چنددرصد از این 48 میلیون نفر؛

زمان برای سر دادن شعارهای احساسی هم به سر آمده است. مقولاتی مانند «حقوق شهروندی» ، «آزادی بیان و قلم» ، «کرامت انسانی» و... طی سالهای اخیر ، آنقدر نابجا مورد استفاده قرار گرفته که باوجود برخورداری از مفاهیم والای انسانی ، متاسفانه به تعابیری بی ارزش و پیش پا افتاده تبدیل شده است ؛ بویژه این که برخی عناصر افراطی ، در حالی این شعارها را مطرح می کردند که هیچ التزام عملی به آن نداشتند.
از سویی تفسیر مضیق از این تعابیر، دلزدگی مخاطبان را به همراه آورد؛ مثلا کرامت انسانی تنها در مواردی به کار برده می شد که فلان متهم ، چند روز بیشتر در بازداشتگاه نگاه داشته می شد و در همان حال ، هتک حیثیت و زایل کردن حرمت بسیاری از شهروندان ، مشمول لغو کرامت انسانی نمی شد. مثال دیگر این که رعایت حقوق شهروندی ، تنها درباره افرادی صدق می کرد که وابسته به یک جناح خاص بودند. فرضا رد صلاحیت (ولو نادرست) نامزدهای یک جناح ، رعایت نکردن حقوق مدنی شهروندان به حساب می آمد، اما در همان حال ، محروم ماندن میلیون ها نفر از شغل مناسب (که در قانون اساسی به آن تصریح شده) مورد غفلت قرار می گرفت.
این تضادها و سیاست یک بام و دو هوا، عملا ارزش شعارها را در حد واژه هایی که مورد مصرف شان خاص است تنزل دارد و بعلاوه تاریخ مصرف آنها را بشدت کوتاه کرد. نتیجه آن که امروز، نه جناح دوم خرداد می تواند از آن شعارها بهره گیرد و نه جناح مقابل می تواند شعارهای محوری خود را که بر توسعه عدالت اجتماعی و نیز رشد اقتصادی بنا نهاده در فضایی بی شبهه مطرح کند. به عبارتی ، شهروندان به مصداق «مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید می ترسد» تمایلی به شنیدن شعارها و برنامه ها ندارند. طبیعتا ضعیف شدن رویکرد مردم به شعارها، می تواند علاقه آنها را به کاندیداها کاهش دهد.

رای اولی ها

در انتخابات دوم خرداد 1376 رای اولی ها نقش تاثیرگذاری در انتخابات ایفا کردند. بین 2 تا 3 میلیون رای دهنده در برخی شرایط می توانند نتیجه انتخابات را متحول کنند. این پدیده در انتخابات مجلس ششم نیز تکرار شد و رهیافتگان این دوره خانه ملت ، بخش قابل توجهی از قدرت خود را مدیون آنانند. در مورد این انتخابات گفته می شد نقش رای اولی ها تنها به رایی بسنده نمی شد ، که آنها در صندوق های رای می ریختند ؛ بلکه آنها واسطه هایی بودند که اولا پدران و مادرانشان را به آمدن پای صندوق های رای ترغیب کنند و ثانیا برگ رای آنها را به نفع لیست جریان دوم خردادی پر کنند.
این ادعا، کاملا درست و برای همگان قابل تشخیص و درک است ؛ اما باز هم این اتفاق خواهد افتاد؛ رای اولی ها، به اقتضای سن و موقعیت اجتماعی خود معمولا بیشتر از احساساتشان پیروی می کنند. (همین ویژگی باعث شده برخی صاحب نظران به افزایش سن رای دهندگان معتقد گردند.) آیا برای تهییج و برانگیختن این احساسات ، هنوز هم انگیزه های جدی وجود دارد؛ به نظر می رسد جناح دوم خرداد، بیش از جناح رقیب ، در پی تحریک این احساسات است ، اما آیا توش و توان این کار را دارد؛ باید تا خرداد و برگزاری انتخابات ریاست جمهوری نهم ، صبر کرد.

انگیزه های 2 جناح

آیا شهروندان ، از عملکرد 2 ساله شوراهای شهر و شهرداری ها و نیز رفتار چندماهه مجلس شورای اسلامی توانسته اند به یک ارزیابی دقیق از جریان اصولگرا برسند و آیا حاصل این ارزیابی آن است که قدرت را در قوه مجریه به دست همان هایی بسپارند که در 8 سال گذشته سپرده اند؛ جناح دوم خرداد، با دفاع از عملکرد 8 ساله و به گردن دیگران انداختن ناکارآمدی هایش ، همه تلاش خود را به کار می برد تا خودش را یک بار دیگر اثبات کند.
این جناح به دلیل از دست دادن پایگاه شوراها و مجلس ، حفظ قدرت را تنها راه ماندگاری می داند. جناح اصولگرایان نیز با اعتقاد به این که هر چه مجلس و نهادهای مدنی قوی باشند ، دولت ضعیف ، برآیند کارشان را نابود می کند، به دنبال نوعی هماهنگی و یگانگی بین قوه مقننه و قوه مجریه هستند. انگیزه های هر دو جناح ، به اندازه کافی جذابند که بتوانند افکار عمومی را تحت تاثیر قرار دهند و آنها را پای صندوق های رای بکشاند. میزان حضور مردم در انتخابات ، در واقع معیار محاسبه توان 2 جناح سیاسی کشور برای طلب مشارکت شهروندان است .

محمد مهاجری

MOHAJERI @ JAMEJAMONLINE.IR