تفاوت این دو کاملا مشخص است. افراد دسته اول، با توجه به هدفشان از سفر، درباره مکانی که قرار است عکاسی کنند مطلع هستند و لوازم و تجهیزات مخصوصشان را همراه دارند، اما دسته دوم که شاید بیشتر مسافران همیشه جزو این دسته باشند، صرفا برای سرگرمی یا استراحت سفر میکنند و شاید یک تلفن همراه، مجهزترین وسیله عکاسیشان باشد. گاهی اوقات این افراد سوال میکنند عکاسی از کدام سوژهها بیشترین جذابیت را دارد؟ و من همیشه یک پاسخ دارم: آدمها.
عکاسی از آدمهای محلی و بومی یک منطقه، بیشترین جذابیت و لذت عکاسی را برای شما مهیا میکند چراکه عکاسی نوعی قصهگویی است و چه بهتر که داستان هر کسی متفاوت با عکس دیگر باشد. برای مثال، سیوسهپل مکان تاریخی قشنگی برای عکاسی است، اما سالهاست این مکان ثابت بوده و داستان ساخت آن هیچ گاه تغییر نکرده، اما عکاسی از آدمهایی که روی این پل قدم میزنند یا خاطراتی که از آن دارند، شاید داستان جالبتری برای روایت کردن باشد. در قسمتهای قبل اندکی درباره عکاسی از افراد بومی صحبت و به این نکته اشاره کردیم که عکاسی از این افراد همواره باید با رضایت و اجازه آنها باشد، اما در این قسمت میخواهیم کمی بیشتر به این مبحث بپردازیم. هر کسی به سفر برود، میتواند راوی داستانهای جالبی باشد. حضور اشخاص معمولا این داستانها را جذابتر میکند چراکه زندگی هر کس، پر از حرفهای نگفته و جدید برای دیگران است. خوشبختانه کشور ما نیز از لحاظ تفاوتهای قومیتی و فرهنگهای گوناگون هر منطقه، منبع خوبی برای عکاسی است. مردم روستاهای کوچک و بکر، زندگی عشایر در دل ناب طبیعت یا حتی ساکنان معمولی شهرهای بزرگ، همه و همه میتوانند بهترین سوژه باشند البته اگر به درستی روایت شوند. تاکید بر واژه معمولی از این لحاظ است که شاید در نگاه اول، عکاسی از آدمهایی با ظاهر متوسط و عادی، چندان جذابیت بصری برای عکاس نداشته باشد، اما در دل هر کدام از این آدمها، داستانها و سرگذشتی است که شاید از شنیدنشان سیر نشوید.
پس اگر به منطقهای سفر میکنید که فرهنگ و سبک زندگیشان با شما متفاوت است، لازم است کمی محتاطانه عمل کنید و اطمینان حاصل کنید که با درآوردن دوربینتان برای آنها ناراحتی ایجاد نمیکنید. در صورت رضایت و مهمانپذیری افراد بومی، میتوانید برنامه سفرتان را طوری تنظیم کنید که یک یا چند روز را با آنها بگذرانید و از نزدیک شاهد زندگیشان باشید. میتوانید از مراحل زندگی و تهیه نیازهای روزانه، شغلشان و طریقه کسب درآمدشان و حتی مراسم و جشنها یا عزاداریهایشان عکاسی کنید و از آنها درباره تجارب و جالبترین خاطرههایشان سوال کنید. پس از آن میتوانید عکسها را در شبکههای اجتماعی نظیر اینستاگرام به اشتراک بگذارید و روایت خود را از آنها بیان کنید. با این کار، علاوه بر اینکه شما به یک عکاس قصهگو تبدیل شدهاید، ممکن است بقیه را نیز تشویق به این روش از عکاسی کنید و از آن پس، مسافران به جای عکاسی از سوژههای تکراری که شاید میلیونها نفر قبل از آنها از آن سوژه عکاسی کرده باشند، سراغ آدمها و داستانهایشان بروند. روشی که یقینا جذابیتهای وصفناشدنی بیشتری دارد.
حمیرا بنایی فر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم