آداب سخن‌ گفتن را بیاموزیم

خودمان باشیم

سخن گفتن، بیانگر نحوه تفکر و شخصیت ماست در حالی که هر روز می‌بینیم عده‌ای از مردم سعی می‌کنند مثل دیگران حرف بزنند و رفتار کنند؛ مثلا لحن خاصی به کلام خود می‌دهند، اما اگر سعی کنیم با دیگران طبیعی برخورد کنیم، یعنی هنگام صحبت کردن خودمان باشیم نه فرد دیگری، حرف‌هایمان به دل مخاطب می‌نشیند. البته نه به این معنا که برای خوب حرف‌زدن تلاش نکنیم، بلکه منظور آن است که حالت مصنوعی به سخنان خود ندهیم.

از خوشی هایمان بگوییم

همه ما کم و بیش با غم و درد آشنا هستیم، اما در این دنیا آنقدر زیبایی وجود دارد که دیگر نیازی نیست، موهبت الهی و خدادادی سخن را با ذکر همیشگی غم‌های جزئی هدر دهیم بلکه در زندگی باید امیدوار و خوشبین باشیم و فقط به مشکلاتمان فکر نکنیم. آن وقت بهتر و راحت‌تر می‌توانیم با دیگران ارتباط برقرار کنیم، زیرا مردم از معاشرت افرادی که مدام از مشکلاتشان حرف می‌زنند، بیزارند. پس هرگاه احساس کردیم طرف مقابل از مصاحبت ما فرار می‌کند، علتش آن است که بی‌اندازه از گرفتاری‌های خود با آنها صحبت می‌کنیم.

حرف‌های کسل‌کننده و یکنواخت نزنیم

مطلبی که بیان می‌کنیم، ممکن است مخاطب قبلا از خود ما شنیده باشد و دیگر برایش جذاب نباشد. در ‌نتیجه خسته و منتظر می‌شود تا حرفمان را تمام کنیم. اگر می‌خواهیم درباره موضوعی صحبت کنیم، بهتر است از کلمات تکراری و یکنواخت استفاده نکنیم، زیرا حوصله شنونده سر می‌رود و دیگر به شنیدن حرف‌های ما تمایلی نخواهد داشت؛ پس تا آنجا که امکان دارد، باید بکوشیم حرف‌هایمان را مختصر و مفید بیان کنیم، نه یکنواخت و کسل‌کننده.

جرو بحث نکنیم

جر و بحث غیرمتعادل می‌تواند رابطه ما و دیگران را خدشه‌دار کند. از طرف دیگر یک بحث خوب و منطقی می‌تواند سازنده و مفید باشد، زیرا گفت و شنود نوعی تبادل افکار است، نه جنگ و ستیز. پس سعی کنیم به عقاید و نظرات یکدیگر احترام بگذاریم و بدانیم نظر و عقیده ما همیشه درست نیست.

کمتر از کلمه من استفاده کنیم

گفت‌وگویی خوب است که در آن از کلمه من کمتر استفاده شود. برای مثال در حرف‌هایمان نباید مدام بگوییم، حرف من، سلیقه من، فرزند من و خانه من. هر چه تعداد این من‌ها در صحبت‌های ما بیشتر باشد، حوصله شنونده بیشتر سر می‌رود و در نتیجه علاقه‌ای به ارتباط بر قرار کردن با ما نخواهد داشت و البته چنین افرادی در جامعه خودخواه و مغرور معرفی می‌شوند.

گوش خوبی باشیم

بیشتر مردم فکر می‌کنند خوب سخن گفتن یعنی پشت سر هم حرف‌زدن و به دیگران فرصت ندادن. گفت و شنود همان‌طور که از اسمش پیداست، هم گفتن است و هم شنیدن، یعنی یک بار حرف بزنیم و دو بار گوش کنیم. پس همیشه سعی کنیم با صمیمیت به حرف دیگران گوش کنیم، زیرا می‌توانیم مطالب مفید و آموزنده‌ای از آنها یاد بگیریم.

اعصابمان را کنترل کنیم

اگر هنگام صحبت‌کردن، کنترل احساسات و هیجانات خود را از دست بدهیم، بدون شک به هدف و نتیجه دلخواه نمی‌رسیم و توجه دیگران را نیز جلب نخواهیم کرد. پس بکوشیم هنگام سخن گفتن همیشه خونسرد و آرام باشیم، اگر چه کنترل اعصاب در مقابل بعضی افراد، کار آسانی نیست اما یقین داشته باشیم به زحمتش می‌ارزد.

صدایمان را بیش از حد بلند نکنیم

زمانی که با دیگران حرف می‌زنیم، سعی کنیم صدایمان از حد معمول بلندتر نشود، زیرا باعث افزایش سطح استرس میان ما و طرف مقابل می‌شود. همچنین بلند صحبت کردن نشان می‌دهد ما قادر به بحث منطقی نیستیم و مخاطب به این نتیجه می‌رسد که می‌خواهیم حرف خود را با توسل به خشونت به کرسی بنشانیم.

دیگران را مسخره نکنیم

خندیدن به اشتباه دیگران، یکی از بدترین رفتارهایی است که انسان انجام می‌دهد. هنگامی که اشتباهی مرتکب می‌شویم، تنها انتظاری که از دیگران داریم آن است که اشتباه ما را به روی ما نیاورند و از آن چشمپوشی کنند و از آن مهم‌تر به واسطه آن، ما را مورد تمسخر قرار ندهند. بنابراین نباید هیچ‌گاه اشتباه دیگران را مسخره کنیم، زیرا گفت و شنود وسیله ارتباط برقرار کردن میان انسان‌هاست، نه ناراحتی و جدایی میان آنها.

نکته آخر

گفت و شنود نه یک امر فردی که موضوعی گروهی است و ما نمی‌توانیم مدام با خودمان حرف بزنیم. ما دوست داریم با افراد خانواده، دوستان و همکاران صحبت کنیم به این دلیل که می‌خواهیم با آنها ارتباط برقرار کنیم. پس برای این که با آنها رابطه خوب و دوستانه برقرار کنیم، باید هم به شخصیت خودمان احترام بگذاریم هم به شخصیت دیگران تا فضای دلنشین و مطلوبی بین ما ایجاد شود.

نسرین علی‌محمدی