سپید پوشان چراغ به دست

بحث 20میلیارد را همین جا متوقف می کنیم و می رویم سراغ ساعت کاری ، حقوق و معیشت. «پرستاران در جامعه ما نه ارزش کاری دارند و نه ارزش مالی. ما با عشق کار می کنیم ولی همه احتیاجات مالی نیز داریم ، حق کارشناسی به این رشته تعلق نمی گیرد، 176ساعت در ماه کار می کنیم ، در حالی که حقوق ما از برخی حرفه ها کمتر است.»
فرخنده میرابی ، کارشناس پرستاری از مشکلاتی می گوید که بارها از سوی مسوولان هم تایید شده است. نورالدین پیرموذن ، عضو کمیسیون بهداشت مجلس می گوید: آنچه پرستاران کشور را رنج می دهد، دو نوع مشکل است.
اولا دریافتی آنها مطابق با زحمات شبانه روزی آنها نیست و این قشر از نبود نظام پرداخت هماهنگ کارکنان رنج می برند و از سوی دیگر به دلیل سختی شغل و خطراتی که پرستاران کشور را در فضای درمانی به علت ارتباط و تماس با بیماران تهدید می کند، نیازمند تامین و تبیین شغل پرستاری است.
پیرموذن ادامه می دهد: 70 درصد بار درمانی بیماران بر دوش پرستاران است ، قطعا باید صدای آنها را شنید. تهمینه صالح پور، سرپرستار بخش پوست یکی از بیمارستان های تهران می گوید: «روی حرفه پرستاری فرهنگ سازی نشده و از نظر جایگاه اجتماعی در وضعیت مناسبی نیستند که پرستاران باید با فعالیت و تعهد خود و بالا بردن سطح بهداشتی جامعه به این فرهنگ سازی کمک کنند ؛ اما با وضعیت فعلی و کار کردن در 2 شیفت فرصتی برای این کار نمی ماند.» «متاسفانه حقوق پرستاران 20هزار تومان از میانگین حقوقی کشور کمتر است.»
این را غضنفر میرزابیگی ، رئیس سازمان نظام پرستاری می گوید و ادامه می دهد: در کشورهای پیشرفته به ازای هر 220نفر، یک پرستار و در کشورهای در حال توسعه نیز به ازای هر 650نفر یک پرستار وجود دارد که این رقم در کشور ما به ازای هر 915نفر یک پرستار است.
میرزابیگی با اشاره به ساعت کاری متغیر پرستاران از 350ساعت به حداقل 156 ساعت در ماه ، ادامه می دهد ؛ هر دوی اینها از استانداردهای جهانی بالاتر است و استاندارد حداقلی در دنیا 35/5 ساعت لحاظ شده است ، بنابراین باید نگاه ویژه ای نسبت به این معضل که عواقب جبران ناپذیری را به دنبال خواهد داشت ، اعمال کرد.
کارشناس کنترل عفونت مجتمع بیمارستانی امام خمینی هم می گوید: شرح وظایف پرستاران هنوز مشخص نیست و شرح وظایفی هم که وزارت بهداشت برای پرستاران نوشته ، یک شرح وظایف شیک است که عملا اجرا نمی شود و می توان گفت پرستاران کار پرستاری نمی کنند.


نه کم، نه زیاد، 20 میلیارد!

برگردیم به 20میلیارد، اعتراض پرستاران به تقسیم شدن این مبلغ و تاخیر در پرداخت آن فقط به روز پرستار محدود نشد، تا جایی که سازمان نظام پرستاری و تشکلات پرستاران از تحصن و اعتراض گسترده ای در مرداد ماه 83،خبر دادند. همزمان با این خبر، تحقق این وعده نیز تکرار شد.
از سویی ، وزیر بهداشت پرستاران را به آرامش دعوت کرد. گردهمایی مرداد نیز به این دلیل که مورد سوءاستفاده قرار نگیرد و با این توضیح پرستاران که مطالبات آنها صنفی و نه سیاسی است ، مسکوت ماند.
در این میان پرستاران معتقد بودند، وزارت بهداشت سیاست پزشک محور دارد ؛ چرا که این وزارتخانه ، تنها خود را حامی حقوق پزشکان می داند و برای احقاق حقوق پرستاران هیچ تلاشی نمی کند و گاه برنامه ها و طرحهایی که می دهد، همه بر ضد جامعه پرستاری است.
به اعتقاد پرستاران ، هر بار بحث مطالبات پرستاران پیش می آید هر کسی سعی می کند مسوولیت کار خود را به گردن دیگری بیندازد و این وسط پرستاران می مانند و وعده هایی که فقط در حد شعارهای تکراری اند و هیچگاه به مرحله اجرا نمی رسند.
این اعتراضات در حالی بیان می شد که دولت اعلام می کرد دستور پرداخت مطالبات را داده ، سازمان مدیریت می گفت بودجه را پرداخت کرده و وزارت بهداشت معترض بود که قضیه تحت پیگیری است.
اعتراضات ادامه یافت تا این که آبان گذشته، کمیسیون تطبیق مصوبات دولت با قوانین مجلس شورای اسلامی، پس از بحث و تبادل نظر، ضمن موافقت تخصیص اعتبار 20میلیارد تومانی صرفا به پرستاران ، به نفع آنها اعلام رای کرد. این وسط اقدامات عملی سازمان مدیریت و وزارت بهداشت می ماند که تاخیر آنها، دوباره به اعتراض پرستاران در دیماه دامن زد.
پرستاران این بار به جای مجلس ، جلوی ساختمان سازمان مدیریت و برنامه ریزی جمع شدند. معاون سلامت وزارت بهداشت ، همزمان اعلام کرد، پرداخت 20میلیارد تومان که در واقع افزایش حقوق پایه 35 هزار تومانی پرستاران را در پی داشت ، در دست اقدام است و خبر داد که مجوز استخدام پرستاران به زودی صادر می شود.


