انعکاس صدا روی موج رادیو

صداهای رادیو در هر ساعت از شبانه‌روز خاصیتی دارد. سازندگان و طراحان برنامه‌های این رسانه با شناخت از نیازهای مردم در طول روز و شب برنامه‌های متفاوتی را تدارک می‌بینند اما همه اهداف آنها را صداهایی که از رادیو می‌شنویم، بازتاب می‌دهد. مردم نه استودیوی پخش را می‌بینند که تحت‌الشعاع فضای آن قرار گیرند و نه گوینده صدا را می‌شناسند که از چهره و نوع بیان او تصوری داشته باشند و براساس شناخت ذهنی با صدای او ارتباط برقرار کنند.طبق اطلاعاتی که رفتارشناسان منتشر کرده‌اند، بیش‌از 90درصد ارتباط موثر آدم‌ها با یکدیگر از طریق زبان بدن است، اما شنونده رادیو فقط صدا را می‌شنود و کسی را نمی‌بیند که حرکات چهره، دست یا حتی نوع راه رفتن و نشستن او به‌مخاطب کمک کند تا حرف او را بهتر متوجه شود.

گوینده رادیو فقط یک ابزار بیانی در اختیار دارد و آن هم صداست. بنابراین او باید از صدای خود به بهترین شکل استفاده کند تا بتواند مخاطب را با خود همراه کرده و او را به‌شنونده دائم خود تبدیل کند.

صدایی که درست مدیریت نشود، خیلی زود شنونده را دلزده می‌کند. به همین دلیل است صدای گویندگان جوان و کم‌تجربه که با کلمات بی‌مورد و هیجان‌های کاذب تلاش می‌کند به ذهن شنونده رادیو راه پیدا کند، خیلی زود به حاشیه می‌رود و مردم را خسته می‌کند.

صدا و آوای گوینده رادیو نه‌فقط شناسنامه او، بلکه شناسنامه یک برنامه رادیویی است. مثلا وقتی مخاطب رادیو صدای محمد صالح‌علا را از رادیو می‌شنود، حتما روی آن موج مکث می‌کند چون می‌داند این صدا حتما حرفی برای گفتن دارد.این جور صداهای قدیمی در رادیو کم نیستند، اما واقعیت این است از زمانی که شبکه‌های رادیو زیاد شد، پای صداهای مختلف هم به رادیو باز شد.

آموزش گوینده برای رادیو خیلی دشوارتر از تلویزیون است؛ چون گوینده رادیو برای بیان مطلب خود فقط ابزاری به نام صدا را در اختیار دارد و میکروفن رادیو جای آزمون و خطا نیست.

طاهره آشیانی / دبیر گروه رادیو و تلویزیون