در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
یادم تورا فراموش
بیا برویم معصومه ، دیر می شود. هوا تاریک می شود، رودخانه ها کدر می شوند و میوه ها بدمزه تر... آن تاج سر، آن همیشه مونس و همراه ، اینک دلتنگ جوانی ازکف رفته اش به موطن خویش می اندیشد.
بهت زده ، گیج و منگ رادمردی را می نگرم که اینک خاطره ها، نشان ها، آدمها، مسیرها و آرزوهای بحق اش را چه زود از یاد برده است.
«آه... این چه صدایی است در گوشهایم رشت کجاست ، بالهایم خسته اند. چرا هوا تاریک می شود؛ بیا برویم معصومه. دارد دیر می شود. رشت کجاست...؛» دستهای چروکیده و لرزانش را گرفته است و مردی را به دنبال خویش می کشد که پیش ترها وقتی روبه روی آیینه کوچک خانه می ایستاد تا موهای بلندش را شانه کند او می آمد شانه برمی داشت و دانه دانه موهایش را به عشق نوازش می کرد.
گیس می بافت و از عشق ، پارچه ای صورتی بر انتهای آن گره می کرد. بابا خنده می شد و دخترک پری زیبای آیینه ها. معصومه حالا 43سال دارد و صاحب زندگی است ؛ اما عشق هنوز برای او تمام نشده است.
او عاشق پدری است که 3سال پیش از آن که 78ساله شود، مبتلا به آلزایمر شد. بابا حالا پس از چند سال زندگی در تهران به رشت می اندیشد.
می گوید: معصومه کاشکی اینجا همه اش طلا و جواهر می شد نصفش را برمی داشتیم می رفتیم رشت. اینجا را دوست ندارم. مادر معصومه خود بیمار و پیر است و از عهده نگهداری پدر بسختی برمی آید.
معصومه می گوید: بابا بازنشسته ارتش است ، اما بیمارستان های وابسته به ارتش بیمار آلزایمری را بستری نمی کنند. نگاه معصومه ابری می شود: چون پیر است و مبتلا به آلزایمر، بیمارستان ها او را نمی پذیرند. همراه همیشگی می خواهند. داروها هم گران است.
15سال بود که به آلزایمر مبتلا شده بود؛ ساکت ، کم حرف و گوشه گیر. این فکر در همسر نگرانش به وجود آمده بود که شاید این تغییر به دلیل خستگی و کار روزانه است. با تحلیل رفتن قوای جسمانی شوهرش ، تردیدها و نگرانی او بیشتر شد.
با آزمایش ها و اسکن ها مشخص شد مغز آقای صدرایی کوچک شده و بیماری پیشرفت کرده است. طی 2سال به لکنت زبان دچار شد. کارهای تکراری انجام می داد. یک بار برای دریافت حقوقش 5بار به بانک رفته بود.
یک بار گم شد بدون این که پولی همراهش باشد. به مغازه می رفت ، خرید می کرد بدون آن که پولی برای آن بپردازد. مشکل آقای صدرایی کم کم جدی تر شد. در فاصله یک دقیقه وقتی همسرش او را تنها گذاشته بود تا حوله ای بیاورد، آب داغ را باز کرده بود.
آب داغ روی بدنش می ریخت ، اما او همان طور ایستاده بود. یک بار دیگر هم پاهایش سوخت . به رغم مراقبت های پیگیر خانم صدرایی ، پیشرفت بیماری زخم بسته شوهر را از پای درآورد.
خانم صدرایی در حالی که می گرید، می گوید: بیماران مبتلا به آلزایمر بیمارانی مظلومند و مظلومانه می میرند. کاش به این بیماران بیشتر توجه می کردند.
انواع درمان
درمان های دارویی شامل داروهای ضدجنون ، آرامبخش ها، ضداضطراب ها و... برای کنترل روانی رفتاری این بیماران موفقیت نسبی داشته است.
درمان های روانی اجتماعی با کاهش استرس مراقب از طریق آموزش ، مشاوره، فراهم کردن شرایط فیزیکی مطلوب ، تنظیم حرکات محیطی، تصحیح مکرر اختلال جهت یابی، ساخت دهی منظم به محیط به گونه ای که امکان فعالیت با حفظ ایمنی برای بیمار فراهم شود، استفاده از روشهای ارتباطی موثر نظیر تماسهای لمسی و چشمی می تواند در بهبود این بیماری موثر باشد.
نتایج یک تحقیق نشان می دهد افرادی که پس از 70سالگی به لحاظ جسمانی فعال باقی می مانند، کمتر دچار نقصان توانایی های ذهنی ناشی از پیری می شوند. تشویق افراد سالمند به انجام فعالیت های جسمی با شدت کم تا متوسط به حفظ توانایی های مغز کمک می کند.
گفتارم از عشق است
معصومه صالحی ، مدیرعامل انجمن آلزایمر ایران در حالی که سالمندان را سروقامتان دیروز می داند، معتقد است امروزه با توجه به تحولات زندگی به سالمندان توجه کافی نمی شود.