اسفند، ماه خوب

اما، اسفند ماه دیگر ماه خوب پرستاران شد؛ چرا که مجلس با افزایش بودجه 55درصدی وزارت بهداشت و همچنین صدور مجوز استخدام برای 6000 نیرو علاوه بر میزان معادل بازنشستگان این وزارتخانه ، در استخدام این گروه در وزارتخانه را باز کرد.
از طرفی ، با پیگیری های انجام شده ، قرار شد 60درصد استخدام نیروی انسانی وزارت بهداشت به پرستاران تعلق گیرد؛ در حالی که ابتدا قرار بود تنها 30درصد از این میزان به استخدام نیروی پرستاری اختصاص یابد.


آخر قصه

آخر قصه 20میلیارد تومان پرستاران ، به دانشگاه های علوم پزشکی رسید. طبق اعلام وزارت بهداشت ، قرار شد دانشگاه های علوم پزشکی در سراسر کشور، نسبت به پرداخت این مبلغ به پرستاران اقدام کند.
آخرین اخبار این 20میلیارد از سوی رئیس سازمان نظام پرستاری این گونه اعلام شد: «فقط 30درصد پرستاران از اعتبار 20میلیارد تومانی برخوردار می شوند».
به گفته میرزابیگی ، براساس گزارش های ارسالی از هیات مدیره های نظام پرستاری در شهرهای مختلف نحوه اختصاص و پرداخت اعتبار 20میلیاردی که براساس نظر وزارت بهداشت و سازمان مدیریت و برنامه ریزی در قالب طرح ارتقای مسیر شغلی اجرا می شود، یکسان نیست و با وجودی که عده ای از پرستاران حقوق قانونی خود را در این زمینه دریافت کرده اند عده زیادی هنوز دریافتی نداشته اند.
میرزابیگی ادامه می دهد: «علاوه بر اعتراض جمع زیادی از پرستاران و بهیاران درخصوص پرداخت نشدن این اعتبار، مهمترین گلایه پرستاران اختصاص این بودجه برای اجرای طرح مسیر ارتقای شغلی است ؛ در حالی که براساس مصوبه مجلس این بودجه فقط باید به منظور افزایش و ایجاد انگیزه شغلی پرستاران هزینه شود و اعتبار طرح ارتقای مسیر شغلی باید از محلی دیگر تامین می شد».
البته مساله دیگری هم این میان وجود دارد. این بودجه تنها به 65درصد از پرستاران دولتی با 5سال سابقه کار تعلق می گیرد و پرستاران تامین اجتماعی ، بخش خصوصی و نیروهای مسلح از این بودجه بی نصیب می مانند. به هر حال آخر قصه ، مطالبات پرستاری از روز پرستار پارسال تا روز پرستار امسال ، بی فرج نبوده است.
گرچه تلاش پرستاران برای تحقق مطالباتشان ، باید خیلی زودتر و خیلی بیشتر از اینها نتیجه می داد؛ اما تا همین جا نیز باید خوشحال بود.
هرچند این وسط، چیزهایی هم وجود دارد که این اندک خوشحالی را تحت تاثیر قرار دهد، وقتی طبق نتایج یک تحقیق 75درصد پرستاران دچار افسردگی و انواع ناراحتی های جسمی و روحی هستند.
وقتی که کمتر پرستاری را می توان یافت که پس از 12سال کار، دچار ناراحتی های فیزیولوژیکی ، عفونی و یا ناراحتی های روحی نشده باشد. شاید سفیدپوشان زحمتکش تا روز پرستار سال بعد به همه مطالباتشان رسیده باشند.

مستوره برادران نصیری
baradaran@jamejamonline.ir