آیا زنان شایسته، مدیر می شوند؛
با نگاهی به سابقه مدیریت در جامعه ایران و دیگر جوامع می توان اطمینان پیدا کردهرچند مردان به دلیل داشتن ویژگی های بارز در تعریف مدیریت و داشتن سبقه تاریخی با احراز این سمت ، مسوولیت گردانندگی امور را به دست گرفته اند
براساس آمار موجود در سال 1378، کلیه کارکنان مشاغل در دستگاه های دولتی 2 میلیون و 141 هزار و 454 نفر بوده اند، که از آن میان تنها 674 هزار و 483 نفر را زنان تشکیل داده اند که از آن میان 3/45 درصد در آموزش و پرورش اشتغال داشته اند البته در سالهای پس از آن آمار حضور زنان در عرصه اشتغال افزایش یافته است.
براساس آمار دیگری در سال 1380، تعداد مدیران زن با 32/10 درصد رشد سالانه از 726 نفر در سال 1375به 1186مدیر زن در سال 1380افزایش داشته است که از آن میان 8/6 درصد افراد در سطح مدیران عالی ، 88/24 درصد در سطح مدیران میانی و 44/76 درصد در سطح مدیران پایه مشغول فعالیت بوده اند.
این در حالی است که در سال 1380، رقم مدیران زن به 98/2 درصد نسبت به 14/3 درصدی در سال 1375رسیده است. در سال 1380، وزارت بهداشت با 64/25 درصد و وزارت اقتصاد و دارایی با 31/19 درصد بیشترین و وزارت دادگستری با 67/0 درصد کمترین تعداد مدیر زن را داشته است در حالی که در همان سال وزارت اقتصاد و دارایی با 3/25 درصد، وزارت جهاد کشاورزی با 84/12 درصد و وزارت بهداشت با 8/6 درصد، بیشترین مدیر مرد را داشته اند.
مقایسه تعداد مدیران زن و مرد نیز نشان می دهد که طی این سالها تعداد مدیران مرد 35 برابر تعداد مدیران زن افزایش داشته است.
به عبارت دیگر، در برابر 16812 مدیر مرد تنها 460مدیر زن مشغول به فعالیت هستند واز 78/30 درصد مدیر مرد به ازای هر یک مدیر زن در سال 1375، این رقم به 48/32 درصد مدیر مرد به ازای هر یک مدیر زن در سال 1380رسیده است.
این امر حاکی از پایین بودن میزان مشارکت و موفقیت زنان در مقایسه با مردان در کسب پست های مدیریتی و کمبود فرصت های مدیریتی برای آنان است.
براساس آخرین آمار به دست آمده در اغلب دستگاه های دولتی ، میزان حضور زنان در سطوح مدیریتی بسیار پایین است و در مطلوب ترین وضعیت تنها 6درصد کارکنان در سطوح مختلف مدیریت دستگاهی فعالیت می کنند، که آن هم مربوط به مجلس شورای اسلامی است و در سایر دستگاه های دولتی ، درصد مدیران زن به کل شاغلان زن رقم بسیار نازلی است.
توجه به زنان به عنوان نیروهای انسانی با توانمندی های مدیریتی مطلوب بالاخص در دستگاه هایی چون وزارت آموزش و پرورش ، فرهنگ و ارشاد اسلامی ، سازمان صداوسیما و وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری به دلیل ماهیت فرهنگی اجتماعی ممتاز خود ضروری است و حضور زنان در پست های مدیریتی این دستگاه ها به عنوان نمایه و تبیین کننده تمهید فرصت عرضه توانمندی های نظری و تجربی نیمی از جامعه می تواند موجبات اصلاح نگرشهای سنتی و متحجرانه و گسترش بستری مناسب برای ارتقای فرهنگی و اجتماعی را بویژه در دورانی که به ویژگی های یک مدیر به عنوان یکی از منابع مهم تاکید می شود، فراهم سازد.
من به خود اعتماد دارم
برای بررسی موانع و مشکلات بر سر راه پیشرفت زنان در عرصه مدیریت باید به چند جنبه مسائل شخصی ، اجتماعی و خانوادگی و بازنگری قوانین و مقررات توجه کرد.
درخصوص مسائل و مشکلات شخصی ، در یکی از بررسی های انجام شده با موضوع مدیریت زنان به دست آمده است که برای برخی زنان امکان دسترسی به پست مدیریت فراهم نمی شود و در عین حال ، برای برخی نیز این امکان فراهم شده ، ولی آنها به دلیل عدم اعتماد به نفس کافی و یا دانش و مهارت لازم از احراز آن امتناع می کنند.
در اینجا مساله آموزش تخصصی افراد به عنوان یک عامل مهم در امر مدیریت به شمار می آید که زنان از گذراندن آنها دور مانده اند و با گذراندن این دوره ها می توانند از نظر علمی نیز هم سطح دیگر مدیران شوند.
مسائل اجتماعی ، عامل بازدارنده در این خصوص ، می توان به مسائل خانوادگی چون عدم همکاری شوهر در انجام کارهای خانه و وجود وظیفه ای به نام بچه داری و کار در خانه برای زنان که از سوی خانواده ها بر وی تحمیل شده و در مواردی برای او نهادینه شده است ، اشاره کرد.
از سوی دیگر، می توان به هنجارهای فرهنگی موجود در جامعه که نمودی از مردسالاری در آن دیده می شود و وجود این نگرش که مسوولیت به دلیل ناتوانی زنان و وظایف خانوادگی آنها نباید به زنان واگذار شود، اشاره کرد.
درعین حال ، عدم ترغیب اعضای خانواده بخصوص شوهر می تواند عاملی بازدارنده درخصوص علاقه زنان برای احراز پست مدیریتی باشد.
الهام گودرزی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
