تشکیل کمیسیون ایجاد صلح

اعضای مجمع عمومی سازمان ملل با تشکیل کمیسیونی که وظیفه آن یاری رسانی به کشورهای رهایافته از نزاع داخلی برای رسیدن به صلحی پایدار است ، موافقت نمودند.

کد خبر: ۸۳۶۴۶

این کمیسیون ایجاد صلح که 31 عضو خواهد داشت ، تحت نظارت شورای امنیت قرار می گیرد که این موضوع به ایجاد نگرانی هایی در میان اعضای سازمان ملل دامن زده است . این کمیسیون که در خصوص چگونگی طراحی فعالیت های مرتبط با تثبیت صلح پس از دوران جنگ داخلی در کشورها ، به آنان مشورت خواهد داد ، در واقع یک نهاد مشورتی بین المللی است که چارچوب کاری خود را براساس درخواست شورای امنیت ، شورای اقتصادی و اجتماعی (اکوسوک) دبیرکل یا کشور عضوی که در آستانه وارد شدن یا بازگشت مجدد به جنگ است ، تعیین می کند. برخی قرائن حاکی از آن است که پیشنهاد اولیه شکل گیری چنین کمیسیونی از سوی برخی کشورهای اروپایی خصوصا کشورهایی که با امریکا در جریان حمله به عراق همکاری نموده اند و امریکا به مجمع عمومی سازمان ملل پیشنهاد گردیده است که گمان می رود این اقدام گامی دیگر در جهت دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد تزلزل در حاکمیت کشورهایی است که طبق ادعای کشورهای پیشنهاددهنده ، باید آنان را به سمت ایجاد و تقویت صلح رهنمون ساخت . هرچند که فی نفسه تلاش همه کشورها و سازمان های بین المللی در برقراری و تثبیت صلح ، امری پسندیده و نیکو است اما عملکرد این کشورها در این زمینه بشدت با دخالت در امور داخلی سایر کشورها عجین شده است . پس از حوادث 11 سپتامبر امریکا و متحدانش ، به بهانه مبارزه با تسلیحات کشتار جمعی ، تروریسم و برقراری دموکراسی ، در کشورهایی از جمله عراق و افغانستان به جنگهایی مبادرت نموده اند که هرگز در راستای مبارزه با تروریسم و برقراری دموکراسی نبوده است . به عبارتی دیگر این کشورها در ابتدا با ادعاهای مذکور ، جنگ را در کشورهای هدف کلید می زنند و پس از اتمام دوره جنگ ، به برقراری فرآیند صلح می اندیشند که در هر دو صورت نیازمند حضور آنان در کشورهای یادشده است که مفهومی جز «دخالت در امور داخلی کشورها» متبادر نمی کند. باید به خاطر داشت که در تعاریف جدید ، هرگز عدم جنگ به معنای وجود صلح نیست ؛ چراکه برخی مولفه های امنیت زدا که کشورهای بزرگ برای کشوری ضعیف یا جهان سومی تدارک می بینند و در چارچوب کلی تهدید مفهوم می یابد ، اثرات مخرب آن از جنگ مستقیم و رودررو فزون تر بوده و علاوه بر آن هزینه ها را بشدت برای کشورهای بزرگ که هدف تغییر حاکمیت کشورهای هدف را وجهه همت خویش قرار داده اند ، تعدیل می کند. بنابراین باید گفت که هرگز دو مقوله جنگ و صلح با یکدیگر جمع نخواهد شد و ضرورت دارد تا در ادعای کشورهای جنگ طلب ، صلح طلبی را با دیده تردید نگریست چراکه واژه صلح واقعی در ادبیات منفعت طلبانه آنان جایی ندارد. هرچند که در آیین نامه اجرایی این کمیسیون به عملیاتی شدن تصمیمات و فعالیت ها تنها براساس اجماع تکیه شده است اما بعید به نظر می رسد که گفتمان هژمون امریکایی ، بر اتفاق نظر و اجماع کشورهای عضو کمیسیون پایبند باشد و سابقه تاریخی حضور امریکا و برخی قدرتهای بزرگ در چنین نهادهای بین المللی ، تنها بر یکجانبه گرایی آنان دخالت می کند. با نگاهی اجمالی به شیوه چینش کشورها در این کمیسیون که شامل 7 عضو از شورای امنیت با انتخاب اعضای شورای مذکور ، 7 عضو با انتخاب گروههای منطقه ای «اکوسوک» ، 7 عضو نیز با تصویب مجمع عمومی و بالاخره 10 عضو دیگر از میان کشورهایی که بیشترین کمک مالی و نظامی حفاظت از صلح را در اختیار سازمان ملل قرار داده اند ، این نکته نمایان می شود که گفتمان غالب در این کمیسیون همان گفتمان امریکایی خواهد بود که تعریفی متفاوت از تعاریف موجود را از جنگ و صلح ارائه می کند. هرچند که دبیرکل سازمان ملل متحد از تشکیل کمیسیون ایجاد صلح ابراز خرسندی کرده است اما تلویحا اذعان نموده که این کمیسیون می تواند به دستاویزی برای قدرتهای جهان جهت مداخله در امور داخلی کشورها بدل شود. از ایراداتی که به کمیسیون ایجاد صلح وارد است ، این که قدرتهای بزرگ می توانند هر کشوری را در آستانه ورود به بحران و جنگ داخلی معرفی نموده و دخالت های خود را در چارچوب چنین کمیسیونی ، قانونی جلوه دهند. موضوع ارائه گزارش های این کمیسیون به شورای امنیت از دیگر مسائلی است که می تواند اختیارات شورای امنیت را بیش از پیش افزایش داده و در مقابل هرچه بیشتر از اهمیت مجمع عمومی سازمان ملل بکاهد که در واقع همان دغدغه ای که در فهرست اصلاحات سازمان ملل مطرح بود.