در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
تلاش برای رسیدن به حق مساوی
محبوبه که حالا 57 سال سن دارد، بخوبی به یاد دارد چگونه پدرش که ضرورتی برای درس خواندن دخترها نمی دید، از فرستادن او به مدرسه امتناع کرد.
نتیجه چنین باوری ، ناهموار بودن شرایط برای باسواد شدن دختران و فاصله زیاد میان نرخ باسوادی مردان و زنان بود. زمان زیادی طی شد تا حق تحصیل برای زن نیز در خانواده ها و سپس جامعه به رسمیت شناخته شد.
بعد از آن ، زنان با شتاب این مسیر را طی کردند. چنانچه طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1375، طی 20سال تعداد دیپلمه های مرد در یک مقطع سنی مشخص 2برابر شده است.
در حالی که در همین مدت ، تعداد دیپلمه های دختر افزایش 3برابری داشته است. 29سال پیش (سال 1355) فقط 5/25 درصد زنان ایرانی باسواد بودند. این رقم در سال 81 به 2/76 درصد رسید. آخرین آمارها درباره نرخ باسوادی و گرایش زنان به تحصیلات دانشگاهی روند رو به صعودی را نشان می دهد.
در سال 83ورودی دختران به دانشگاه ها به بیش از 62درصد رسید و در سال 84این رقم 64درصد کل ورودی دانشگاه های سراسری کشور را شامل می شد. هر چند هنوز نباید خیالها از ریشه کنی بی سوادی یا پوشش کامل تحصیلی برای زنان کاملا آسوده باشد.
گو این که زنان ، خواهان نقشهای فعال تر در اجتماع و خانواده نیز هستند و مسوولان و برنامه ریزان اجتماعی ، در آینده بیش از امروز باید به این نیاز پاسخ دهند. دکتر فرنگیس صدر، پژوهشگر باتوجه به اطلاعات مرکز آمار ایران می گوید: به طور کلی بررسی آمار مربوط به دانش آموزان مقطع ابتدایی و راهنمایی آموزش و پرورش در فاصله سالهای 73تا 82نشان می دهد نابرابری جنسیتی در استفاده از امکانات تحصیلی رو به کاهش بوده است.
چنانچه در سال تحصیلی 72 73دانش آموزان پسر ابتدایی حدود 5میلیون و 500هزار نفر بوده اند و تعداد دانش آموزان دختر در همین حال به حدود 4میلیون و 600هزار نفر می رسید، اما در سال تحصیلی 8182این نسبت بشدت به هم نزدیک شده است.
به عبارت دیگر، تعداد دختران دانش آموز 3میلیون و 366هزار و 417نفر بوده که این میزان فاصله کمی با تعداد دانش آموزان پسر 3میلیون و 662هزار و 707نفر دارد. همین کاهش فاصله و نابرابری جنسیتی را در استفاده از امکانات آموزش و پرورش در مقطع راهنمایی هم می بینیم.
به طوری که در سال تحصیلی 8182دختران دانش آموز در مقطع راهنمایی از پسران دانش آموز در این مقطع پیشی گرفته اند. در این سال ، تعداد دانش آموزان پسر راهنمایی یک میلیون و 915هزار و 300نفر بوده است ، در حالی که 2میلیون و 228هزار و 875نفر دختر در مقطع راهنمایی مشغول به تحصیل بوده اند.
به عقیده دکتر فرنگیس صدر، بررسی آماری این دوره ، علاوه بر آن که نشانگر کاهش نابرابری جنسیتی در مقاطع ابتدایی و راهنمایی است ، از موفقیت برنامه های کنترل رشد جمعیت نیز خبر می دهد.
به این ترتیب ، در دوره راهنمایی تحصیلی درصد دانش آموزان دختر از 3/45 درصد در سال 7879به 9/45 درصد در سال تحصیلی 8182رسیده است.
این شاخص در میان دانش آموزان دختر روستایی نیز به میزان 1/1درصد افزایش داشته است. یک کارشناس ارشد سازمان مدیریت و برنامه ریزی ، همین مقایسه آماری را به گونه دیگری نشان می دهد.
