انتقاد از فراموشی فرهنگی در شب علی حاتمی

به گزارش جام‌جم، پنجمین برنامه از سلسله نشست‌های ایرانشهر، پنجشنبه شب به علی حاتمی، کارگردان و فیلمنامه‌نویس نامی ایران اختصاص یافت، آغازگر «شب علی حاتمی» مجید سرسنگی مدیرعامل خانه هنرمندان بود که در ابتدای این مراسم گفت: چند وقتی است که برنامه‌هایی را برای گرامیداشت استادان هنر تدارک دیده‌ایم و از خدمات ارزنده آنها به نیکی یاد می‌کنیم. خیلی مفتخریم که امشب به استاد علی حاتمی اختصاص دارد؛ سینماگری که هم اهل هنر و هم اهل قلم در بزرگی‌اش اتحاد قول دارند و از همین رو امشب چهره‌های متعددی را در این سالن کنار یکدیگر می‌بینیم.

فراموشی فرهنگی

علی نصیریان، بازیگر پیشکسوت سینما، تلویزیون و تئاتر دومین سخنران این مراسم بود که با به کار بردن تعبیر «فراموشی فرهنگی» در روزگار ما، از برخی جریان‌ها و جوان‌های فعال در حوزه فرهنگ و هنر انتقاد کرد.

این بازیگر پیشکسوت گفت: حافظ به گونه‌ای صحبت کرده که ما همین امروز هم بعد از گذشت چند قرن ارتباط خاصی با او برقرار می‌کنیم. دلیلش هم در نوع پرداخت، ساخت و نگاه حافظ به فرهنگ و این اقلیم است، جوانان بخصوص در هنر تئاتر باید به دنبال خود فرهنگی ما باشند؛ فرهنگی که از حافظ، مولوی و عطار به ما رسیده است.

او با انتقاد از برخی برنامه‌ها افزود: ما در مورد ترجمه «ژان کلود کریر» از عطار کنفرانس می‌گذاریم، اما متاسفانه به خود عطار، شعر و موسیقی درونی آن توجه نمی‌کنیم و درباره‌اش اثر نمی‌سازیم که جای شگفتی و تامل دارد.

نصیریان ادامه داد: چند درصد نمایشنامه‌های امروز ما ریشه در پیشینه ما دارد، در سینمای ما ناصر تقوایی از همینگوی «ناخدا خورشید» ساخت و این یعنی خلاقیت. این اثر از نظر من اقتباس نیست؛ بلکه واقعا ساخته و خلق شده است و علی حاتمی هم از همین افراد خلاق بود که نمونه‌های چون او واقعا کمیابند. بازیگر هزاردستان درباره همکاری با علی حاتمی هم یادآور شد: او هیچ‌گاه در نوع بازی بازیگرانش دخالت نمی‌کرد. در سریال هزاردستان به این اشاره می‌کرد که دلم می‌خواهد هزاردستان، آلبومی از بچه‌های همدوره ما باشد و واقعا هم همین‌طور شد.

تارخ: حاتمی«شاعر سینماست»

امین تارخ هم در این مراسم با بیان این‌که پس از بازی در 26 فیلم فکر نمی‌کنم دورانی شیرین‌تر از همکاری با حاتمی داشته باشم، به فضای صمیمی و دوست داشتنی کارهای علی حاتمی اشاره کرد و گفت: ایشان همه چیز را قطره قطره به بازیگر می‌داد و فضای خلاقیت به وجود می‌آورد. به خودم می‌بالم که در دو اثر آخر علی حاتمی حضور داشتم.

بازیگر فیلم «مادر» در ادامه یادداشتی را قرائت کرد که در آن از مرحوم حاتمی به عنوان «شاعر سینما» یاد کرده بود و به دام تکرار نیفتادن را نیز دیگر ویژگی این سینماگر معرفی کرد. پس از سخنرانی تارخ، گزیده‌ای از فیلم مادر و تصاویری منتشر نشده از علی حاتمی برای حاضران به‌نمایش درآمد و سپس متنی که محمدعلی کشاورز برای علی حاتمی نوشته بود، خوانده شد که در آن کشاورز از این‌که نتوانسته بود به دلیل بیماری در مراسم حاضر شود، از خانواده حاتمی و دوستان او عذرخواهی کرده بود.

ای فراموشان...

محمدرضا اصلانی، فیلمساز کشورمان هم در سخنانش ابتدا به شعری از بیدل دهلوی اشاره کرد که «ای فراموشان! به ذوق یاد باید زیستن» و مانند علی نصیریان از برخی فراموشی‌ها در روزگار ما انتقاد کرد.

اصلانی گفت: آنچه در حاتمی به عنوان شاخصه مهم می‌توان گفت، این است که یک حرکت ملی از دستاوردهای تاریخی را پدید آورد و اکنون شهرک غزالی یکی از بازمانده‌های حرکت تاریخی اوست. این یک تفکر ساختارمند است که آثار فرهنگی ایجاد کنیم.

این فیلمساز افزود: این‌که چه تعداد فیلم ساخته‌ایم، گرچه خوب است، اما مهم نیست؛ بلکه باید توجه داشت که در پی این آثار، اراده‌ای ملی برای آموختن از تاریخ و فراموش‌نکردن هویت و فرهنگ‌مان پدید آید.

در ادامه مراسم بزرگداشت علی حاتمی که همزمان با سالروز درگذشت این هنرمند (چهاردهم آذر) برگزار شد، منوچهر اسماعیلی، دوبلور پیشکسوت سینما و تلویزیون دقایقی سخن گفت و در انتهای مراسم هم مجید سرسنگی، علی مصفا، لیلا حاتمی، ناصر چشم‌آذر، منوچهر اسماعیلی، سعید امیرسلیمانی، محمدرضا اصلانی، علی نصیریان و زهرا حاتمی روی صحنه رفتند و علی نصیریان، هدیه‌ای را از طرف خانه هنرمندان به خانواده حاتمی تقدیم کرد.