وی می گوید: سالمندداری یعنی پیشگیری از شکست غرور، عزت نفس و شخصیت فردی که اثرگذار دیروز جامعه بوده است ؛ اما امروزه صدای بلند و پرخاشگر فرزندی که دیروز بیش از هر کس مایه امید مادر و پدرش بوده است ، امروزه عامل خرد شدن و شکستن او می شود، بنابراین زمان آن رسیده است که برای رسیدن به سلامت عمومی با ایجاد فرهنگ سالمندداری ، به بحث کرامت سالمند و رفاه اجتماعی آنها بپردازیم و اکنون که به سن کهولت رسیده و مبتلا به بیماری های جسمی و روحی بویژه آلزایمر یا فراموشی شده اند، آنها را دریابیم که خود نیز به این وهله خواهیم رسید.
وی درباره بیماران آلزایمری می گوید تاثیرات این بیماری هیچ حد و مرزی ندارد. مردم باید بتوانند براحتی درباره تجارب خود از دمانس (آلزایمر) صحبت کنند و احساس ننگ نکنند. صالحی می افزاید: اغلب مراکز نگهداری ، از پذیرش سالمندان مبتلا به آلزایمر به دلیل مشکلات عدیده و نگهداری مداومی که نیاز دارند، خودداری می کنند.
علاوه بر این ، استخدام پرستار یا استفاده از موسسات خصوصی از توان بسیاری از خانواده ها خارج است.
مدیر عامل انجمن آلزایمر ایران با اشاره به این که با تفاهم می توانیم تاثیرگذار باشیم ، تاکید می کند باید سطح آگاهی از این بیماری را در جامعه ارتقا دهیم.
منظور این نیست که دولت باید از مسائل آلزایمر آگاه باشد، بلکه افسران پلیس ، مغازه داران ، معلمان و ماموران آتش نشانی و... باید مطلع باشند.
جای خالی سیستم های حمایتی موثر
دکتر فریدون یدالله مقدم ، روانپزشک با اشاره به مشکلات بیماران آلزایمر می گوید: درک از بیماری آلزایمر در جامعه و خانواده ها محدود است و متاسفانه جامعه ما درباره حمایت و کمک به این افراد و مشکلات آنها شناخت کافی ندارد.
از طرف دیگر سیستم حمایتی آنها، سیستم خاصی نیست. وی می افزاید: با وجود فشارهای مالی و تنشهای هیجانی که این بیماران تحصیل می کنند، اما بیشتر خانواده ها شرایط مناسبی برای آنها فراهم می آورند که از انسجام روابط خانوادگی در ایران نشان دارد.
این روانپزشک معتقد است : از سوی دیگر برخی خانواده ها نیز هزینه و فرصت کافی برای ارائه خدمات مطلوب ندارند؛ بنابراین در صورتی که تسهیلاتی برای این قشر فراهم شود و خدمات بیمه ای و بهداشتی این بیماران را تحت حمایت بیشتری قرار دهند، به آنها کمک بسیاری خواهد شد.
وی با بیان این که باوجود پیشرونده بودن این بیماری با اقدامات لازم می توان از سیر پیشرفت آن کاست ، اضافه می کند: احتمال کنترل این بیماری در مراحل اولیه بیشتر است ، اما متاسفانه اطرافیان به دلیل ضعفهای شناختی از این بیماری ، زمانی متوجه ابتلا به آلزایمر می شوند که در مراحل میانه و پیشرفت بوده و نرون های دخیل در عملکرد حافظه تحلیل رفته اند.
در این دوره درمان دارویی تاثیرگذار نیست و تنها می توان مشکلات رفتاری را تعدیل کرد. دکتر فریدون یدالله مقدم می گوید: 15 درصد افراد بالای 65 سال دچار دمانس از نوع آلزایمر می شوند و زنان بیشتر مستعد این بیماری هستند.
50تا 60درصد بیماران زوال عقل را بیماران آلزایمر تشکیل می دهند. از سوی دیگر انتقال این بیماری به صورت ارثی نیز ثابت نشده است و ضربه های مغزی ، سابقه کم کاری تیروئید، سندرم داون ، احتمال ابتلا به این بیماران را افزایش می دهند.
وی درباره راههای پیشگیری می گوید: مصرف ویتامین E، برخورد با محرکها و رویدادهای جدید، مطالعه و تحقیق برای فعال نگاه داشتن ذهن ، از جمله موثرترین راههای پیشگیری از آلزایمر است.
حمایتهای هیجانی ، ورزش کافی ، توجه به مسائل شنوایی ، بینایی ، طبی ، عفونت ادراری و زخم بستر در درمان باید مورد توجه قرار گیرند.
وی درباره عمر این بیماران می گوید: انتظار بقا در این بیماران بین یک تا 20و به طور متوسط 8سال است. یک پناه گرم، پیشکشی خنده های توست. بیا برویم.
رشت همین جاست بابا اینجا در قلب من. تو هنوز از آن منی و من از آن تو. بابا می دانم که یادت نیست. مادر همچنان صبور است و فراموشی های تو را به جان می خرد. فراموشی را فراموش کن.
سمیه فصاحت 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
