در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
ماهی غذای سلامتی است
مجید چقدر به بی بی التماس کرد ماهی بخرند تا فسفر مغزش زیاد شود و دیگر در ریاضی تجدید نشود؛ بیچاره مجید برای یک ذره فسفر بیشتر به هر دری زد، اما بی بی راضی نشد یک بار هم ماهی بخرد و بخورد.
اگر بی بی خدا بیامرز زنده بود و در جشنواره آبزیان و سلامت که در هفته اول بهمن در قزل قلعه تهران برگزار شد شرکت می کرد، می توانست کلی ماهی های عجیب و غریب ببیند و در غرفه های مختلف انواع ماهی سوخاری شده و سمبوسه و کنسرو شده را بچشد.
حتی می توانست در کلاسهای آموزشی رایگانی که برای خانمهای خانه دار برگزار شده بود، شرکت کند و ببیند با ماهی چه غذاهای خوشمزه ای که نمی شود درست کرد؛ آن وقت شاید یک کم فسفر به مغز مجید بیچاره می رسید و ریاضی اش هم مثل انشایش خوب می شد! فضا شلوغ است و بوی ماهی سرخ کرده همه جا پیچیده.
ماهی ها از دل اقیانوس و دریا، حالا زیر یک چادر سفید، توی قوطی ها و بسته ها فرو رفته اند. هه غرفه ها شلوغند و متصدیان غرفه ها شما را به خوردن انواع ماهی دعوت می کنند. انواع تن ، فیش فینگر، سمبوسه ماهی و ماهی شور. برای هر نوع سلیقه ای ، نوعی ماهی وجود دارد. در غرفه شیلات استان تهران ، انواع ماهی در حوضچه های کوچک به نمایش گذاشته شده اند و روش شناسایی ماهی سالم از ماهی ناسالم به صورت یک دستورالعمل در اختیار همه هست.
برای بچه ها هم جایی هست. توی یک غرفه با در و دیواری پر از ماهی ، روی صورت بچه ها نقش ماهی می کشند و بچه های پیش دبستانی درباره فواید ماهی شعر می خوانند.
اما از همه جالب تر غرفه ای است که در آن بعد از یک خرید طولانی خانمهای خانه دار سبدهای خریدشان را کناری گذاشته اند و با کاغذ و قلمی که غرفه در اختیارشان گذاشته است ، روش طبخ انواع غذاها را با ماهی یاد می گیرند.
خانم آشپزی که از چهره های تلویزیونی هم هست با ماهی ، غذاهای خوشمزه ای درست می کند و روشهایی را به خانمهای خانه دار یاد می دهد که با استفاده از آنها، ماهی را خوشمزه تر و متنوع تر بر سر سفره ببرند. اینجا جشنواره «آبزیان و سلامت » است که با هدف ترویج و تشویق مردم برای مصرف ماهی ، به عنوان غذایی سالم و ضروری برپا شده است.
ماهی را غذای سلامت می گویند؛ چون از هر بعد که آن را بررسی کنی ، نقصی در آن نیست. از نظر ارزش تغذیه ای ماهی غذایی کامل محسوب می شود. ماهی از منابع بسیار خوب پروتئین است که در حفظ سلامت انسان و پیشگیری از بیماری ها تاثیر فراوان دارد.
با این همه چگونه است که مصرف ماهی همچنان در کشور ما در مقایسه با دیگر انواع پروتئین ها و مواد غذایی در رده پایین تری قرار دارد؛
بازار بد بوی ماهی فروشان
در ایران سرانه مصرف ماهی کمتر از 5کیلوگرم است که البته این میزان در استان های مختلف کشور براساس عادتهای غذایی و فعالیت های ترویجی متفاوت است. استاندارد جهانی مصرف ماهی 15کیلوگرم برای هر نفر است که این میزان می تواند جوابگوی نیازهای تغذیه ای جامعه باشد.
عدم اقبال عمومی به مصرف ماهی در کشور ما از عوامل گوناگونی ناشی می شود؛ از یک سو ضعف صنعت تولید ماهی ها و آبزیان و گرانی قیمتها و کیفیت محصولات و از طرف دیگر ذائقه ایرانی ها، مصرف ماهی را در رده های چندم مواد غذایی رایج در خانواده های ایرانی قرار داده است. هنوز زمان زیادی از رواج شیوه های مدرن نگهداری و پرورش ماهی در کشور ما نگذشته است.
