنابراین اولین نیاز مربی، داشتن اطلاعات در مورد کشتی‌گیر خودمان و حریف است. این اطلاعات را باید گروه آنالیز در اختیار ما بگذارد. گروهی که کنار تیم باشد و به طور دقیق این موارد را بیان کند. ما به این گروه نیاز داریم و به فدراسیون کشتی هم خواسته خودمان را انتقال داده‌ایم. بنابراین ممکن است در اولین مسابقه جهانی که شرکت می‌کنیم به دلیل حضور کشتی‌گیران جوان و کمتر شناخته شده از همه کشورها نتیجه لازم را نگیریم، اما در این مسابقات به آنالیز دقیقی از همه رقیبان دست می‌یابیم که این آنالیز می‌تواند در سال بعد و مسابقات جهانی بعد یاریگر ما باشد.

مشخصا دنبال پیاده‌سازی نگاه آکادمیک در تیم ملی هستید؟

دقیقا همین طور است. نه‌تنها در تمرینات باید طراحی علمی داشته باشیم و با استفاده از دوستان دانشگاهی به آماده سازی بچه‌ها بپردازیم بلکه آنالیز دقیق از حریفان باید داشته باشیم. این که فلان حریف در طول دقایق یک مبارزه چگونه کار می‌کند و چه تاکتیکی و ویژگی‌هایی دارد. این آنالیز را خود ما هم باید یاد بگیریم. خود ما مربیان به لحاظ روان‌شناسی باید حواسمان باشد چه نیروی روانی‌ای را به کشتی‌گیر انتقال می‌دهیم، همه اینها باید علمی پیش برود.

آیا این تغییر سبک می‌تواند به خانه تکانی در کشتی بینجامد؟ اصولا شما برای خانه‌تکانی آمده‌اید یا نتیجه‌گیری موقت؟

به طور دقیق اگر بخواهم پاسخ این سوال را بدهم، هیچ کدام. باید به مرور و با تلفیق نیروی جوانی و تجربه به نتایج پایدار رسید. می‌شود عصاره کشتی را به جهانی برد و مقطعی نتیجه گرفت، اما بعد چه اتفاقی می‌افتد!؟ بنابراین دنبال نتایج مقطعی و گذرا نیستیم. از طرفی قانون و فرآیند انتخابی تیم ملی تکلیف را روشن کرده و تیم ملی جای شایسته‌هاست. این طور نیست ما با سلیقه شخصی بخواهیم کسی را به تیم ملی بیاوریم یا کنار بگذاریم.

شما دیدگاه صد در صدی به مسابقات انتخابی دارید، یعنی هر کس در انتخابی اول شد به تیم ملی می‌رسد؟

طبیعی است گاهی انتخابی می‌تواند تا 80 درصد نقش داشته باشد و گاهی در یک وزن یکی دو کشتی‌گیر تقریبا همسطح حضور دارند که در سه مسابقه رودررو به تناوب و گاهی برحسب شانس و اتفاق برنده می‌شوند این دو را باید برپایه ملاک‌هایی دیگر همچون محک زدن در مسابقات بین‌المللی سنجید و تصمیم نهایی را گرفت. با این حال قانون انتخابی لازم و ضروری است، چرا که بستر مبارزه عادلانه و جهش انگیزه‌ها را فراهم می‌کند. وقتی شما بستر عادلانه فراهم کنید خدا هم به کار شما برکت می‌دهد.

تکلیف کشتی‌گیران با تجربه و مدال دار چه می‌شود؟

اسطوره‌های کشتی دنیا معدودند و هرجا کشتی هست نام آنها هم وجود دارد از نازاریان، سایتی‌اف و کارلین تا حمید سوریان اسطوره کشتی دنیا هستند. معتقدم امثال سوریان و قاسم رضایی و امید نوروزی ژنرال کشتی هستند و می‌توانند باز هم افتخارآفرین باشند و یک برگ زرین دیگری را برای خود و تیم ملی رقم بزنند. در انتخابی تیم ملی تا یک جایی که همان مرحله آخر است مسیر برای این قهرمانان را قانون هموار کرده است. آنها اگر بخواهند می‌توانند همچنان باشند و من هم استقبال می‌کنم از حضورشان.

کلا وضعیت را امیدوارکننده می‌بینید؟

نیاز به ابزار داریم. زمان خیلی برای ما می‌تواند مهم باشد. نمی‌خواهم زمان بخرم، اما اجرای برنامه‌ای که دارم نیاز به زمان دارد. انتظار از رسانه‌ها این است فضا را فراهم آورند و نقدهای خود را کارشناسی ارائه کنند و به دور از حب و بغض شخصی زمینه را برای اجرای برنامه‌های تیم ملی فراهم کنند.

