آیا روزه‌داری برای دیابتی‌ها خطرناک است؟

روزه‌داری برای دیابتی‌ها به عواملی چون سن بیمار، نوع دیابت، کیفیت کنترل دیابت و انواع داروهای مصرفی وی بستگی دارد.

معمولا بیمارانی که دچار دیابت نوع یک هستند در کودکی یا نوجوانی به بیماری مبتلا شده و از ابتدا انسولین دریافت کرده‌اند. حملات افت قندخون در این بیماران معمولا رایج و یکی از خطرناک‌ترین عوارض دیابت است که در روزه‌داری باید مورد توجه قرار بگیرد. در واقع، بیمارانی که سابقه حملات افت قند دارند تا حد امکان باید از روزه‌داری امتناع کنند. بیشتر بیماران مبتلا به دیابت تیپ یک برای اجتناب از افت قند، میزان انسولین روزانه را کاهش می‌دهند.

اگرچه با این روش احتمال وقوع حمله افت قند کم می‌شود، ولی کنترل دیابت ضعیف شده که در چنین شرایطی، بیمار مستعد ابتلا به کمای دیابتی می‌شود؛ واقعه‌ای بسیار خطرناک.

بیماران دچار دیابت تیپ دو نیز گاهی پس از مدت‌طولانی که از شروع دیابت‌شان می‌گذرد، مجبور به استفاده از انسولین خواهند بود و در این موارد نیز روزه‌داری بسیار خطرناک است.

برخی بیماران دیابتی (چه ازنوع یک یا نوع دو )پس از گذشت چند سال و بر اثر رعایت نکردن و کنترل نامناسب قندخون، دچار عوارض می‌شوند. این عوارض که می‌تواند خرابی شبکیه چشم، نارسایی کلیه‌ها یا بیماری‌های قلبی باشد، در زمان روزه‌داری بسیار خطرناک هستند.

در مقابل این بیماران دیابتی ـ که روزه داری در آنان بسیار خطرناک است ـ گروهی از بیماران هستند که صرفا به‌خاطر پرخوری، دچار دیابت می‌شوند.

این بیماران معمولا چاق بوده و در جوانی یا میانسالی هستند. دیابت در این دسته از بیماران با متفورمین و رژیم غذایی بخوبی کنترل می‌شود . این بیماران در صورتی که هنگام افطار پرخوری نکرده و از خوردن مواد شیرین پرهیز کنند و همچنین در ساعات گرم روز بیرون نباشند، می‌توانند روزه بگیرند.

یکی از مفیدترین فناوری‌هایی که در چند سال اخیر در دسترس دیابتی‌ها قرار گرفته است گلوکومتر یا دستگاه سنجش قندخون است. در حین روزه‌داری با استفاده مرتب از این دستگاه، بیمار می‌تواند از بالا رفتن یا پایین آمدن قندخون خود باخبر شود و اقدام لازم را به‌عمل آورد.

دکتر رضا کریمی / فوق تخصص بیماری‌های غدد