شاید در سالهای اخیر است که تولیدکنندگان با حمایت سازمان شیلات با روشهای مدرن پرورش ماهی آشنا شده اند و حوضچه های پرورش ماهی گسترش یافته اند. با این همه ، با وجود ظرفیت فراوان استان های کشور برای گسترش این حوضچه ها هنوز این ظرفیت در بسیاری از مناطق کشور فعال نشده است.
از طرف دیگر نحوه ارائه این محصول نیز در بازارهای ایران چندان مطلوب نبوده است. خاطره ما ایرانیان از بازار ماهی فروشان ، خاطره ای ناخوشایند است.
عرضه غیربهداشتی ماهی ها و آبزیان که بدون وجود امکانات سردخانه ای ، این ماده غذایی حساس به فاسد شدن را در معرض فروش قرار می دادند، تصاویر نامطبوع پاک کردن و آماده سازی این محصول ، به همراه بوی نامطبوع ناشی از ماندگی و فساد، مصرف کنندگان را از مصرف ماهی منصرف می کرد.
از سوی دیگر ذائقه پرورش نیافته ایرانیان نیز تمایل چندانی به ماهی نشان نمی داد و گویا هنوز هم نمی دهد. با وجود پیشرفت های فراوانی که برای ترویج و تشویق به مصرف ماهی صورت می گیرد، هنوز عده زیادی از مصرف این ماده غذایی پرارزش اکراه دارند.
هفته ای یک بار ماهی بخورید
ایرانیان نیز برای تمایل نداشتن به مصرف ماهی دلایلی دارند. بسیاری از آنها دسترسی نداشتن به این محصول را به عنوان دلیل اصلی کم مصرف کردن ماهی مطرح می کنند.
به عقیده یک خانم خانه دار، ماهی خاص مناطق ساحلی است و در مناطق دیگر بندرت یافت می شود. آنچه هم که به بازارهای مناطق دور از ساحل می رسد، کیفیت مطلوبی ندارد. از آنجا که این محصول بسرعت فاسد می شود، تا زمان رسیدن به بازارهای دور از محل صید، بخشی از ارزش کیفی خود را از دست می دهد و امکانات بازارها هم در حدی نیست که کیفیت محصول را حفظ کند.
یخچال های غیر استاندارد و فروشندگان بی توجه هم آن را در معرض هوای آزاد قرار می دهند. عده دیگری از مصرف کنندگان علت نبود ماهی در برنامه غذایی خانواده های ایرانی را قیمت آن می دانند.
این در حالی است که در حال حاضر قیمت بهترین نوع ماهی در مقایسه با گوشت قرمز پایین تر است ؛ ضمن این که توسعه صنعت شیلات نیز می تواند با افزایش عرضه باعث پایین تر آمدن قیمت ماهی شود.
بعضی مصرف کنندگان نیز ماهی را مطابق سلیقه و ذائقه خود نمی دانند. خانم خانه دار دیگری در میدان تره بار قزل قلعه می گوید: ماهی را به علت بوی خاصی که دارد بچه ها دوست ندارند و در ضمن طبخ و تهیه آن هم چندان آسان نیست ؛ به همین علت در خانواده ما مصرف ماهی خیلی کم است و گاهی به کمتر از یک بار در ماه می رسد.
ناآشنایی خانمهای خانه دار با روشهای نگهداری و طبخ ماهی ، آنها را به حذف این ماده از برنامه غذایی خانواده وا می دارد که نتیجه آن محروم شدن اعضای خانواده از خواص فراوان ماهی و در نتیجه ابتلا به بیماری هایی نظیر بیماری های قلبی و عروقی ، افزایش فشار خون و بیماری های التهابی نظیر رماتیسم و آرتریت روماتوئید است.
متخصصان گنجاندن ماهی را در برنامه غذایی هفتگی خانواده ها توصیه می کنند و معتقدند در هر خانواده دست کم هفته ای یک بار باید ماهی مصرف شود. آنها توصیه می کنند برای رواج مصرف این محصول ، بازارچه ها و نمایشگاه های ترویجی باید گسترش یابند و در این بازارچه ها، ضمن تشویق مردم به مصرف ماهی و آموزش روشهای استفاده از آن ، این محصول با قیمت ، بسته بندی و کیفیت مناسب در اختیار آنان قرار گیرد.
از یاد نبریم در جوامعی که مصرف ماهی زیاد است ، سلامت عمومی نیز افزایش می یابد.
نعیمه دوستدار 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
