رانندگی با‌ خودروهای بدون فرمان

ولی اول از همه شاید بهتر باشد این پرسش را مطرح کنیم که آیا اصلا تا 40 سال دیگر انسان همچنان از خودرو استفاده خواهد کرد؟ آیا ممکن است این فناوری به کناری نهاده و وسیله دیگری جایگزین آن شود؟ آیا نگرانی‌های زیست‌محیطی سبب حذف این وسیله از زندگی بشر نخواهد شد؟ با این‌که هر یک از گزینه‌های بالا محتمل است، اما نباید فراموش کرد خودرو، وسیله‌ای بسیار انعطاف‌پذیر است که بسته به نیاز می‌توان تغییرات ساختاری زیادی در آن ایجاد کرد. خودرو تمایل حیاتی انسان‌ها برای حرکت آزادانه را تامین می‌کند و در عین حال وسیله‌ای ایمن برای حمل‌و‌نقل محسوب می‌شود.‌ البته این وسیله نقلیه معایبی هم دارد که آلودگی شدید شهرهای بزرگ و کشته شدن حدود 1.2 میلیون نفر در تصادفات خودرویی در جهان از مهم‌ترین‌هاست.

اما براستی برای افزایش ایمنی و کاهش آلودگی ناشی از خودرو در سال 2050 چه باید کرد؟ پاسخ دادن به این پرسش از این رو ضروری است که روند کنونی تولید و استفاده از خودرو سبب می‌شود تعداد وسایط نقلیه از یک میلیارد دستگاه کنونی به سه میلیارد دستگاه افزایش یابد.

تحول در کنترل خودرو

خودروهای آینده به احتمال زیاد به راننده نیاز نخواهند داشت.‌ اکنون برخی شرکت‌های معروف خودروسازی جهان در حال طراحی فناوری‌هایی برای بی‌نیازی خودرو از دخالت راننده هستند و شاید لازم نباشد تا سال 2050 منتظر این فناوری‌ها باشیم.

برای نمونه شرکت جنرال موتورز از سیستم هدایت موسوم به Super Cruise خبر داده که می‌تواند خودرو را در بزرگراه‌های بدون ترافیک بدون راننده پیش براند. همچنین شرکت بی.ام.دابلیو فناوری ویژه‌ای با نام Traffic Jam Assistantطراحی کرده که می‌تواند خودرو را در مسیرهای پرترافیک بخوبی پیش ببرد. همچنین پروژه دیگری در اروپا توسط چند شرکت خودروسازی از جمله ولوو در حال انجام است که Road Train نام دارد. خودروهای مجهز به این فناوری می‌توانند به شکلی منظم و با فاصله‌ای مشخص از یکدیگر حرکت کنند. در واقع یک خودرو در جلوی تعدادی دیگر از خودروهای مجهز به این فناوری حرکت نموده و سایر خودروها سرعت و مسیر حرکت خود را با آن هماهنگ می‌کنند و درست همانند یک رشته مروارید یکی پس از دیگری با نظم به حرکت درمی‌آیند. به این ترتیب رانندگان، این خودروها می‌توانند بهره بیشتری از زمان خود در مسیرهای پرترافیک ببرند. افزون بر این، برخی شرکت‌های خودروسازی نظیر آئودی نیز خودروهایی با قابلیت پارک خودکار را طراحی کرده‌اند.

اما آیا این فناوری‌ها در آینده به حذف قطعی راننده از خودرو می‌انجامد؟ آیا باز هم فرمان، بخشی از خودروها خواهد بود؟ به نظر می‌رسد خودروها در آینده به سیستم دو حالتی بدون راننده ـ با راننده مجهز باشند تا در صورت لزوم و تغییر حالت، یک انسان هدایت خودرو را در دست گیرد. ممکن است باز هم فرمان در خودروها موجود باشد، اما به احتمال زیاد این فرمان بیشتر شبیه یک دسته بازی رایانه‌ای خواهد بود.

همچنین ایمنی رانندگی به مراتب بیشتر خواهد شد. فراموش نکنیم هنوز هم بیشتر تصادفات به سبب اشتباه انسانی روی می‌دهد و به همین دلیل سیستم‌های موثرتر کنترل ترافیک می‌تواند به ترافیک روان‌تر و کاهش چشمگیر راه‌بندان‌ها منجر شود.

