هنری قدیمی با کاربردی امروزی

چوخا، بالاپوشی با آستین کوتاه است که توسط مردان روستایی و عشایر بختیاری در غرب ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده از چوخا در بین مردم شهرنشین این قوم نیز در مراسم گوناگون رواج دارد. چوخا نه پوششی سفید است و نه سیاه، بلکه همواره با دو رنگ سیاه و سفید عرضه می‌شود. معمولا بلندی چوخا باید به حدی باشد که تا زیر زانو برسد. نقش آن نیز همواره دارای شکلی ثابت است که در آن خطوط سیاه به صورت عمودی وارد خطوط سفید می‌شود. طرح این پوشش را برگرفته از معبد چغازنبیل بزرگ‌ترین معبد عیلامیان می‌دانند. آستین کوتاه چوخا بیشتر حالت نمایشی دارد و به عنوان جیب نیز می‌توان از آن استفاده کرد.

زنان بختیاری چوخا را از موی گوسفند می بافند . برای بافت چوخا از دار خوابیده استفاده می‌کنند و تکنیک بافت آن نیز مانند تکنیک گلیم بافی است با این تفاوت که خیلی ریزبافت‌تر است. طول پارچه مخصوص چوخا 2/5 تا 3/5 متر و عرض آن 50 تا 70 سانتی‌متر است. چوخا را به صورت نواری به عرض 50 سانتی‌متر و بلندی حدود 2/5 متر می‌بافند. این نوار از دو قسمت مساوی و متفاوت تشکیل می‌شود. بافت آن ساده‌است و در طول آن نوارهایی به عرض یک سانتی‌متر با بافت یک ردیف نازک نخ مشکی جدا می‌شوند. در یک قسمت همین بافت ساده که راه‌راه است، ادامه می‌یابد و در قسمت دیگر نقش پله‌ای که رنگ آن مشکی است بافته می‌شود. مدت زمان لازم برای بافت یک قطعه چوخا حدود 20 روز است. پس از بافت چوخا آن قسمت را که بافت ساده دارد برای پایین تنه و قسمتی را که دارای نقش پله‌ای مشکی است برای بالاتنه به کار برده و آن را می‌دوزند. پود چوخا از خامه پشمی است که از سوی زنان ایل ریسیده می‌شود و تار آن از نخ پنبه‌ای بسیار ظریف است. برای بافت یک چوخای متوسط حدود یک کیلوگرم نخ پنبه‌ای (پود) و یک کیلو خامه پشمی به کار می‌رود. مردان در تابستان در زیر چوخا پیراهن و در زمستان کت می‌پوشند. ارزش و مرغوبیت چوخا بسته به منزلت اجتماعی افراد ایل متفاوت است.