در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
لطفا خودتان را نگه دارید!
تا به حال برایتان پیش آمده است که در کوچه و خیابان، دربه در به دنبال یک دستشویی عمومی بگردید؛ اگر زیاد تلاش کنید و بالاخره به یکی از این دستشویی ها دست پیدا کنید
چراغی در کار نیست ، باید بینی تان را کاملا بپوشانید و نفس تان را برای چند دقیقه کاملا در سینه حبس کنید و اگر ممکن بود، چشمتان را هم ببندید که مبادا تصویر ناخوشایند سرویس بهداشتی و آدمهای دور و برش را ببینید.
با این حال زیاد ناراحت نباشید. در تهران دستشویی هایی افتتاح شده اند که تصورات شما را در این مورد کاملا به هم می ریزند؛ گرچه تعداد آنها آنقدر زیاد نیست که نیاز همه شهروندان را تامین کند و در همه نقاط شهر هم دسترسی به آنها ممکن نیست.
همیشه بیرون از خانه ، کاری برای انجام دادن وجود دارد. خرید و پیگیری کارهای اداری و مالی و فاصله ای طولانی که میان خانه تا محل کار هر روز باید طی شود. زمان های طولانی تری هم باید طی شود؛ فاصله دو شهر که در یک خودروی عمومی یا شخصی چندین ساعت طول می کشد.
حالا آیا می شود یک نیاز طبیعی و انسانی را که آن هم استفاده از دستشویی است ، نادیده گرفت؛ بزرگترها برای تحمل تا رسیدن به دستشویی آماده ترند؛ اما برای کودکان و افراد سالمند و بیمار، این نیاز، نیازی ضروری و فوری است که دسترسی نداشتن به دستشویی می تواند باعث بیماری و ناراحتی های جبران ناپذیر در آنها شود.
در نظر بگیرید شهر بزرگی مثل تهران و جمعیت عظیمی را که هر ثانیه در سطح شهر در رفت و آمدند. راستی چه تعداد دستشویی عمومی برای پاسخگویی به نیاز این جمعیت لازم است؛
مخوف و ترسناک
تصویری که ما از دستشویی های عمومی در ذهن داریم ، عموما تصویری نامطبوع و ناخوشایند است. خیلی از ما حتی فکر استفاده از دستشویی عمومی را هم نمی کنیم.
این تصویر، تصویری مکرر و ناهنجار است : بوی ناخوشایند و غیرقابل تحمل ، کف ، سطح و دیوارهای آلوده ، زباله های رها شده و بیماری زا و فضایی مخوف و ناامن.
ورود به خیلی از این دستشویی ها ممکن نیست. چاههای گرفته و گاه نه شلنگ وجود دارد نه آفتابه و برخی همشهریان و هم میهنان خوش انصاف ، زباله و فضولات خود را بدون نظافت رها کرده اند.
تصاویر بیشتری هم هست : کاغذهای نیم سوز و سرنگهای مصرف شده ، کنار اینها، برخی دستشویی ها ساکنانی هم دارند: ولگردان و معتادانی که سقف کوتاه و کوچک توالت را تنها سرپناه خود یافته اند و ماموران خود فرمایی که تنها مسوول گرفتن سکه و ورودیه هستند و نه هیچ چیز دیگر. شما باشید فکر ورود به چنین فضایی را به سرتان راه می دهید؛
دستشویی لازم نیست
توالت عمومی یک نیاز ضروری است که وجود آن در تمام مراکز زندگی و تجمع انسان ها بدیهی به نظر می رسد. بر این اساس ، در فضاهای موجود و اماکنی که وجود توالت در آنها ضروری است ، به هر طریق بنایی علم کرده اند و نام آن را توالت گذاشته اند.
گاهی اتاقکی از جنس حلب و آهن و گاهی چاهک های قدیمی و شکسته توالت تلقی می شوند. این توالت ها، هیچ گونه امکانات بهداشتی ندارند. اگر در رستوران های بین راه توقف کنید، شمار زیادی از این اتاقک ها می بینید.
اتاقک هایی بی دروپیکر و حفاظت ، بدون شلنگ و آفتابه بهداشتی و فضای آلوده و بدبو، در حالی که خارج از آنها، دستشویی هم وجود ندارد. دیگر خیال صابون مایع را از سرتان به در کنید.
این اتفاق در فضاهای مدرن تر هم می افتد. در بسیاری از رستوران های به ظاهر تر و تمیز و مرتب ، مدیر رستوران فضایی را به اجبار به توالت تبدیل کرده است ؛ فضایی که اساسا برای این منظور در نظر گرفته شده است.
در یکی از همین رستوران ها توالتی وجود دارد که بخشی از آن به عنوان انبار استفاده می شود. حالا اگر آن انبار را انبار مواد غذایی تلقی نکنیم ، تازه مساله دیگری پیش روست : فضایی تنگ که ظرفیت یک انسان با قد و قامت معمولی را ندارد، بدون سقف واقعی و تهویه.
