خیمه شب بازی رسانه ای

در مورد نخست، کاملا مشهود است که فاصله طبقاتی داخل آمریکا رشد زیادی پیدا کرده و رویارویی فقر و غنا رخ داده است. جالب این‌که خانم کلینتون و آقای ترامپ هر دو جزو یک درصد جامعه برخوردار هستند و 99 درصد فقیر، اما مناظره به‌گونه‌ای پیش می‌رود که گویا آقای ترامپ سرمایه‌دار مطلق است و خانم کلینتون فقیر و یکی از اغنیا و دیگری از فقرا دفاع می‌کنند. این بازی برای این است که امیدی به توده جامعه آمریکا داده شود تا به فکر قیام و اعتصابی مانند قضیه جنبش وال‌استریت (99 درصد) نباشند. خانم کلینتون از موضع 99 درصد نقش بازی می‌کند و آقای ترامپ هم در نقاب یک درصد، بحث سرمایه‌دارها و عدم کاهش مالیات، توجه به ثروت‌اندوزی و کسب درآمد را دارد. جالب این‌که هیچ رسانه آمریکایی به این خیمه‌شب‌بازی فقر و غنا نمی‌پردازد و این دو سرمایه‌دار گردن‌کلفت یکی در لباس فقیر و دیگری در لباس غنی نمایشی را اجرا می‌کنند تا جامعه آمریکا را مدیریت کنند.

مورد دوم مربوط به دیگر رسانه‌های جهانی است. این نوع رسانه‌ها نه تنها به این نکته یعنی «هم ترامپ و هم کلینتون از جنگ در عراق راضی هستند» توجه ندارند، بلکه همراهی هم می‌کنند. آقای ترامپ می‌گوید ما از عراق زود بیرون آمدیم و از طرفی می‌گوید نباید شما در عراق جنگ راه می‌انداختید. یک جا از ایجاد داعش می‌گوید و جای دیگر می‌گوید اگر از عراق دیرتر بیرون می‌آمدیم داعش به وجود نمی‌آمد. این امر نشان می‌دهد که در ایجاد جنگ هر دو حزب آمریکا نقش اساسی دارند، اما یکی بی‌پرده وسط میدان می‌آید و جنگ مستقیم انجام می‌دهد و دیگری مدیریت و تولید جنگ می‌کند و جنگ در منطقه ایجاد می‌کند.

اما این مناظره یک وجه سومی که پنهان از چشم رسانه‌هاست یا رسانه‌ها اجازه ندارند که در آن ورود کنند نیز دارد و آن بازی نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی است که به نوعی حرف اصلی را نتانیاهو می‌زند. نتانیاهو در این میان با هر دو طرف مناظره ائتلاف کرده و اعلام داشته که برای ما فرقی نمی‌کند کلینتون رئیس‌جمهور باشد یا ترامپ. این موضع آقای نتانیاهو نشان می‌دهد که چه خانم کلینتون و چه آقای ترامپ‌فرقی نمی‌کند و مدیریت جنگ در منطقه در اولویت یکی و آتش‌افروزی در اولویت دیگری است، چرا که باعث تضمین موجودیت و منفعت اسرائیل خواهد بود.

مناظره انتخاباتی، نمایش دموکراسی آمریکایی است که در واقع یک بازی سیاسی است. در حالی که اگر واقعا دموکراسی حاکم است پس چرا بیشتر از دو نفر نمی‌توانند به میدان بیایند؟ چرا احزاب ضعیف‌تر و مردم نمی‌آیند؟ این چه دموکراسی است که دو حزب سال‌های سال، اداره آمریکا را بین خود دست به دست می‌کنند؟ در انتخابات آمریکا به قدری رسانه‌ها با عناصر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه همکاری می‌کنند که واقعا همه فکر می‌کنند دموکراسی در آنجا درحد مطلوب‌ است. امپراتوری رسانه‌ای افکار عمومی را در جهتی از قبل تعریف شده هدایت می‌کنند. همچنین بهره‌گیری از رسانه‌های مجازی در این انتخابات، بازار داغی دارد. خانم کلینتون خود یکی از فعالان رسانه‌ها مجازی و شبکه‌های اجتماعی است و تیم تبلیغاتی او بخوبی از این فرصت رسانه‌ای استفاده می‌کنند.

اگر جانب انصاف نگه داشته شود در یک مورد، مناظره آمریکایی قوی‌تر از دیگر کشورهاست و آن این‌که آنها روی مسائل کلان و امنیت ملی کشورشان مناظره نمی‌کنند و اصلا با هم اختلاف ندارند. در مسائل کلان با یک قوه عاقله و مدیریت مشورتی کار می‌کنند و تمام بحث خود را معطوف به مسائل جزئی می‌کنند. برعکس در برخی کشورها مناظره‌کنندگان برای مطرح کردن خود، به جای پرداختن به نقاط قوت و ضعف حزب خود و اولویت دادن به امور اجرایی، اولین کاری که می‌کنند این است که امنیت ملی را ذبح و نظام کشور خویش را زیر سوال می‌برنند.

مهندس لطف‌الله سیاهکلی/ کارشناس رسانه