پدربزرگ‌های هاچ‌بک‌ها

جالب است بدانید؛ کلمه hatch به معنای نیمه در یا روزنه یا دری است که روزنه‌ای دارد. تعبیر دیگر از کلمه hatch، روزنه‌ای است که جوجه‌ها موقع سر بیرون آوردن از تخم ایجاد می‌کنند. حالا احتمالا با فلسفه و علت نامگذاری خودروهای هاچ‌بک آشنا شده‌اید. شتاب بالاتر نسبت به خودروهای چهار در یا سدان، یافتن آسان‌تر جای پارک و پارک کردن سریع‌‌تر به دلیل کوتاه‌‌تر بودن طول خودرو، تنوع فوق‌العاده کاربری و دسترسی آسان و سریع به قسمت عقب با وجود درِ پنجم، مزایایی است که هر فرد مجرد یا خانواده دو یا سه نفره‌ای را به خرید هاچ‌بک تشویق می‌کند.

امروزه هاچ‌بک‌ها با وجود آن که تقریبا فاقد فضای صندوق عقب هستند، در بازار خودرو با اقبال بالایی روبه‌رو شده‌اند. اگر نگاهی به فهرست پرفروش‌ترین خودروهای دنیا بیندازید، متوجه می‌شوید که در صدر این فهرست هاچ‌بک‌ها هستند. خودروی «گلف» محصول فولکس واگن هاچ‌بک معروف، با تولید حدود 30 میلیون دستگاه (‌از 1974 تا کنون) نمونه مثال‌زدنی همین موضوع است. گلف با انواع موتورهای 1600 تا 2000 سی‌سی در بازار عرضه می‌شود و در مسابقات مختلف خودرویی هم مقام‌های خوبی کسب کرده و می‌کند.

طراح گلف، فرد ایتالیایی به نام «جیوجیارو» بود. آنچه انگیزه طراحی و تولید این اتومبیل جمع و جور و کم مصرف شد، بحران نفت در سال ۱۹۷۳ و افزایش بی‌سابقه قیمت آن بود. این بحران سبب شد خودروهای پرمصرف بی‌خریدار بمانند. متقاضیان خودرو پس از بحران نفت به‌دنبال خودروهایی بودند که جمع و جور و کم مصرف باشند و گلف در زمان و مکان درستی ظاهر شد. امروزه گلف در چهار قاره تولید و در سراسر دنیا عرضه می‌شود. البته این هاچ‌بک معروف در همه کشورها شکل و شمایل مشابهی ندارد و بسته به نیازها، توقعات، پسند و سطح درآمد مردم هر بازار، تغییراتی در آن داده می‌شود. در ایران، خودرویی مشابه گلف با نام «گل» GOL عرضه شد که یک هاچ‌بک موفق بود، اما خیلی زود با وجود آن که لیسانس تولید آن از برزیل اخذ شده بود، به دلیل تحریم ها، از بازار خداحافظی کرد.

«اپل کورسا»، هاچ‌بک کوچک، سریع و کم‌مصرف، دیگر خودرویی است که برای ایرانی‌ها از دهه 70 شمسی شناخته شده است. این خودرو در حقیقت، هاچ‌بک ارزان‌قیمتی با موتور حدود 4/1 لیتری با پلتفرم «جنرال موتورز» است که در آمریکا با برند «شورولت»، در اروپا با برند «واکسهال» و «اپل» و در استرالیا با برند «هولدن» عرضه می‌شود و در بسیاری از بازارها پرفروش است. کورسا از 1982 تولید می‌شود و با این‌که تا به حال چهار بار پوست انداخته، اما هنوز اعتبار خود را از دست نداده است.

آنچه در ایران به کورسا معروف شده، مدل‌های 1994 و 1995 است که هواخواه زیادی داشت و هنوز هم اگر مالک آن بتواند برای خودرویش معاینه فنی بگیرد، خیلی‌ها حاضرند بالایش پول بدهند. کورسا خودرویی بود سبک و کم‌مصرف که می‌توانست شتاب خوبی بگیرد و ظاهر اسپرتی هم داشت و همین کافی بود تا جوان‌های آن روزگار عاشقش باشند!

«رنو 5 » از دیگر هاچ‌بک‌های کوچک معروف دنیاست که چهار دهه پس از تولد، هنوز برای جوان‌ها جذاب است. روزهایی را به یاد بیاورید که دانشجوها در بسیاری از کشورها به محض ورود به دانشگاه یک رنو 5 از پدر هدیه می‌گرفتند یا شرکت‌کنندگان در مسابقات سرعت با رنو5 توربو جام‌ها را یکی پس از دیگری از رقبا می‌ربودند. خودرویی که طراح آن «مایکل بو» قبل از عرضه‌اش از دنیا رفت، از ژانویه 1972 تا 1996 یک ضرب با کمترین تغییرات تولید شد. برترین خودروی اسپرت دنیا در دهه 80 میلادی در ایران البته عمرش قدری طولانی‌‌تر شد و با نام‌های «سپند» و «پی.کی» و با تغییرات ظاهری و تقویت موتور تولید می‌شد تا این که سال 88برای همیشه از خط تولید پر کشید. گفته می‌شود 5.5 میلیون دستگاه از این خودرو در بیش از دو دهه تولید شده است. رنو 5 یک هاچ‌بک کوچک و فشرده بود، ساده و کلاسیک، بدون خطوط پرپیچ و تاب طراحی‌های آن روزگار و البته کم‌مصرف و پرکار! رنو5 حتی به بازار آمریکا هم رسوخ کرد در حالی که آمریکایی‌ها کمتر از این قبیل خودروها سوار می‌شوند. در آمریکای شمالی به رنو5 «Le Car» می‌گفتند. «لو‌کار» موتور 1297 سی‌سی داشت که 55 اسب بخار قدرت تولید می‌کرد و یکی از قدرتمندترین نسخه‌های رنو5 محسوب می‌شد. کسب مقام‌ها و نشان‌های متعدد در رالی‌های معتبر سراسر جهان که شروع آن به رالی «مونت‌کارلو» در سال 1977 باز‌می‌گردد، همگی نشان از قدرت بالا و مانوردهی قابل قبول رنو5 داشتند. نسل دوم رنو5 از سال 1985 تا 1996 تولید ‌شد. شیشه‌های برقی و ترمزهای دیسکی در این مدل کار گذاشته شد، اما ساختار آن تغییری نکرد و البته هنوز آلایندگی بالایی داشت! در نسل دوم، وانت کوچولوی رنو5 هم ساخته شد. تولید رنو5 پس از 24 سال
پایان یافت.