شخصیت‌ها از جعبه جادو خارج می‌شوند

این بازار جنبی، می‌تواند درآمد زیادی داشته باشد و تولیدکنندگان محصولات جانبی هنری و فرهنگی را به ورود یه این عرصه ترغیب کند اما جای خالی آن هنوز در کشورمان احساس می‌شود.

البته رو آوردن به این بازار پر وسوسه نیاز به ملزوماتی دارد که نباید آنها را فراموش کرد؛ در وهله اول هم مهم‌ترین نکته، توانایی در خلق شخصیت‌ها و کاراکترهای محبوب است. به عبارت دیگر،‌ خلق شخصیت‌های ماندگار، شرط اصلی قدم گذاشتن به بازار محصولات جانبی است. در غیر این صورت، یک شکست تجاری و فرهنگی بزرگ، قابل پیش‌بینی است. نمونه آن هم عروسک‌ها و تولیدات دارا‌و‌سارا بودند که بعد از چند سال بکلی فراموش شدند و عرصه را ترک کردند.

تا به این جای کار شخصیت‌های مجموعه کلاه‌ قرمزی و پسرخاله و بعدها کاراکترهای کارتون دوست‌داشتنی شکرستان توانستند محصولات جانبی خود را وارد بازار تولید کنند و با استقبال مواجه شوند.

اما سینما و تلویزیون اروپا و در راس آن، ایالت متحده، پر است از کاراکترهایی که جعبه جادو را ترک کردند و به صورت اسباب‌‌بازی، عروسک و سایر محصولات جانبی، وارد خانه‌های مخاطبان خود شدند. عروسک‌های مجموعه بره ناقلا، انیمیشن اوگی، کاراکترهای والت دیزنی و هزاران نمونه دیگر، تنها بخشی از مجموعه عظیم خانواده محصولات جانبی تلویزیون هستند که جایی در بازار تولید کشورهای غربی پیدا کردند و بعدها به واسطه تولیدات انبوه، به دیگر کشورها هم ارسال شدند.

تولید این گونه آثار جانبی، نه تنها منافع مادی و معنوی برای تولیدکنندگان و گردش چرخ تولید دارد، بلکه باعث می‌شود مخاطبان اصلی آن یعنی کودکان و نوجوانان، جذب آثار تولید داخل شوند و کمتر به آثاری که شاید با فرهنگ ما تناسب چندانی نداشته باشد، گرایش پیدا کنند.

از سوی دیگر، این آثار، محملی است برای جذب مخاطب به رسانه. برای مثال خیلی‌ها ممکن است انیمیشن شکرستان را ندیده باشند اما از رهگذر کاراکترهای عروسکی این مجموعه، با آنها آشنایی پیدا کرده و به دیدن انیمیشن شکرستان هم علاقه‌مند شوند. با این حال نکته اصلی، در خلق شخصیت‌های خلاق و ماندگار است تا این کاراکترها بتوانند از خلال محبوبیت خود، راهی هم در بازار آثار تولیدی بیابند. شاید لازم باشد مسئولان، برنامه‌های بلندمدتی برای این کار تدارک ببینند و نقشه راهی تعیین و هنرمندان را برای خلق چنین آثاری همراهی کنند.

این برنامه ریزی، شامل حمایت از گروه‌های نگارش فیلمنامه و سایر مراحل تولید می‌شود. البته بخشی از آن، حمایت معنوی است که باعث دلگرم شدن هنرمندان بخصوص جوانان می‌شود.

رضوان اناری