سفر از روی پرده نقره​ای

البته قرار نیست از اعجاز سینما، این صنعت متمول بگوییم بلکه می‌خواهیم از در خدمت بودن این صنعت بزرگ برای توسعه و رشد گردشگری در کشورهای بزرگ و موفق بگوییم.

صنعتی که شما را با لیوان در دستتان و دمپایی در پایتان، به دورترین و زیباترین مناطق و کشورهای دنیا می‌برد. به بالای برج ایفل یا روی عقربه‌های بیگ بن،‌ اهرام ثلاثه مصر یا در میان جوامع بدوی ساکن آفریقا با آن نقش و نگارهای عجیب و غریب روی صورتشان و بالاخره پایان سفر روی امواج تلویزیون و سینما، این فکر را در ذهنتان جا می‌دهد که‌ سرانجام یک روز می‌روم و این جاها را می‌بینم.

همین جمله و نتیجه‌گیری نقش بسته در اذهان مخاطبان فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی است که باعث شده تا دولت و مقامات رسمی کشورهای مختلف به فکر استفاده از هنر هفتم برای جذب بیشتر گردشگر باشند به طوری که به تازگی مقامات گردشگری انگلیس اعلام کرده‌اند که فیلمسازان هالیوود تاکنون با انتخاب 50 اثر از کاخ‌ها و عمارت‌های مربوط به میراث فرهنگی انگلیس، به عنوان لوکیشن فیلم‌های شاخص جهان، میراث فرهنگی انگلیس را به برترین انتخاب کارگردانان جهان بدل کرده‌اند و ساخت فیلم‌های هالیوودی در این محوطه‌های تاریخی و میراث فرهنگی، گردشگری این کشور را رونقی بی‌سابقه داده است.

مقامات میراث ملی بریتانیا اعلام کرده‌اند خانه آنتونی، تورپوینت، کورنوال که لوکیشن فیلم مشهور آلیس در سرزمین عجایب ساخته تیم برتون بوده است، از زمان نمایش عمومی این فیلم شاهد افزایش دوبرابری تعداد بازدیدکنندگان از این محوطه و آثار آن بوده‌اند که پیش‌بینی می‌شود این میزان تا سه برابر هم افزایش پیدا کند.

به باور آنها انتخاب این آثار برای لوکیشن این فیلم‌ها نه‌تنها برای این آثار مفید است بلکه برای اقتصاد محلی وابسته به این آثار هم اهمیت بسیار دارد. تعداد بازدیدکنندگان از خانه آنتونی به عنوان لوکیشن فیلم آلیس و به دلیل استفاده از هنرمندان و هنرپیشگان محلی در ساخت این فیلم‌ها فواید اقتصادی قابل توجهی در پی داشته است که علاوه بر اقامت افراد و کارکنان فعال در ساخت و تهیه فیلم در هتل‌های این منطقه، استقبال گردشگران و بازدیدکنندگان نیز سبب رونق روزافزون درآمد هتلداران در منطقه شده است.

فیلم‌های بسیار دیگری وجود داشته‌اند که به عنوان یک راهنمای سفر خوب به مخاطبانشان مقاصد گردشگری معرفی کرده‌اند. نمونه قابل توجه و البته تازه این نکته سه‌گانه اخیر وودی آلن کارگردان مشهور آمریکایی است که توانسته آمار گردشگران سه شهر بزرگ اروپایی یعنی بارسلون، پاریس و البته رم را افزایش دهد. به طوری که حتی آژانس‌ها تور پاریس‌گردی را بر مبنای فیلم «نیمه شب در پاریس» وودی آلن تنظیم کرده‌اند. فیلم‌های جیمز باند نیز یکی دیگر از مجموعه فیلم‌هایی است که توانسته مقصد گردشگری معرفی کند و مسافران را روانه تماشای آن شهرها کند. لوکیشن سری تازه این فیلم‌ها در مسکو و البته ترکیه بوده است که به گفته مقامات گردشگری ترکیه میزان قابل توجهی از گردشگران را وسوسه کرده است به بازدید از لوکیشن‌های این فیلم.

سینمای ایران و گردشگری

سینمای ایران هم البته در این حوزه کارهایی ارائه کرده است. می‌ماند این که حالا آژانس‌ها به واسطه این فیلم‌ها گردشگران را مجاب کنند برای بازدید از لوکیشن‌ها.

از لوکیشن فیلم‌های تاریخی مانند کمال‌الملک در کاخ گلستان، مدار صفر درجه در تخت جمشید و امیرکبیر در باغ فین که بگذریم، در تولیدات سینمای ملودرام یا اجتماعی ایران، کمترین ردپایی از تاریخ فرهنگ و گردشگری می‌بینید. شاید مهم‌ترین اثر سینمایی دوره اخیر که نگاهی ویژه به گردشگری داشت و اتفاقا در معرفی آن هم بسیار موفق بود را بتوان فیلم «خیلی دور، خیلی نزدیک» ساخته رضا میرکریمی دانست که در آن به طرز ویژه‌ای روی روستای مصر تاکید شده است. این روستا به طور غیرمستقیم به یکی از عناصر داستان تبدیل شده بود. نمایش این فیلم، روستای مصر را به یکی از معروف‌ترین مقاصد کویرگردی تورهای گردشگری تبدیل کرد. آثار دیگر سینمایی مانند الهه زیگورات، مینای شهر خاموش با محوریت کرمان و قلعه فروریخته بم، فرش باد با تاکید بر هنر در فرش ایرانی و لوکیشن فیلم ماهی‌ها عاشق می‌شوند با نمایش بر تنوع غذاهای ایرانی و احتمالا چند نمونه دیگر را شاید بتوان تنها آثاری از سینمای ایران دانست که به گردشگری، آن هم به طور غیرمستقیم پرداخته است. برخورد سینمای ایران با موضوع میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی و به طور کلی فرهنگ و هنر ایرانی برخلاف سینمای جهان، برخوردی نامهربان و غیردوستانه است چراکه هنوز تهیه‌کنندگان و کارگردانان سینمای ایران پرداختن به این موضوعات را هم طراز با ساخت تیزرهای تبلیغاتی و آگهی‌های بازرگانی می‌دانند و از خوردن برچسب سفارشی بودن به فیلم‌هایشان فرار می‌کنند در حالی که فیلم‌های تلویزیونی و سینمایی امروز در جهان حتی اگر جنبه سفارشی هم داشته باشند از بهترین ابزارهای تبلیغاتی در دنیای امروز شناخته می‌شوند.

علی محزون