سفر جورج بوش ، رئیس جمهور امریکا به جنوب آسیا که از روز گذشته آغاز شده است ، نشان از آن دارد که دو قدرت هسته ای متخاصم منطقه یعنی هند و پاکستان در سیاست خارجی امریکا از جایگاه ویژه ای برخوردارند.
کد خبر: ۸۹۹۲۷
همکاری نزدیک هسته ای دهلی نو واشنگتن که توافقنامه آن نیز به امضای عالی ترین مقامات هند و امریکا رسیده است و همچنین تعامل تنگاتنگ پاکستان با امریکا در جریان جنگ علیه تروریسم خصوصا گروه القاعده از مهمترین عواملی است که بوش را برآن داشته تا نزدیک به یکی از این دو کشور موجب دوری از کشور دیگر نشود؛ چرا که تامین منافع امریکا در تعامل با هر دو کشور میسر خواهد بود.
مجید وقاری ، کارشناس مسائل بین المللی در گفتگو با خبرنگار جام جم سفر بوش به منطقه را چندان موفق ارزیابی نمی کند.
اهداف رئیس جمهور امریکا در این سفر چه خواهد بود؛ جورج بوش ، در سفر به منطقه جنوب آسیا دو موضوع حساس و جنجالی را در مذاکراتش با رهبران هند و پاکستان دنبال خواهد کرد.
نهایی کردن توافقنامه همکاری هسته ای میان هند و امریکا و همچنین حل بحران کشمیر دو هدفی است که رئیس جمهور امریکا در سفر به دهلی نو آن را تعقیب می کند. در جریان سفر تیر ماه امسال مان موهان سینگ ، نخست وزیر هند به واشنگتن ، وی توافقنامه همکاری هسته ای را با جورج بوش امضائ کرد که مخالفت های گسترده ای را داخل هند و امریکا و همچنین در سطح بین المللی برانگیخت.
براساس این توافقنامه هند باید فعالیت های هسته ای نظامی و غیرنظامی خود را از یکدیگر تفکیک کند و بخش غیرنظامی را تحت نظارت بین المللی قرار دهد.
مخالفان داخلی و خارجی با توافقنامه مذکور چه موضوعاتی را مطرح می کنند؛
محافل داخلی در هند به خصوص دانشمندان هسته ای این کشور در مورد همکاری هسته ای بین دهلی نو و واشنگتن تردیدهایی دارند و آن را وابسته شدن هند به سوخت هسته ای امریکا تلقی می کنند، به همین دلیل مخالفت ها در داخل هند با همکاری هسته ای و با این همکاری بتدریج در حال افزایش است به گونه ای که نخست وزیر هند طی سخنانی در پارلمان این کشور به صراحت با قرار دادن راکتورهای تکثیر سریع هند در بخش فعالیت های هسته ای غیرنظامی مخالفت کرد که بیانگر وجود اختلافات عمیق میان دهلی نو و واشنگتن برای ایجاد شرایط مناسب برای اجرایی شدن توافقنامه همکاری هسته ای دو طرف است.
علاوه بر این در محافل امریکا نیز مخالفت ها با این توافقنامه رو به افزایش است به طوری که کنگره امریکا تصویب آن را به تاخیر انداخته است.
از دیدگاه آنان ، از آن جایی که هند پیمان ان.پی.تی (NPT) را امضا نکرده است ، نمی توان با هند همکاری هسته ای داشت.
در همین حال کارشناسان بین الملل هسته ای نیز این اقدام امریکا را تخفیف توافقنامه های بین الملل در خصوص مسایل هسته ای می دانند. بنابر این جورج بوش که می کوشد نهایی شدن توافقنامه هسته ای با هند را به عنوان یک دستاورد مهم برای خود مطرح کند، از هم اکنون با چالش جدی در این خصوص روبه رو است.
در مورد اهداف سفر بوش به هند و پاکستان به حل مساله کشمیر اشاره کردید، این هدف تا چه میزان به واقعیت نزدیک خواهد بود.
در مورد بحران کشمیر افکار عمومی هند و پاکستان و همچنین مردم منطقه مخالف دخالت بیگانگان در امور کشمیر هستند و برحل بحران کشمیر به طریق سیاسی تاکید دارند. در سفر اخیر هیات کنگره امریکا به هند و پاکستان طرحهای مختلفی همچون طرح خودگردانی کشمیر مطرح شد که نشان می دهد امریکا برای دخالت در امور کشمیر برنامه ریزی کرده است.
به همین دلیل اظهارات اخیر بوش مبنی بر تلاش برای ترغیب هند و پاکستان برای حل بحران کشمیر با واکنش های مختلفی روبه رو شده است.
زیرا طرح بحران کشمیر در عالی ترین سطح سیاسی بیانگر آن است که بوش تلاش دارد تا زمینه دخالت رسمی امریکا را در بحران کشمیر فراهم کند. مخالفان این موضوع نگران آن هستند که امریکا به دنبال ایجاد پایگاه نظامی در کشمیر است.
به هر صورت بوش در حالی وارد منطقه جنوب آسیا شده است که سیاست های جنگ طلبانه وی و جنایات امریکا در عراق و افغانستان موجب افزایش نفرت عمومی از بوش و دولت امریکا شده است.
این واقعیت در شعارهای تظاهرات کنندگان در هند و پاکستان به وضوح قابل درک است. بنابراین می توان گفت که رئیس جمهور امریکا سفر دشواری در هند و پاکستان پیش رو دارد و چشم انداز موفقیت سفر وی روشن به نظر نمی رسد.