مدیر رستوران می گوید: جای دیگری نداشتیم که به این کار اختصاص دهیم. البته می دانیم غیرقانونی است و کفاف فضا و تعداد مشتریان ما را نمی دهد. از این نمونه ها در اماکن عمومی فراوان است.
از آن بدتر پاساژها و مراکز تجاری بزرگ هستند که به رغم طبقاتی بودن و وسعت فراوان گاه چنین چیزی را پیش بینی نکرده اند. یکی از مراکز خرید معروف و مهم تهران که در چند طبقه طراحی شده، اصلا چنین فضایی ندارد. کسبه ، تعدادی دستشویی خصوصی دارند که در هر طبقه تعبیه شده و کلیدش در دست خود آنهاست.
در یکی دیگر از این مراکز خرید که بسیار بزرگ است و در خیابانی منتهی به یکی از میدان های اصلی شهر قرار دارد نیز خبری از دستشویی نیست.
یکی از فروشنده ها می گوید: چون در آن سمت میدان دستشویی هست ، لابد نیازی به ساخت دستشویی ندیده اند. این در حالی است که سازندگان این مجتمع بزرگ برای پارک خودروها نیز فکری نکرده اند، در حالی که تا شعاع چند کیلومتری این مجتمع و نظایر آن ، نه پارکینگ عمومی وجود دارد و نه خیابان ها کفاف پارک خودروها را می دهند.
دستشویی های مکانیزه
کسی درباره توالت های عمومی شهر پاسخگو نیست ، در حالی که معاونت خدمات شهری شهرداری تهران به گفته دیگر مسوولان ، وظیفه اصلی نظارت بر اموری نظیر توالت های عمومی را دارد.
دکتر فرشاد، مدیرکل بهداشت محیط وزارت بهداشت می گوید: ما بر توالت های عمومی نظارت داریم. به طور کلی تمام اماکن عمومی به استناد ماده 13قانون بهداشت مواد غذایی ، تحت نظارت ما هستند و اگر ایرادی ببینیم به مسوولان ذی ربط تذکر می دهیم.
با این تعبیر، نقش وزارت بهداشت در این مورد تنها نظارتی است و جنبه تذکری دارد. معاونت خدمات شهری در حال حاضر به علت تغییر و تحولات اداری پاسخگو نیست. از سوی دیگر، تهران این روزها خبرهای خوشی را از راه اندازی دستشویی های عمومی می شنود.
از چندی پیش 30نمونه از توالت های عمومی مکانیزه از طرف سازمان زیباسازی شهرداری تهران آماده بهره برداری و تحویل داده شده اند. اما این آغاز ماجراست ، آنچه از اینجا به بعد نگران کننده به نظر می رسد، کارآیی این سرویس های بهداشتی در آینده است.
این که چنین سرویس هایی همچنان تمیز بمانند و امکانات مکانیزه آن بر اثر مرور زمان و استفاده نادرست مردم از میان نرود، دغدغه ای است که باز باید برای آن فکری کرد.
در حال حاضر سازمان زیباسازی بر عملکرد آنها نظارت می کند؛ فعالیت این سرویس ها به عهده پیمانکار است و خود پیمانکار بر آنها نظارت می کند. براساس گفته های مهندس وحدتی ، وظیفه سازمان زیباسازی تنها ارائه نمونه کار است. از اساس،
ساخت این سرویس ها هم به عهده سازمان زیباسازی نبوده است. اما برای الگوسازی این کار را نیز همچون ساخت پلهای مکانیزه و طراحی پیاده روها، سازمان زیباسازی به عهده گرفته است.
لطفا بهداشت را رعایت کنید
با وجود امیدهایی که ساخت چنین پروژه هایی ایجاد می کند، دستشویی های قدیمی و غیراستاندارد همچنان فعالیت می کنند. دستشویی قدیمی پارکها و میدان های شهر، گاه به حالت تعطیل رها شده اند و البته جایگزینی برای آنها بخصوص در پارکها در نظر گرفته شده است.
این مکانها همچنان محل تجمع ولگردان و معتادان هستند و بوی نامطبوع ، فضای اطراف آنها را تا شعاع قابل توجهی آلوده کرده است. شهروندی می گوید: آلودگی این مکانها به حدی زیاد است که هر کسی نمی تواند از آنها استفاده کند.
بخشی از مسائل آنها نیز به استفاده نادرست شهروندان برمی گردد. اگر افراد، اماکن عمومی را نیز مانند خانه خود بدانند و بهداشت را در آنها رعایت کنند، شاید شاهد چنین وضعیت اسف انگیزی در آنها نباشیم.
تردیدی نیست شکل ناخوشایند این فضاها، علاوه بر نظارت دقیق دستگاه های مسوول ، به مشارکت عمومی مردم و بالا بردن سطح فرهنگ اجتماعی آنها نیز نیاز دارد.
بسیاری از مسائل مبتلا به این اماکن ، ناشی از استفاده غیرمسوولانه مردمی است که در اماکن عمومی دست به رفتارهایی می زنند که آن را در اماکن خصوصی خود هرگز مجاز نمی دانند.
نعیمه دوستدار 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