به گفته او، نسبت دانش آموزان دختر به پسر در تحصیلات ابتدایی ، متوسطه و عالی از 2/79 درصددر سال 69 به 1/93درصد در سال 81افزایش یافته است. نسبت دانش آموزان دختر به پسر در آموزش عالی به گونه ای انفجاری از 37/4درصد در سال 69به 5/110 درصد در سال 81رسیده و شکاف بین درصد ثبت نام دختران و پسران در تحصیلات ابتدایی و متوسطه همچنان رو به افزایش است.
این کارشناس سازمان مدیریت و برنامه ریزی متذکر می شود که استان های سیستان و بلوچستان ، کردستان و خوزستان نسبت دختران به پسران در آموزش ، پایین تر از سایر مناطق کشور است.
همچنین وی درباره آمار مربوط به نسبت زنان باسواد به مردان می گوید: نسبت زنان باسواد به مردان 15تا 24ساله نیز از رشد 1/9 درصدی حکایت دارد. چنان که از 9/87 درصد در سال 69به 97درصد در سال 81رسیده است.
طرح افزایش پوشش تحصیلی با تاکید بر جذب دختران بازمانده از تحصیل در مناطق محروم ، طرح جذب دختران لازم التعلیم بازمانده از تحصیل در 6استان کشور طرح با اختصاص اعتبار ویژه ای در سال 81 82به جذب حدود 25هزار دختر بازمانده از تحصیل در نظام آموزشی دوره ابتدایی منجر شده است؛) همچنین اجرای طرحهایی برای ارتقای سطح فرهنگ عمومی جامعه درباره تحصیل دختران از طریق برگزاری دوره های آموزش خانواده در مدارس کشور و رسانه های گروهی از جمله عواملی است که به اعتقاد کارشناسان ، موجب بالا رفتن شاخص میزان پوشش تحصیلی دختران و نگهداشت آنها درون نظام آموزشی شده است.
به طور کلی ، بالا بودن آمار ورودی دختران به دانشگاه ها نمایانگر موفقیت سیاست های آموزشی دولت در پر کردن شکاف جنسیتی در همه سطوح تحصیلی است.
چنانچه از سال 1377تاکنون هر سال به تعداد پذیرفته شدگان دختر در دانشگاه ها افزوده شده است. درصدی که در سال 77، 1/52 بود، در سال 78به 2/57، در سال 79به 9/59در سال 80به 62و از آن زمان تاکنون به 64/3درصد رسیده است.
افزایش پوشش تحصیلی ، رسیدن به آموزش کیفی ، پایان دادن به نابرابری های جنسیتی در آموزش ، آموزش مادام العمر و ریشه کنی بی سوادی ، هدفهایی است که در حال حاضر علاوه بر آن که می تواند به توسعه آموزشی در کشور منجر شود، می تواند جزیی از برنامه دولت برای ایجاد رفاه عمومی در کشور باشد.
دکتر فرنگیس صدر، پژوهشگر اجتماعی متذکر می شود: این اهداف دقیقا منطبق برسند اجلاس جمعیت و توسعه قاهره است که در سال 1994با حضور رهبران 179کشور جهان از جمله ایران برگزار شد. چرا که در اجلاس قاهره ، بر نقش آموزش در توانمندسازی زنان ، شناخت مهارت ها و افزایش اعتماد به نفس آنها برای پیشبرد برنامه هایی نظیر کاهش باروری ، بیماری و مرگ ومیر، بهبود کیفیت زندگی افراد و ترویج مردم سالاری تاکید شد.
در واقع افزایش آموزش و سوادآموزی زنان موجب بالا رفتن میزان مشارکت آنها در امر توسعه می شود و مواردی نظیر جلوگیری از ازدواج های زودرس ، کاهش اندازه خانواده را در پی دارد. چرا که وقتی مادران از تحصیلات بهتری برخوردارند، میزان سلامت کودکان آنها نیز بالاتر است.
فاطمه امیری 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
