نپال - بحران قدرت

«گیانندرا» ، پادشاه نپال در حال تجربه دوران سختی است. به رغم آن که وی تحت فشار افکار عمومی پذیرفت که انتخابات جدید پارلمانی برگزار کند ، تظاهرات خیابانی و اعتصاب عمومی پایان نیافت و هفت حزب سیاسی مخالف از هواداران خود خواستند همچنان به تظاهرات خود ادامه بدهند. در این بین یک اتفاق مهمتر نپال روی داده است.

کد خبر: ۹۳۷۳۹

چریکهای مسلح مائوئیست از هواداران خود خواسته اند که به جمع مخالفان بپیوندند و با پرچم خود وارد خیابان ها شوند. این تحول بدین معناست که نوعی هماهنگی بین مائوئیست ها و احزاب سیاسی برای برکناری گیانندرا از سلطنت نپال بوجود آمده است . جالب توجه تر این که مائوئیست ها سیاست های چین را در نپال به باد انتقاد گرفته اند و این در حالی است که به لحاظ ایدئولوژیک آنها به خط فکری مائو ، رهبر انقلاب چین اظهار وفاداری می کنند اما مشکل نپال تنها داخلی نیست و دوهمسایه قدرتمند این کشور یعنی هندوستان و چین به نوعی درگیر این مشکل شده اند. مانموهان سینگ ، نخست وزیر هند از مدت ها قبل تحت فشار بوده است که از روند دمکراسی پارلمانی در نپال حمایت کند. احزاب قدرتمند هند از جمله حزب کنگره که با حزب کنگره نپال پیوندهای نزدیکی دارند ، خواهان دخالت نخست وزیر هند و تشویق پادشاه نپال به بازگشت دمکراسی شده اند اما در مقابل چنین به نظر می رسد که چین از پادشاه نپال حمایت می کند. گفته می شود که گیانندرا بعد از دیدار با رهبران پکن مقداری سلاح دریافت کرده است و همین موضوع باعث خشم چریک های مائوئیست شده است تا آن جا که در مقابل سیاست چین موضع گیری کرده اند. به این ترتیب مشاهده می شود که سیاست هندوستان به تدریج بطرف حمایت از مخالفان گیانندرا و سیاست چین بطرف حمایت از پادشاه نپال جهت گیری می کند. اهمیت این گونه جهت گیری ها در آن است که بحران داخلی نپال را تشدید خواهد کرد و راههای مصالحه ملی را مسدود خواهد نمود. همکاری چریک های مائوئیست با احزاب ائتلافی از این نظر که آنها رسما اعلام کرده اند که خواهان سرنگونی سلطنت در نپال هستند ، معنی دار است ، این پرسش اکنون مطرح است که آیا احزاب نیز از حفظ سلطنت و در همان حال بازگشت دمکراسی پارلمانی ناامید شده اند و راه حل را در سرنگونی سلطنت گیانندرا می دانند؛ اگر چنین باشد نپال در آستانه تحولات جدی در ساخت قدرت روبه رو است و وفاداران سلطنت شانس چندانی برای کنترل اوضاع ندارند. هر چند که ممکن است هنوز ارتش نپال در موقعیتی باشد تا بتواند سلطنت را با اصلاحاتی از درون حفظ کند اما اگر تظاهرات خیابانی گسترش یابند و ارتش به خشونت متوسل شود ، هواداران حفظ سلطنت در موضع ضعف قرار خواهند گرفت و چه بسا تسلیم مخالفان گردند. در این بین آنچه از اهمیت نسبتا بالایی برخوردار است وضعیت مائوئیست ها است . آیا آنها مجددا به حزب مارکسیست منفیست نپال باز می گردند و مشی مسلحانه را کنار می گذارند یا در انتظار فرصت مناسبی برای تصرف قهرآمیز قدرت هستند. جهت گیری سیاسی و یا نظامی چریک های مسلح ، آینده دمکراسی پارلمانی را در نپال رقم خواهند زد و دور از ذهن است که هفت حزب ائتلافی که حزب مارکسیست منفیست یکی از آنها است به این گونه محاسبات فکر نکرده باشند.