دویدن در جاده پر سنگلاخ

دونده‌های ایرانی سال‌های اخیر با اتکا به توانایی‌های فردی موفقیت‌هایی را در میدان‌های بین‌المللی به دست آورده‌اند که البته بدون در نظر گرفتن نایب‌قهرمانی احسان حدادی در رقابت‌های المپیک لندن، باید اذعان داشت که روی هم رفته دوومیدانی در رقابت‌های مهم و معتبر برون‌مرزی چندان نتوانسته کارنامه موفقیت‌آمیزی از خود بر جای بگذارد. ناکامی دوومیدانی ایران در رقابت با قدرت‌های آسیای شرقی را باید در برخی ضعف‌های ساختاری جستجو کرد که در صورت رفع آنها می‌توان به آینده درخشان‌تری امیدوار بود، اما اکنون شرایط حاکم بر دوومیدانی ایران راکد است، آنقدر که فقط می‌توان به استعدادهایی برای مدال‌آوری دل بست که همچنان بدون مربی تمرین می‌کنند. از صحبت‌های همیشگی برخی دونده‌های ملی‌پوش و مطرح برمی‌آید که باید دلایل آهسته پیش رفتن پیشرفت دوومیدانی ایران را در سه مشکل اساسی جستجو کرد که فقدان این سه مورد بیشتر دونده‌های ایرانی را در یک سطح نگاه داشته است. این سه مشکل فقدان حمایت مالی از ورزشکاران، نبود پیست استاندارد برای تمرین کردن در شهرستان‌ها و محرومیت دونده‌ها از داشتن یک مربی حرفه‌ای و درجه یک است.

دوومیدانی یک علم است

معضل کمبود مربی خوب و درجه یک در دوومیدانی ایران یک معضل دائمی و همیشگی است، بسیاری از دونده‌های ماده‌های مختلف همچنان بدون مربی تمرین می‌کنند. حتی دونده‌های ملی‌پوش نیز بدون مربی تمرین می‌کنند و استفاده آنها از مربیان فقط به گرفتن مشاوره محدود می‌شود. در حالی که فدراسیون دوومیدانی چشم‌اندازهای متعدد و وسیعی را برای پیشرفت دوومیدانی در عرصه‌های بین‌المللی ترسیم کرده است به نظر می‌رسد تمام این برنامه‌ها بدون مربی درجه یک و حرفه‌ای بی‌معنا جلوه می‌کند. سپیده توکلی دونده ماده‌های هفتگانه در این باره به جام‌جم گفت: یک ورزشکار با اتکا به تجاربی که به دست آورده می‌تواند موفق باشد و گاهی اوقات با همین تجربه‌ها از مربی بی‌نیاز می‌شود، اما باید توجه داشت بی‌نیازی به مربی برای یک ورزشکار حرفه‌ای نباید دائمی باشد.

وی افزود: دوومیدانی فقط دویدن نیست، یک علم است و گاهی اوقات لازم است یک مربی در کنار دونده باشد تا نکات بسیار مهمی را به او یادآوری کند. توکلی خاطرنشان کرد: درست است که بسیاری از دونده‌های ایرانی مربی ندارند، اما این را هم نباید فراموش کرد که برخی از دونده‌ها با هر مربی‌ای نمی‌توانند کار کنند و پس از مدتی کار کردن با یک مربی خود را بی‌نیاز از راهنمایی مربی احساس می‌کنند و ترجیح می‌دهند دوباره به تنهایی تمرین کنند.

آوارگی دونده‌ها در تهران

تمرین کردن در ماده‌های مختلف دوومیدانی بخصوص دوهای سرعت و استقامت مستلزم پیستی متناسب و استاندارد است، چیزی که در بیشتر استان‌های کشور وجود ندارد. یکی از دونده‌های تیم ملی که نمی‌خواهد نامی از او برده شود به جام‌جم می‌گوید: دویدن در پیست‌های دوومیدانی استاندارد بسیار متفاوت‌تر از دویدن روی آسفالت خیابان یا دویدن در پارک‌های مختلف است. وقتی ما با شرایط دویدن در رقابت‌های مختلف آشنایی نداشته باشیم چطور می‌توانیم بدویم و با رقیبان خود رقابت داشته باشیم. گاهی اوقات دویدن روی آسفالت برای ما ضرر دارد و مصدومیت‌های زیادی پدید می‌آورد. متاسفانه فدراسیون دوومیدانی نیز تلاش چندانی برای رفع این مشکل نمی‌کند و همیشه بهانه بی‌پولی می‌آورد. وی افزود: برخی از دونده‌ها باید برای تمرین کردن به تهران بیایند، اما در تهران هم مشکلات خود را دارند. آنها باید هزینه‌های سنگین ایاب و ذهاب در تهران و سکونت در این شهر را تقبل کنند و خیلی کم اتفاق می‌افتد که فدراسیون حمایت درستی از آنها به عمل بیاورد. دونده‌ها نه با آوارگی در تهران و نه با تمرین کردن روی آسفالت به موفقیت چشمگیر نمی‌رسند. به همه اینها اضافه کنید فقدان مربی را که همه ما با آن دست به گریبان هستیم.

نباید از فدراسیون انتظاری داشت

در حالی که تیم ملی دوومیدانی ایران آوردگاه مهم اینچوئن کره جنوبی را پیش رو دارد حمایت‌های مالی ناکافی، بی‌انگیزگی را در میان ملی‌پوشان پدید آورده است. محمد ارزنده دونده پرش طول تیم‌های ملی دوومیدانی یکی از همین دونده‌هایی است که فقدان حمایت مالی او را با مشکلات بسیار متعددی روبه‌رو کرده است. وی در این باره به جام‌جم گفت: فدراسیون دوومیدانی حد و حدودی برای حمایت مالی از ورزشکاران تحت حمایت خود دارد و بعد از آن دیگر نباید از این فدراسیون انتظاری داشت، چراکه بودجه‌ای که در اختیار گذاشته می‌شود محدود است. نمی‌دانیم چه کار کنیم و دستمان بسته است. فقط باید تمرین کنیم و براساس علاقه خود پیش برویم. البته این را هم باید بگویم تا زمان مشخصی ورزشکار می‌تواند بدون حمایت مالی و حقوق کافی پیش برود، بعد از مدتی انگیزه‌ او از بین می‌رود و دیگر نمی‌توان از او انتظاری داشت. ارزنده خاطرنشان کرد: وقتی صحبت از مدال‌آوری در رقابت‌های برون‌مرزی می‌شود نباید از دونده‌ها انتظاری داشت. شرایط ما کاملا مشخص است و کسانی که از ما انتظار مدال‌آوری دارند ابتدا باید مشکلات ما را حل کنند و سپس به ما بگویند مدال بیاورید.

3‌ گانه مشکلات

تیم ملی دوومیدانی ایران رقابت‌های آسیایی 2014 را پیش رو دارد. می‌توان پیش‌بینی کرد که کدام یک از دونده‌های ایرانی در این دوره از رقابت‌های آسیایی شانس مدال‌آوری دارند، اما نمی‌توان پیش‌بینی کرد که برنامه‌های فدراسیون دوومیدانی چقدر در جهت موفقیت این دونده‌ها در اینچوئن تحقق می‌یابد. دونده‌های ایرانی پیش از ماراتن خود با رقبای آسیایی باید با سه‌گانه فقدان مربی، پیست و حمایت مالی رقابت کنند.

هیلدا حسینی‌خواه / گروه ورزش