برچسب مجرم

به هرحال باید این نکته را مورد توجه قرار دهیم که دوره نوجوانی یک دوره بحران و گذر است و ممکن است اشتباهاتی از سوی یک فرد نوجوان سر بزند و نباید او را به دلیل اشتباه مجرم لقب بدهیم. در کشورما در بعضی متون این مساله رعایت می‌شود. اطلاق کلمه بزهکار و مجرم به یک نوجوان تاثیرات خاص خودش را دارد. اگر بدون در نظر گرفتن وضع نوجوان به او بگویند تو مجرم هستی نتیجه خوبی نخواهد داشت، زیرا او در سنی است که نمی‌تواند درک درستی از مسائل داشته باشد و بخوبی استدلال کند. در چنین دوره سنی بیشترین بزهی که پسران مرتکب می‌شوند سرقت است و جرم دختران هم بحث حجاب و دوستی با جنس مخالف است.

یکی دیگر از دلایل گرایش نوجوان به ارتکاب بزه، فقر اقتصادی است. حال با نوجوانی که مرتکب جرمی شده است، چطور باید برخورد کرد؟ در برخی کشورها برای تنبیه نوجوان، از مجازات‌های جایگزین استفاده می‌کنند و به جای این‌که او را به زندان یا کانون اصلاح و تربیت بفرستند، به او می‌گویند که مثلا باید یک‌سال بدون دریافت دستمزدی، در موسسه‌ای کار کند. زندان نه‌تنها مشکلی را حل نمی‌کند بلکه نوجوان در آنجا خلاف‌های تازه را نیز یاد می‌گیرد و دوباره وارد جامعه می‌شود. در بسیاری از کشورها مجازات جایگزین یک رسم میانجیگری محسوب می‌شود.در کشور ما هم حرکت‌هایی در این زمینه آغاز شده اما متاسفانه هنوز جنبه عمومی پیدا نکرده است، چون برخی قضات مجازات جایگزین را قبول ندارند. همین نگرش باعث می‌شود برای نوجوان پرونده‌ای تشکیل و نقطه منفی در زندگی‌اش ثبت شود و به این ترتیب او بعدها در پیدا کردن شغل و ازدواج با مشکل مواجه خواهد شد.

راه جلوگیری از ارتکاب بزه توسط نوجوانان این است که پیش از این‌که به فکر درمان باشیم، به موضوع پیشگیری بیندیشیم. آموزش مهارت‌های زندگی در مواردی که وقتی مشکلی برای نوجوان پیش آمد چطور آن را حل کند، چطور خشمش را کنترل کند و... باعث می‌شود نوجوان مرتکب بزه نشود. از طرف دیگر پدران مادران هم باید راه‌های درست برخورد با نوجوان را آموزش ببینند.

دکتر فاطمه قاسم‌زاده‌/‌ روان‌شناس کودک