شهدخوار نیلگون قبا

دانش‌آموزی که اکنون می‌داند دامنه پراکنش شهدخوارها فقط محدود به باغ‌های بزرگ، کشتزارها، گزستان‌های حاشیه رودخانه‌ها، بوته‌های خاردار و جنگل‌های خشک کشور او نیست بلکه حتی مرزهای جنوبی پاکستان، هند، بنگلادش، میانمار، تایلند، ویتنام، کامبوج و البته بخش‌هایی از عمان و امارات متحده عربی را نیز درنوردیده است. وی حتی دریافته که پرهای زینتی این پرنده کوچک تقریبا ده سانتی در فصل تولیدمثل که اغلب مقارن با اوج شکوفایی گل‌هاست، همان‌طور که پدربزرگش به تصویر کشیده به رنگ نیلی سیاه و شفاف بدل می‌شود و پس از این فصل می‌توان پرنده را از نوار تیره‌ ناحیه گلو و سینه و زیرتنه زرد که البته در جنس ماده اندکی کمرنگ‌تر است، تشخیص داد. حتی سایر اطلاعات نیز برای این نوآموز جوان جالب توجه است: «برای مشاهده لانه آویزان و بیضی‌شکل این پرنده که در فصل تولیدمثل توسط ماده‌ها از برگ، علف، ترکه‌های کوچک، تارهای عنکبوت و بقایای کرم‌های کوچک ساخته می‌شود، فقط کافی است که درختان زیستگاه‌های جنوب شرقی کشور از جمله در منطقه بلوچستان و نواحی غربی‌تر تا بندرعباس، قشم و کیش بدقت زیرنظر گرفته شود. پایه اصلی غذایی این پرنده چنانچه از الگوی بلند، باریک و خمیده نوک برمی‌آید، مبتنی بر استفاده از شهد گل‌ها و میوه‌هاست. این پرنده باهوش با نوک ورزیده خود نه‌تنها می‌تواند از یک شیر آب برای رفع عطش استفاده کند بلکه حتی قادر است که با زبان بلند و ارتجاعی‌اش شیره هر گلی را براحتی استخراج کند. گلهای قرمز و صمغ درختان آکاسیا اغلب جایگاه منحصر به‌فردی در رژیم غذایی این پرنده دارند اما تغذیه از حشرات خصوصا در زمان پرورش جوجه‌ها معمول است. پرواز این پرنده، سریع و مستقیم است و برای تغذیه می‌تواند همچون مرغ‌های مگس‌خوار در فاصله نزدیک زمین ثابت پرواز کند اما معمولاًنشستن بر پایه گل‌ها را ترجیح می‌دهد.»

فرناز حیدری ‌/‌ جام​جم