مدیتیشن، روشی برای رهایی ذهن

جامجم آنلاین: مدیتیشن در سادهترین شکل خود یک پندار و خیال یا حالت ذهنی ژرف هدایت نشده، بدون اراده و مستمر است. به نوعی میتوان گفت یک تجربه آرامبخش و زمان آرامش و به عبارتی یک روند حساسیتزدایی اختیاری است.

کد خبر: ۷۳۳۴۹

اما اغلب علاوه بر کسب آرامش با هدف روانآگاهی و بصیرت انجام میگیرد. مدیتیشن مستلزم سد کردن راه جهان پیچیده و بغرنج خارج و همزمان پرهیز از هر خواسته ذهنی میباشد.
برخی نظریهپردازان تصور میکنند که ذهن در صورتی که فارغ از مطالبات و خواستههای روزمره و رها از مشکلاتی که باید آنها را حل کند، باشد خود به خود شفاف میشود و در ایجاد رشد و تعالی و هارمونی داخلی خلاقیت لازم را پیدا خواهد کرد. بنابراین هنگامی که ذهن برای تمرکز هر آنچه میخواهد آزاد است، (نه جایی که ما جهتگیری میکنیم) نکات مهم را درمییابد و درک عمیقتری را میسر میسازد. برخی دیگر از نظریهپردازان معتقدند طی مدیتیشن، شخص همه توجه خود را بر یک فعالیت مثل تنفس یا یک شمع یا یک صدا، معطوف میسازد که مسیر انرژی را از نگهداشتن افکار و احساسات سرکوب شده منحرف میسازد.
بنابراین افکار و احساسات ناخودآگاه میتوانند رانده شده که این امر منجر به بینش و آگاهی جدید میشود.
مدیتیشن معمولا با اعتقادات مذهبی نیز ارتباط دارد به طوری که بسیاری از مردم در جستجوی ایمان بیشتر یا برای برقراری ارتباط با خدا به آن میپردازند. شاید بتوان گفت مدیتیشن یک هنر قدیمی است و قدمت آن به 500 سال پیش از میلاد برمیگردد که بودا زندگی را رنجآور و آرزوها را عامل ایجاد رنج و تعب خواند و راه کاهش آن را کنار گذاشتن و دست برداشتن از آرزوها معرفی کرد.

اهداف موردنظر در مدیتیشن

- رسیدن به آرامش و در نتیجه سلامت بیشتر.
- دستیابی به حالت هشیاری آرامبخش که در آن فعالیتهای بدن شامل تنفس، ضربان قلب کند میشوند و ذهن ظاهرا تواناتر شده و فرد قادر به خویشتنداری و تسلط بر خود است.
البته فواید بسیار دیگری نیز برای این عمل مطرح شدهاند که برخی از آنها هنوز کاملا به طریق علمی ثابت نشدهاند. برای مثال برخی ادعا میکنند مدیتیشن به درمان بیماریهای جسمی نیز کمک میکند. همچنین گفته میشود از این طریق و به واسطه یکی دانستن خود با دیگر اجزای عالم میتوان به عنوان یک بخش طبیعی از این کل به لذت و آرامش خاصی دست یافت.

مراحل مدیتیشن

1- کسب اطلاعات: انجام عمل مدیتیشن نیازمند شناخت و تمرین حرکات آن است. بنابراین باید توصیههای لازم را از اساتید باتجربه کسب کرد. یک نکته مهم این است که برخی نویسندگان، وعده تاثیرات جادویی میدهند. این امر باعث ایجاد مشکلاتی میشود از جمله این که امیدوار بودن به تاثیر طولانیمدت مدیتیشن ممکن است اما انتظار یک اثر سریع و معجزهآسا منجر به دست کشیدن از برخی روشهای بهتر و مفیدتر میشود.
2- یافتن زمان و مکان خاص برای تمرین روزانه:لازم است هر روز ساعتی به این کار اختصاص یابد. بهترین زمان وقتی است که شخص کمتر تحت فشار قرار دارد. همچنین یک مکان آرام و مناسب لازمه انجام تمرین است.
3- برخورداری از یک حالت هشیاری و آرامش:بدین منظور باید در یک موقعیت مناسب و راحتی نشست. به طوری که سر برای حرکت آزاد باشد. حالت خوابیده توصیه نمیشود. چشمها را بسته به بدن باید اجازه آرامش داد و ذهن باید فشارهای جهان بیرون را فراموش کند. باید به درون خویش فرو رفت.
4- رها کردن ذهن، تمرکز بر موضوعی ثابت: هدف رسیدن به یک ذهن آزاد است. بنابراین نباید از سوی جهان خارج در معرض خواستهها و آرزوها قرار گیرد. راه حذف فشار از ذهن تمرکز بر یک چیز، برای مثال توجه به شعله یک شمع، توجه به مراحل تنفس خود شخص، یا یک صدای آرام و فرحبخش است.
وقتی افکار و تصاویر به ذهن میآیند نباید نگران شد، نباید آنها را به زور از ذهن راند یا دنبال کرد. فقط آرام باشید و زمانی که فکر تمام میشود، مجددا به تمرکزتان برگردید. باید با تمرین و ممارست کاری کرد که تمرکز بدون تلاش صورت گیرد.
5- رها گذاشتن ذهن و مشاهده آن: در این مرحله تنها باید به تمرکز ادامه داد. نباید بر باقی ماندن ذهن بر تمرکز پافشاری کرد. باید از کنترل کردن امور دست برداشت و اجازه داد تا اتفاقات روی دهند. ممکن است آرزوها و افکار از ذهن عبور کنند.
مسالهای نیست پس از آن میتوان دوباره به تمرکز بازگشت.
گاهی ممکن است تصور شود هیچ اتفاق خاصی رخ نمیدهد؛ این هم خوب است، تنها باید آرامش داشت. همه این حالات طبیعی است. آنچه حائز اهمیت است نگرش فرد است. او باید جدی، آرام و خونسرد، علاقمند، خوشبین، صبور و به روی بینش و بصیرت نو باز باشد اما اصراری بر آن نداشته باشد. سپس مرحله مشاهده است که میتوان هر آنچه را که از خودآگاه عبور میکند شامل تصاویر، احساسات، رویاها، نگرانیها، افکار و راهحلها را دید. اما همواره باید سعی در بازگشت به تمرکز داشت و هیچ خواستهای را به ذهن نیاورد.
6- بازگشت به جهان واقعی: پس از 20 تا 30 دقیقه، تمرکز خودآگاه بر شمع، تنفس، یا صدا متوقف میشود و شخص به آرامی از حالت ژرف آرامش خارج میشود. چشمها را میتوان باز کرد. به آرامی حرکت کرده و دوباره تفکر آغاز میشود. شاید این حالت 2 تا 3 دقیقه طول بکشد اما باید با انرژی تازه و در حالتی آرامش یافته ظاهر شد.
7- ثبت تجربه: و بالاخره آخرین مرحله که شاید سودمند باشد ثبت رویداد این تجربه است. نباید فورا انتظار بصیرت و بینش مفید داشت. درک خویشتن نیازمند زمان است.