ته صدا، آدم را صداپیشه نمی‌کند

خوشبختانه دوبله ما همچنان در دنیا معتبر و صاحب جایگاه است. بیشتر دوستانی که جزو نسل اول دوبله محسوب می‌شدند، از صداهای ناب و کم‌نظیری برخوردار بودند. البته صداپیشگان ایرانی ابتدا جمعیت کمتری داشتند که به مرور بر این جمعیت افزوده شد و پس از مدتی، افرادی مانند منوچهر والی‌زاده، زنده‌یاد ایرج ناظریان، سعید مظفری، آذر دانشی، پروین ملکوتی، بدری نورالهی و... به تیم‌های دوبله پیوستند. کار دوبله در ایران رفته‌رفته شکل جدی‌تری به خودش می‌گرفت و دیگر دستمان برای دوبله یک فیلم باز بود، چراکه برای کاراکترها صدای مناسبی داشتیم و خوشبختانه نیاز ما به دوبلور با فیلم‌هایی که پیش‌رو داشتیم، همخوانی داشت.

شاید ابتدا نیاز به دوبلور زیاد را احساس می‌شد، اما رفته رفته با انتخاب افراد مناسب این نیاز رفع شد و شرایط انتخاب و پذیرش افراد به این حرفه کمی دشوارتر شد، چراکه حجم فیلم‌های تولیدی و البته خارجی چندان زیاد نبود. به همین علت شرایط کسانی که به کار دوبله علاقه داشتند، دشوارتر شد، چون آنها باید مدت‌ها آموزش می‌دیدند تا این که جای خالی در یک فیلم برایشان پیدا شود. تعدادی از علاقه‌مندان با صبر و حوصله کار را دنبال ‌کردند و سرانجام هم به نتیجه ‌رسیدند و به نوعی مزد تلاش و صبرشان را ‌گرفتند و بعد از مدتی به جای نقش‌های اول صحبت ‌کردند و امروز هم جزو صداهای ماندگار محسوب می‌شوند.

من خوشحال می‌شوم نقدها را بشنوم و تا آنجا که بتوانم به آنها جواب می‌دهم. شاید در طول این سال‌ها برخی ضعف‌ها در نحوه گزینش یا واگذاری نقش‌ها وجود داشت، اما واقعیت این است که فکر نمی‌کنم ضعف‌ها در حد بسته بودن درهای ورود جوانان و... باشد. گاهی ما قدیمی‌ترهای این عرصه وقتی دور یکدیگر جمع می‌شویم، باهم راجع به بهتر شدن روند کار و رفع نواقص صحبت می‌کنیم. به هر حال فکر نمی‌کنم در بسته‌ای در این حرفه وجود داشته باشد. خوشبختانه طی سال‌های اخیر کارهای مثبتی در این‌باره انجام شده است و سعی شده از افراد مستعد آزمون گرفته شود و در شرایط عادلانه افراد مستعد گزینش شوند. ناگفته نماند برخی متاسفانه دوبله را حرفه‌ای ساده تصور می‌کنند و فکر می‌کنند داشتن یک ته‌صدا، شرط ورود آنها به حرفه دوبله است، غافل از آن‌که برای ورود به این عرصه ملاک‌های دیگری هم وجود دارد.

طبیعی است اولین گام در راه هنر دوبله، داشتن صدای زیبا، تاثیرگذار و البته سالم است و مهم‌ترین ملاک هم این است که فرد باید صبور بوده و تاب تحمل ریاضت را داشته باشد. این‌که ساعت‌ها در یک اتاق کوچک بماند و تنها به مانیتور زل بزند، به درآمد ناچیزی که از این طریق به او می‌رسد قانع باشد و... افرادی که قصد دارند دوبلور شوند نباید توقع داشته باشند پس از مدت کوتاهی به یک دوبلور حرفه‌ای تبدیل شوند و شاید سال‌ها باید وقت بگذارند تا فرصت در اختیار آنها قرار بگیرد تا به جای نقش اصلی حرف بزنند و خب این موضوع سبب ناراحتی عده‌ای می‌شود و قید کار را می‌زنند. افراد زیادی به واسطه رابطه‌ها به این عرصه پا گذاشته‌اند و آنها که استعداد نداشتند، یک سال هم دوام نیاوردند و عطای این کار را به لقایش بخشیدند.

به نظر من در دوبله ما اتفاقات خوب زیادی افتاده است و جوان‌هایی وارد این عرصه شده‌اند که صدا و بیان بسیار خوبی دارند و بخوبی بر کارشان مسلط هستند. به عقیده من اگر بستر برای رشد آنها فراهم باشد، آنها می‌توانند از پس کارهایشان برآیند و به نوعی دوبله را همچنان در اوج نگه دارند.

البته، رادیو جزو آن دسته از رسانه‌هایی به شمار می‌رود که ریشه در فرهنگ چند ساله شنیداری مردم دارد. ضمن این‌که مردم در کنار گوش دادن به رادیو می‌توانند همچنان به فعالیت‌های روزانه خودشان بپردازند. انگار با دوست یا اعضای خانواده‌شان حرف می‌زنند. همین خصوصیات کم‌نظیر باعث شده رادیو از سایر رسانه‌ها جدا شود و پس از گذشت سال‌ها، از میزان محبوبیتش کاسته نشود.

به هر حال هر رسانه‌ای شرایط خاص خودش را دارد، اما در مورد تلویزیون به طور خاص باید بگویم چون طیف وسیع‌تری از مردم جامعه با سلیقه‌های متنوع و متفاوت مخاطب آن هستند، مسئولیت یک صداپیشه به مراتب بیشتر می‌شود، چون باید تمام تمرکزش را به کار ببندد تا کاری ارائه کند که همه مخاطبان بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند. خوشبختانه بعد از انقلاب، سریال‌های خوبی روی آنتن تلویزیون رفت که اغلب آنها با استقبال مخاطبان مواجه شد. مردم ورای صدا، باورپذیری کار برایشان است، یعنی این که صدا با شخصیتی که می‌بینند، انطباق داشته باشد. البته کیفیت سریال‌ها هم مهم است. این روزها حجم سریال‌های کره‌ای تلویزیون بسیار بالا رفته است، غافل از آن که اساسا دوبله این آثار بسیار سخت است.

خب بازیگران سریال‌های کره‌ای از اکت بسیار کمی در حین بازی برخوردارند و به همین علت، شما نمی‌توانید آن‌طور که باید خودتان را با حرکت‌های آنها تطبیق دهید و آن دوبله‌ای را که مد نظرتان است، ارائه دهید.