خداحافظی با فرمانده کالینز

زمانی که فرماندهی ماموریت خطیر sts-114 بر عهده یک بانوی فضانورد گذاشته شد، بسیاری از خود پرسیدند چرا ناسا، اولین پرواز شاتل های فضایی پس از سقوط فاجعه بار شاتل فضایی کلمبیا را که منجر به مرگ هر 7 فضانورد آن شد

کد خبر: ۹۵۶۳۸

، بر عهده این بانوی باسابقه قرار داده است ، اما زمانی که کلنل ایلین کالینز توانست تیم خود را در مدت طولانی دوران آماده سازی از لحاظ روحی آماده نگاه دارد و به رغم بحث های فنی بسیاری که از ناامنی شاتل های فضایی سخن می گفت ، این ماموریت را رهبری کند و حتی به رغم مشکلاتی که گروه در حین پرواز با آن دست به گریبان بود، دیسکاوری را سالم بر زمین فرود آورد، دیگر کسی چنین سوالی را مطرح نمی کرد.
به هر روی با تجربه ترین و موفق ترین فضانورد ناسا که مجموعه ای از افتخارات را به همراه خود دارد هفته گذشته از خدمت در ناسا استعفا داد تا این سازمان یکی از بهترین نیروهای سالیان اخیر خود را از دست بدهد.
از سال 1957 که اولین ماهواره کوچک روسیه به فضا سفر کرد و به نوعی آغاز عصر فضا را اعلام کرد، رقابتی جدی میان قدرتهای برتر آن زمان آغاز شد که از آن به مسابقه فضایی (space race)یاد می کنند.
در این رقابت دو طرفه که در یک سو ایالات متحده و در سوی دیگر اتحاد جماهیر شوروی حضور داشتند، این شوروی بود که با چراغ خاموش و بدون جار و جنجال تبلیغاتی زیاد حریف خود را پشت سر می گذاشت و غیر از یک مورد فتح ماه همه نامها و رکوردها را به خود اختصاص داده بود، اما این پیشتازی در عصر جدید تحولات جهانی متوقف شد و این ایالات متحده بود که با توجه به تجربه کار گروهی موفق خود، ابتکار عمل را به دست گرفت و اکتشافات فضایی را در دو جبهه کاوشهای رباتیک و کاوشهای انسانی به پیش راند، اما یکی از ابزارهایی که امریکایی ها را در این رقابت جلو انداخت و برتری آنها را حفظ کرد، ساخت ابزاری به نام شاتل های فضایی بود.
این وسایل نقلیه مداری با ظاهری مشابه یک هواپیمای غول پیکر با کمک موشکهای غول پیکر بالابر، به مدار زمین انتقال پیدا می کند و می تواند علاوه بر تعداد زیادی خدمه ، حجم انبوهی از وسایل را به فضا ببرد و در بازگشت نیز همانند یک هواپیمای بدون موتور بر باند فرود خود به آرامی بنشیند.
ظهور این ابزار نه تنها به ساخت و ارسال ابزارهایی چون ایستگاه بین المللی فضایی یا ماهواره ها و رصدخانه های فضایی کمک کرد که نقش غیرقابل انکاری در انجام آزمایشهای زندگی در شرایط بی وزنی داشت و از همه مهمتر نسل جدیدی از فضانوردانی را تربیت کرد که نه تنها خود باعث بهبود و پیشرفت دانش شدند که الگویی برای نسل جدید فضانوردان بود.
واقعیت این است که در امریکا هم همانند بسیاری از نقاط دیگر جهان تبعیض جنسی وجود دارد و بخصوص این مساله برای فضانوردان مطرح بود و اگر امروزه فهرستی از زنان فضانورد را در ناسا می بینیم بی شک مرهون تلاشهای بیش از اندازه فعالان این عرصه است.
اگر در تاریخ فضانوردی ایالات متحده بتوان نام دو زن را که نقشی استثنایی ایفا کرده اند، در صدر فهرست نامهای دیگران قرار دهیم ، باید به سالی راید و ایلین کالینز اشاره کنیم.
سالی راید، نخستین زن امریکایی بود که با یک شاتل فضایی و به عنوان اولین زن فضانورد پای زنان امریکایی را به فضا باز کرد و این سالها پس از آن بود که رقیب دیرینه امریکاییها والنتینا ترشکوا را در آغازین روزهای اکتشافات فضایی به مدار فرستاده بودند، اگر چه برای همیشه افتخار نخستین زن فضانورد شاتل ها برای سالی راید باقی خواهد ماند، اما شاید نقش او هم پای نقش ویژه ای که ایلین کالینز در این میانه بازی کرد نرسد.
ایلین ماریا کالینز در 19نوامبر 1956در منطقه المیرا در شهر نیویورک به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی را در همان محل تولد خود سپری کرد.