قبول دارید دستتان خیلی هم خالی نیست و در وزن‌های مختلف کشتی‌گیران خوبی داریم؟

باز هم می‌گویم دنبال نتیجه‌گیری مقطعی نیستیم. یادتان باشد بعضی کشتی‌گیران ما 28 ساله هستند و در مرز بازنشستگی نه‌تنها نفرات اصلی که نفرات دوم و پشت‌سر آنها هم شرایط سنی‌شان به همین ترتیب است. ما باید شرایط را به صورت دقیق رصد کنیم و به شکل قانونمند حواسمان به پشتوانه‌سازی باشد.

در حالی که دوستداران کشتی به دنبال نام‌های جدید در کشتی هستند به نظر می‌رسد زیر سایه محمد بنا، کار کردن برای کادر فنی جدید سخت باشد. فکر می‌کنید این زمان را بدهند و ظرفیت لازم را برای پوست‌اندازی احتمالی تیم ملی دارد؟

پیش‌بینی من این است که 60 درصد ترکیب تیم تغییر خواهد کرد و این ایده‌آل است، چراکه با میکس کردن نفرات جوان و باتجربه می‌توان هم نتیجه گرفت و هم پشتوانه‌سازی داشت.

نگاهی هم به نتیجه تیم ملی در المپیک ریو داشته باشید. بسیاری این شکست را به حساب نگاه سلیقه‌ای محمد بنا گذاشتند. شما چه فکر می‌کنید؟

باز هم فاکتور زمان را یادآور می‌شوم. ما امروز در حالی زمان لازم را برای محک زدن کشتی‌گیران داریم که آقای بنا چنین فرصتی در اختیار نداشت و ناگزیر بود عصاره کشتی را جمع و برای المپیک تلاش کند. او اگر این کار را نمی‌کرد مواخذه می‌شد که چرا با تجربه‌ها را کنار گذاشتید و این کار را کرد مواخذه شد که دوباره سراغ روش گلخانه‌ای رفت، در حالی که او ناگزیر بود و باید منصفانه شرایط را دید.

این را هم قبول ندارید که کشتی‌گیران ما در المپیک به لحاظ بدنی کم می‌آوردند؟

من شخصا همراه تیم نبودم که بتوانم در این خصوص ارزیابی داشته باشم. این که شرایط تیم وزن کم کردن چگونه بوده است. معتقدم بازگشت به عقب چیزی را عوض نمی‌کند.

و آخرین سوال این که شکست کشتی‌فرنگی در المپیک یک طرف و باخت حمید سوریان یک طرف. در آن مقطع خود شما بشدت ابراز تالم کردید و به سوریان دلداری دادید. دوستداران کشتی دوست دارند بدانند سوریان به تیم ملی برمی‌گردد؟ شما در این زمینه با او صحبتی داشته‌اید؟

با حمید سوریان رفیق هستیم. حمید نابغه‌ای است که متعلق به همه است. از المپیک آمد با هم ارتباط داشتیم، اما در این چند وقت که مسئولیت را گرفتم صحبت ما درمورد کشتی نبوده است. کلا دوست دارم هم حمید، هم دیگر بچه‌های المپیکی و مدال‌دار باز هم در تیم ملی حضور داشته باشند، چراکه معتقدم می‌توانند باز هم افتخارآفرین باشند. سوریان در یک سال گذشته اسیر اتفاقات ناخوشایندی شد و از جهانی لاس‌وگاس به این طرف با بدبیاری و گاهی قضاوت‌های مشکوک مواجه شد. او در همان جهانی می‌توانست سهمیه بگیرد و اگر این اتفاق می‌افتاد دیگر به شرایط سخت وزن کم‌کردن‌های پیاپی نمی‌خورد. در جهانی لاس وگاس و در المیپک ریو مقابل حریفان کره شمالی و ژاپن می‌توانست برنده باشد، اما متاسفانه نشد. قضاوت‌ها سختگیرانه بود. سوریان افتخار کشتی ایران و دنیاست و باید قدر او را بدانیم.

دلگرم به شورای فنی

طبیعتا شورای فنی مشورت می‌دهد و وقتی در تیم نوجوانان هم بودیم به همین ترتیب بود. برخی دوستان فقط در شورا نظر می‌دهند و برخی فعال‌تر هستند و ما را به چالش می‌کشند معتقدم شورای فنی می‌تواند راهکار ارائه کند و ما هم به این شورا دلگرم باشیم. وقتی برنامه ما را می‌بینند و موافقت می‌کنند طبیعتا در پیروزی و شکست ما هم سهیم خواهند بود. این خود قوت قلبی برای کادر فنی است که می‌بینیم چون خرد جمعی حاکم است، آنها هم یک جاهایی اگر لازم باشد پاسخگو خواهند بود.

امید توفیقی

ورزش