جرم یقه سفیدی حاکی از درک عمیق بزهکاران اینگونه جرایم و نیز جهات ضعف علمی و عملی بزهدیدگان است. حقیقت موضوع آن است که جرم یقه سفیدی، ابتدا در فعالیتهای شغلی مشروع در سطحی گسترده ریشه دارد و پس از مدتی، ضمن اعتمادسازیهای دروغین رشد مییابد و پیشرفتهای اقتصادی و تحولات اجتماعی نیز به این نوع جرایم دامن میزند. بزهکار یقه سفید با استفاده از اقتدار و وجاهت اجتماعی و سیاسی بالا و در پناه ظاهر فریبنده و استعداد فکری خود به ارتکاب جرایمی همچون اختلاس، پولشویی، جعل، بزههای کلان مالی به وجاهت بخشی صوری به درآمدهای نامشروع خود دست میزند.
طبق بررسیهای انجامشده، رقم سیاه (کشف نشده) در جرایم یقه سفیدی بالاست. بنابراین بیشتر اینگونه جرایم در آمارهای رسمی وارد نمیشوند. رسیدگی به اتهام مرتبط با قدرت و ثروت در مراجع قضایی همواره با مشکلاتی مواجه بودهاست. این مجرمان که ظاهری مواجه و باطنی فاسد دارند، افراد فرصتطلبی هستند که از طریق وابستگی به مقامات و مسئولان حکومتی یا با خوشخدمتی به آنان در ارکان قدرت نفوذکرده و از این طریق موجبات برقراری ارتباط با مراجع قدرت را فراهم میآورند. به این ترتیب، چنین افرادی برای خود نوعی مصونیت ایجاد میکنند. بهطور کلی تعقیب مجرمان یقه سفید با موانع و مشکلات جدی مواجه است.
با توجه به نفوذ مجرمان یقه سفید به لایههای درونی حکومتها هرگونه تحرک و اعلام جرم علیه آنان با واکنش جدی مسئولان مواجه خواهد شد. چنین مسئولانی که خود وامدار اینگونه متهمان هستند، با توصیه و گاه اقدامات عملی تلاش میکنند اقدام مسئولان قضایی یا انتظامی را در همان گام اول متوقفسازند.
ناصر سراج - رئیس سازمان بازرسی کل کشور
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم