انسان در همه سالهای زندگی بزرگسالیاش تخیل خود را به خاطر شرایط اجتماعی بزرگسالی، محدود و سانسور میکند، این سرکوب باعث میشود فرد بزرگسال بدون هیچ رویایی زندگی اغلب تلخ اجتماع خود را بسرعت بپذیرد و روزمرگی را جزئی جداناپذیر از وجود خود کند. این وضع ثابت میکند آنقدر که نمایش عروسکی برای بزرگسالان نیاز و لازم است، شاید برای کودکان که سرچشمه تخیلشان جوشان است حیاتی نباشد.
تئاتر «ملاقات بانوی سالخورده» نوشته «فردریک دورنمات» نمایشنامهنویس بزرگ معاصر به طراحی و کارگردانی «هادی حجازیفر»، تئاتری است عروسکی برای بزرگسالان که به منفعتجویی و سست بودن باورهای یک جامعه میپردازد؛ افرادی که برای سود اقتصادی، براحتی اصول اخلاقی را زیر پا میگذارند و به این منظور، برخلاف آنچه در ظاهر میگویند، در پی کسب منفعت و نفع شخصی، حتی حاضر میشوند دست به جنایت بزنند.
این نمایشنامه که به شکلی کلاسیک روایت شده، با استفاده فراوان از فانتزی و اجرای خلاقانه کارگردان و گروه اجرایی، برای تماشاگر هم جذابتر شده و هم از تلخی زهرآلودِ متن کاسته. اجرا در عین حال که مخاطب را به چالش میکشد و تحت تاثیر قرار میدهد، فضایی کاملا متفاوت از شرایط روزمره اجتماعی که در آن زندگی میکند، برای او فراهم میآورد. فضایی که مخاطب را وادار میکند تخیل کند، رویا ببافد و محو خیال شود. تماشاگر این تئاتر برای یک ساعت و نیم باور میکند که میشود نور ماه را با فوت کردن، همچون شمع خاموش کرد یا مردم یک شهر آنقدر در چاپلوسی افراط میکنند که وقتی کلاههایشان را به نشانه احترام و دوستی از سر برمیدارند و به بالا میاندازند، کلاههایشان هیچ گاه به زمین برنمیگردد یا وقتی همه مردم شهر کفشهای نوی زرد رنگ خریدهاند مخاطب کفش زرد غولآسا وسط صحنه نمایش را طبیعی میپندارد.
«ملاقات بانوی سالخورده» تئاتری است که بازیگران و عروسکها (عروسکگردانها) در کنار هم به ایفای نقش میپردازند و مخاطب را مسحور هنر و هارمونی خود میکنند. چنان روحی در درون عروسکها دمیده شده که اجرای این تئاتر را بدون حضور آنها نمیتوان تصور کرد. این نمایش جذاب در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر مدتی است که اجرا میشود.
بهار میرزهره
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم