لذت پرواز

راز تحقق رویای پرواز

انسانی که علاقه‌مند به تسلط بر تمام هستی است، وقتی به ناتوانی خود در پرواز پی می‌برد، قطعا بخش بزرگی از جهان را خارج از دایره قدرت خود می‌بیند. داستان از آنجا آغاز می‌شود که اولین‌هایی شروع به ایده‌پردازی برای ساخت وسیله‌ای به منظور پرواز کردند؛ شخصیت‌های اساطیری که بعدها به افسانه تبدیل شدند. پرواز آن قدر مهم بود که آن را با فلسفه و سیر و سلوک معنوی انسان به سوی آفریدگار همراه کردند. هر کسی بالی می‌ساخت و به سمت خدای خود پر می‌گشود.

کد خبر: ۹۲۳۸۹۵

راز اصلی پرواز پرندگان را پرهای آنها می‌دانستند. البته فکر بدی هم نبود. تنها وجه اشتراک صاحبان آسمان چیزی سبک و نرم بود که تمام بدنشان را پوشانده بود. پس دو تکه چوب به شکل بال پرنده، بسته شده روی بازوها که کاملا با پر پوشانده شده باشند، احتمالا می‌توانست برای انسان نیز راهی در آسمان بگشاید، که نگشود! حتی برخی اجداد باستانی ما برای شباهت بیشتر از منقار هم استفاده کردند، ولی بازهم نشد!

نگاه علمی

اکنون همه می‌دانیم راز به پرواز درآمدن یک جسم، شباهت ظاهری آن به پرندگان نبود. لازم نیست حتما برای پرواز کردن بال بزنیم، پر داشته باشیم و منقار! چون هیچ یک از هواپیماهایی که از بالای سر ما عبور می‌کنند چنین مشخصاتی ندارند. پس چه چیزی این قابلیت ایده‌آل را به انسان بخشید؟

نخستین پرواز

انسان در طول تاریخ با آزمایش و تجربه، کم‌کم آموخت با نگرش متفاوتی به دنیای پیرامون خود بنگرد. این نگاه علمی، در وهله اول به ذهن بشر پر و بال داد و سپس راه او را به سوی اوج آسمان هموارتر کرد. نخستین وسیله‌ای که توانست پای انسان را از زمین جدا کند، بالن‌های هوای گرم بود.

وقتی می‌بینیم چطور هوای گرم به علت چگالی و غلظت مولکول‌های کمتر به سمت بالا می‌رود، این فکر را به ذهن انسان می‌آورد که حتما توانایی بالا بردن چیزهای دیگری را همراه خود به بالا نیز دارد؛ یک مشعل برای تولید هوای گرم و بالنی بسیار بزرگ روی آن برای محبوس کردن این هوا و سبدی از حصیر که با طناب به زیر آنها متصل شده تا سرنشینان را در خود جای دهد. با گرم شدن هوای داخل بالن به نسبت دمای پایین هوای اطرافش، نیرویی بالابرنده همه این مجموعه را با خود به بالا می‌کشد.

راز اوج گرفتن هواپیماها

وقتی وارد فرودگاه می‌شوید، شاید در نگاه اول، دیدن انواع مختلف هواپیماها با اشکال مختلف بال و بدنه باعث سردرگمی شما شود. هواپیماهایی که بال‌های آنها در فواصل متفاوت به بدنه متصل شده است یا بال‌هایی به سمت عقب دارند. ولی در واقع همگی آنها از یک اصل برای کار خود استفاده می‌کنند؛ اصل برنولی! این اصل با بررسی سرعت و فشار یک ماده سیال همچون هوا در بازه‌های زمانی مختلف در یک لوله خاص با نام ونچوری، به این نتیجه می‌رسد که با افزایش سرعت گذر هوا از یک ناحیه با نسبت مشخصی، فشار آن کاهش می‌یابد.

اگر بال یک هواپیما را پس از یک برش عرضی مشاهده کنید، خواهید دید شکل خاص آن بی شباهت به همان قسمت پایین لوله ونچوری نیست. مولکول هوایی که به لبه این بال برمی خورد و به سمت بالای آن حرکت می‌کند باید همزمان با مولکولی که از سطح زیرین آن عبور کرده است، به انتهای بخش عرضی بال برسد. به دلیل انحنای سطح فوقانی بال، این مولکول مجبور است با سرعت بیشتری حرکت کند تا در مسابقه با مولکول‌های عبوری از زیر بال عقب نماند. این افزایش سرعت نسبی، طبق اصل برنولی، یعنی ایجاد فشار کمتر روی سطح فوقانی بال هواپیما و این تعریف کلی نیروی بالا برنده هواپیما یا همان لیفت است.

با یک آزمایش ساده، کاهش فشار بر اثر افزایش سرعت عبور جریان هوا را مشاهده کنید. یک تکه کاغذ باریک را ببرید و به آرامی سطح رویی آن را فوت کنید. با کاهش فشار در سطح بالایی، کاغذ آرام آرام به سمت بالا حرکت می‌کند.

این همان نیرویی است که با مقیاس بسیار بزرگ‌تر، یک غول آهنی چند تنی با مسافران و بارهای همراهشان را از زمین بلند و به نقاط مختلف زمین جابه‌جا می‌کند.

با ما همراه باشید تا در هفته‌های آینده دانستنی‌های بیشتری از پرواز برایتان بازگو کنیم.