وی در دوره تحصیلات دانشگاهی مدرک کارشناسی خود را در رشته ریاضیات و اقتصاد ریاضی از دانشگاه میراکوی اخذ کرد و در 1986کارشناسی ارشد خود را در رشته تحقیق در عملیات از دانشگاه استانفورد اخذ کرد و یک بار دیگر و در سال 1989توانست کارشناسی ارشد دیگر خود را در رشته مدیریت سامانه های فضایی از دانشگاه وبستر اخذ کند.
وی که در ابتدای فعالیت خود به نیروی هوایی ایالات متحده پیوسته بود تجربه بیش از 6751ساعت پرواز با بیش از 30گونه مختلف از هواپیماها را در کارنامه خود دارد. او در سال 1990از سوی ناسا به عنوان اولین فضانورد زن برای آموزش خلبانی شاترها انتخاب شد تا نخستین رکورد خود را ثبت کند، اما این تازه آغاز فعالیت های کلنل آیلین جوان بود و به زودی توانست فهرست رکوردهای خود را افزایش دهد.
پشتکار آیلین باعث شد تا در سال 1995خلبانی ماموریت STS-93را برعهده گیرد. در طی این ماموریت که شاتلهای امریکایی برای اولین بار، به ملاقات ایستگاه فضایی میر روسیه رفتند.
بدین ترتیب ایلین کالینز اولین زنی شد که خلبانی شاتلهای فضایی را برعهده گرفته بود. وی در سال 1997بار دیگر خلبانی ماموریت STS-84را به عهده گرفت اما سال 1999برای وی سال مهمی به شمار می رفت.
در 23جولای این سال و در حالی برای سومین بار قدم به اتاق فرماندهی شاتلهای فضایی می گذاشت که برای اولین بار در تاریخ پروازهای فضایی امریکا به عنوان یک فضانوردزن ، فرماندهی این وسایل نقلیه را برعهده گرفته بود.
بدین ترتیب وی ، فرماندهی کلمبیا را برعهده گرفت تا در طی ماموریت STS-93رصدخانه فضایی پرتو Xچاندراوا در مدار قرار دهد.سقوط شاتل فضایی کلمبیا و تعطیلی 2ساله پروازهای فضایی جایگاه کالینز در ناسا را برجسته تر کرد. زمانی که پس از سقوط کلمبیا، ناسا در بین فرماندهان خود به دنبال چهره ای می گشت که توانایی مدیریت و رهبری ماموریت خطرناک و بحرانی بازگشت به پرواز شاتلها را برعهده گیرد فاصله کالیتر بانفرات بعدی آن قدر زیاد بود که جای هیچ شکی را به جای نمی گذاشت.
بدین ترتیب او به عنوان فرمانده STS-114که بسیاری آن را مهمترین ماموریت شاتلهای فضایی می دانستند، معرفی شد. از زمان این اعلام تا پرواز بیش از یک سال فاصله افتاد و وی در تمام این مدت که همراه با 4بار تاخیر تاریخ پرواز اعلام شده بود توانست روحیه تیم خود و آمادگی این گروه را حفظ کند.
اتفاقا ماموریت آخر کالینز به هیچ وجه ماموریت ساده ای نبود. او در ابتدای پرواز بحرانی جدی را پشت سر گذاشت که می توانست به قیمت جان آنها تمام شود در مدت اقامت آنها در مدار هم بارها کارشناسان نسبت به امکان وجود عدم ایمنی هنگام بازگشت هشدار داده بودند و در طی این ماموریت بود که برای اولین بار در تاریخ پروازهای فضایی یک راهپیمایی فضایی از قبل برنامه ریزی شده برای تعمیر شاتل تدارک دیده شد.
گروه تحت فرمان ایلین از پس همه این مراحل به خوبی برآمد و دیسکاوری به سلامت به زمین نشست و این در حالی بود که بخش بزرگی از موفقیت مدیون ایلین بود. اینک ایلین کالینز به دلیل آنچه ضرورت توجه بیشتر به خانواده اش نامید، از حضور در ناسا استعفا داد.
او 872ساعت از عمر خود را در فضا سپری کرده است و به بالاترین مدارج افتخار علمی رسید. مایکل گریتز در واکنش به استعفای او وی را یک از برترین و ارزشمندترین فضانوردان تاریخ ناسا نامید.
وی که یکی از چهره های محبوب ناسا به شمار می رود اینک ماموریت مهم دیگری برعهده خواهد داشت و آن تربیت نسل جدیدی از فضانوردان است که جایگزین او شود، اما جملات او خطاب به نخست وزیر ژاپن در یک تله کنفرانس مستقیم از عرشه شاتل دیسکاوری شاید خطاب به همه ما باشد.
وی در این گفتگو اعلام کرد، من آنچه که از این بالا می بینم ، زمین است که بشدت نسبت به اولین باری که دیدمش آسیب دیده است ، آقای نخست وزیر اگر امروز فکری به حال سیاره امان نکنیم ، فردا بسیار دیر خواهد بود.