کوچک، اما چابک

البته نمی‌توان دامنه تغییرات را در خودروها به همین چند موضوع محدود کرد. یکی از مواردی که به احتمال زیاد در آینده شاهد آن خواهیم بود، خودروهای کوچک و چابکی است که در عین قابلیت حمل تعداد سرنشین کمتر، از توانایی‌های بالایی برخوردار است. در حال حاضر خودروی مفهومی EN-V از سوی شرکت جنرال موتورز را می‌توان نمونه‌ای از این خودروها دانست. همچنین خودروی Induct Navia نمونه دیگری از چنین خودروهای جمع‌و‌جور و در‌عین‌حال بسیار کاربردی است. این خودروها می‌توانند در مسیرهای درون شهری بسیار موثر واقع شده و براحتی سرنشینان را به مقصد برسانند.

حوزه دیگری که شاهد تحول خواهد بود، حمل و نقل عمومی است. با این‌که خدمات حمل و نقل عمومی درونشهری را می‌توان موثرترین شیوه برای جابه‌جایی مسافر دانست، اما بسیاری از افراد هنوز هم تمایل چندانی برای بهره‌گیری از این وسایل ندارند. شاید راه حل این مساله را بتوان در سیستم حمل و نقل عمومی مبتنی بر تقاضای مسافر دانست. در این سیستم، وسایل نقلیه کوچک می‌توانند تا شش سرنشین را در خود جای دهند و مسافران را به مقصد برساند. در واقع این سیستم را می‌توان نوعی سیستم تاکسیرانی هوشمند دانست.

دنیای دیجیتال و صنعت خودروسازی

صنعت خودروسازی آنقدرها جذاب است که حتی گوگل هم به طراحی و ساخت خودروهای خودکار روی آورده است. برخی دیگر از شرکت‌های خودروسازی نیز در حال بررسی شیوه‌های بهره‌گیری از سیستم سیری اپل در محصولات خود هستند تا به این ترتیب شیوه‌ای کارآمد برای کمک به راننده برای یافتن مسیرهای مختلف، دریافت اطلاعات ترافیکی و نیز برنامه‌ریزی روزانه فراهم شود. در هر صورت تا سال 2050 فناوری دیجیتال به بخشی جدایی‌ناپذیر از خودروهای روزمره تبدیل خواهد شد.

انرژی مورد نیاز خودروهای آینده

با این‌که امروزه انرژی‌هایی نظیر برق، هیدروژن و انرژی خورشیدی به عنوان جایگزین‌هایی برای بنزین و گازوئیل مطرح می‌شوند، اما شاید نتوان به همین زودی‌ها شاهد حذف کامل انرژی فسیلی از فهرست انرژی‌های مورد استفاده در حمل و نقل بود. البته به احتمال زیاد در رفت و آمدهای معمول درونشهری، خودروهای برقی حرف اول را بزنند، اما برای سفرهای طولانی مدت شاید همچنان نیازمند موتورهای احتراقی با سوخت فسیلی باشیم.

البته راه‌حل‌هایی نظیر طراحی و ساخت موتورهای احتراقی با بازدهی بیشتر و همچنین انتقال انرژی الکتریکی از طریق امواج می‌تواند تا حد زیادی به ما برای غلبه بر مشکل آلودگی ناشی از خودروها کمک کند.

همچنین خودروهای مجهز به موتور با سوخت هیدروژنی نیز ممکن است گزینه‌ای احتمالی برای آینده باشد. در این خودروها به جای دود، شاهد خروج بخار آب از اگزوز خواهیم بود. البته تهیه هیدروژن معضل دیگری است که شاید تا آن موقع پاسخ مناسبی برای آن یافت شود.

بدنه

شاید تا سال 2050 شاهد جایگزینی فیبرهای کربنی یا سایر مواد سبک وزن به جای بدنه رایج فولادی فعلی باشیم. در واقع به این ترتیب خودروها ضمن داشتن ویژگی‌های آیرودینامیکی لازم، از زیبایی و جذابیت ظاهری نیز برخوردار خواهند بود.

آینده نزدیک

با این‌که شاید تلفن‌های همراه یا رایانه‌هایی که در سال 2050 وجود خواهد داشت به هیچ وجه از نظر ظاهر و کاربرد قابل مقایسه با این محصولات در زمان حال نباشد، اما شکی نیست خودروها بیشتر ویژگی‌های ظاهری و کارکردی خود را حفظ خواهند کرد. هر چه باشد اصلی‌ترین کارکرد یک خودرو، حمل و نقل سرنشینان است. با این حال خودروهای شخصی به ویژگی‌های افزون‌تری نظیر توانایی کنترل از راه دور، تجهیزات پیشرفته دیجیتال و نیز ایمنی بیشتر مجهز خواهند شد.

BBC / مترجم: صالح سپهری‌فر