مسابقه قرآنی 1447

سوره مبارکه: مدثر، آیات مبارکه: 48 ـ 38

اصحاب یمین همان گروهی هستند که در آیه 27 سوره واقعه از آنان یادشده است: کسانی که نامه عمل آنان را در قیامت به دست راستشان می‌دهند.

در قیامت، گفت‌وگوهای تلخ و شیرین، سلام یا نفرین، سوال و توبیخ، انداختن گناه و جرم به گردن دیگران و لعنت به یکدیگر بسیار است. مراد از اطعام مسکین یا زکات واجب است که ترک آن مستوجب دوزخ است یا آن است که حتی اگر زکات پرداخت شد ولی در جامعه گرسنه‏‌ای وجود داشت، سیر کردن او واجب است و بی‌تفاوتی نسبت به او، سبب دوزخی شدن می‏‌شود. شاید مراد از اطعام مسکین، تمام نیازهای او نظیر پوشاک و مسکن باشد، نه فقط خوراک و غذا.

هم تکذیب قیامت، مقدمه گناه است: «أَرَأَیْتَ الَّذِی یُکَذِّبُ بِالدِّینِ فَذلِکَ الَّذِی یَدُعُّ الْیَتِیمَ» (ماعون، 2 و 3) و هم گناه، انسان را به سوی کفر و تکذیب می‌کشاند: «ثُمَّ کانَ عاقِبَةَ الَّذِینَ أَساؤُا السُّوای‏ أَنْ کَذَّبُوا»(روم، 10). بنابراین آیه‏ «وَ کُنَّا نُکَذِّبُ بِیَوْمِ الدِّینِ» هم می‌تواند علت کارهای مجرمان در آیات قبل باشد و هم می‌تواند معلول گناهان آنان باشد. مراد از «یقین» در آیه 47 مرگ است یا به دلیل آن که یقینی‌ترین امر نزد همه است و احدی در آن شک ندارد یا به دلیل آن که در لحظه مرگ تمام حقایق برای انسان کشف می‌شود و همه به درجه یقین و باور می‌رسند.

نمازی که گاه و بیگاه خوانده شود، انسان را در زمره نمازگزاران قرار نمی‌دهد. «لَمْ نَکُ مِنَ الْمُصَلِّینَ» یعنی نماز ما استمرار نداشت. در سوره ماعون نیز آمده است: «فَوَیْلٌ لِلْمُصَلِّینَ الَّذِینَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ»(ماعون، 5 و 6) و این‌چنین نمازی انسان را مشمول شفاعت شافعان قرار نمی‌دهد و این همان حدیث معروف امام صادق علیه‌السلام است که در آستانه شهادت فرمودند که بستگانم را حاضر کنید و خطاب به آنان فرمودند: «لا ینال شفاعتنا من استخف بالصلاه»(کافی، ج 3، ص 270)

مردم یا فائزند یا خائض؛ یعنی یا به فوز و فلاح و رستگاری می‌رسند که فائز هستند یا در یاوه و باطل خوض می‌کنند و فرو می‌روند که خائض هستند. نجات انسان در قیامت و رهایی او از عذاب الهی در گرو پاسخگویی به پرسش‌ها در دادگاه عدل خداوند است. یکی از عوامل دوزخی شدن، همرنگ شدن با جماعت فاسد است. خداوند در قیامت به افرادی اجازه می‌دهد تا برای دیگران شفاعت کنند ولی بسیاری از مردم، شرایط دریافت شفاعت را ندارند. تساهل در نماز و انفاق و اطعام نیازمندان و هدر دادن عمر، سبب محروم شدن از شفاعت در قیامت می‌شود.