حقوق بدون مزایا

زندگی کارمندی فراز و نشیب‌های زیادی دارد، شاید برای همین دولت تا توانست قید کارمند کردن جوانان را زد. احتمالا دولت به این اصل باور داشته بیکاری از این نوع زندگی بهتر است، حداقل تکلیف روشن است، هیچ برنامه‌ای براساس شغل بیکاری نباید داشت؛ نه ازدواج، نه تحصیل، نه خدای‌نکرده بچه‌دار شدن. فقط باید کسی را پیدا کرد تا از تتمه روزی او سیر شد.

کد خبر: ۶۱۱۴۴۵

برای توصیف شرایط زندگی یک بیکار لازم نیست به همه زوایای پیدا و پنهانش بپردازی، اما زندگی کارمندی اوضاع دیگری دارد. همان کارمندهای به‌جا مانده از دهه‌های گذشته و معدود کارمندشدگان دهه فعلی برای آن‌که بگویند بر چه اساسی زندگی می‌کنند باید قصه هزار و یک شب را برایت بگویند. آخر بستگی دارد به خیلی چیزها. اول این‌که کارمند کجا باشی. مثلا برای قشر کارمند هنوز سوال است که چرا اسم کارکنان وزارت نفت هم کارمند است. کارمندان وزارتخانه‌های علوم و بهداشت هم روزی چند بار از خودشان می‌پرسند چرا بیکاری را انتخاب نکرده‌اند. البته وزارت بهداشت و درمان دو بخش می‌شود، این سوال از بخش بهداشت آن شنیده می‌شود، اما برخی درمانی‌ها با چنین پرسشی بیگانه‌اند.

کارمندها برای دریافت حقوق، رتبه‌بندی و طبقه‌بندی می‌شوند. مقدماتی، پایه، ارشد، خبره و عالی عناوین این رتبه‌هاست. عوامل ارزیابی کارمندان برای ارتقای رتبه شغلی شامل میزان ابتکار و خلاقیت در انجام وظایف محوله، میزان افزایش مهارت‌های مربوط به وظایف محوله، انجام خدمات برجسته درخصوص شغل مورد تصدی، آموزشی‌های طی شده مرتبط با شغل و میزان جلب رضایت ارباب‌رجوع است. براساس مدرک تحصیلی کارمند و سوابق تجربی او هم طبقه‌ها مشخص می‌شوند. حقوق هر رتبه و طبقه‌ای هم با رتبه و طبقه دیگر متفاوت است.

در فیش حقوقی یک کارمند حق شغل و حق شاغل، دو عنصر مهم و تعیین‌کننده‌است. رتبه‌ای که کارمند در آن قرار دارد و طبقه شغلی‌اش، ضریب این حقوق را مشخص می‌کند. اگر کارمندی در مناطق کمترتوسعه‌یافته یا بدآب‌وهوا هم خدمت کند بر حقوقش تاثیرگذار است.

سختی کار و حق اولاد و عائله‌مندی هم تکان کوچکی به رقم دریافتی می‌دهد. اضافه‌کار نیز ردیف شیرینی است که کارمندان تا می‌توانند خود را از آن محروم نمی‌کنند. در برخی فیش‌های حقوقی فوق‌العاده‌هایی نیز دیده می‌شود. سرجمع یک کارمند معمولی رقمی بین 700 هزار تا یک میلیون و 300 هزار تومان دریافت می‌کند.

برای وزارتخانه‌های مختلف حقوق بر یک اساس سنجیده می‌شود و تفاوت‌های عجیب حقوق‌ها از جای دیگری آب می‌خورد؛ مزایا. بسته به این‌که وزارتخانه‌ای چقدر درآمدزا باشد و مسئولانش چقدر دست و دلباز، مزایا متغیر است. این تغییر هم در فیش حقوقی با عناوینی چون کارانه، پاداش و... تجلی پیدا می‌کند و هم در عیدی‌ها، حق لوازم‌التحریر، حق ایاب و ذهاب، حق لباس و.... هر قدر وزارتخانه‌ای رسم حاتم طائی را بیشتر به جا آورد، این حق‌ها هم چرب‌تر می‌شود. مزایا می‌تواند دریافتی یک کارمند ظاهرا معمولی را تا ماهی سه یا چهار میلیون تومان بالا ببرد.

پس اگر دری به تخته خورد و روزی بخش دولتی خواست شما را استخدام کند؛ اول از مزایایش بپرسید، آخر با حقوق که نمی‌توان یک زندگی مشترک را چرخاند؛ بخصوص اگر در یک کلانشهر زندگی می‌کنید. در شهرستان‌هایی که اجاره‌خانه جیب‌آزار نیست، البته می‌توان با همان حقوق هم زندگی کارمندی آبرومندی دست و پا کرد.