در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
در سریال «مختارنامه» نقش مسلم بن عقیل را ایفا میکند. در فیلم سینمایی «ملک سلیمان» نقش حضرت سلیمان و در سریال «معصومیت از دست رفته» نقش زید پسر شعذب را بازی میکند... با او درباره حضورش در آثار مناسبتی به گفتوگو نشستیم:
شما بهعنوان بازیگری که در کارنامه کاری خود تجربه بازی در نقشهای تاریخی ـ مذهبی گوناگونی دارید چه تفاوت عمدهای در جنس بازی اینگونه نقشها با نقشهای معمولی قائل هستید؟
به نظر من این موضوع پیش از هر کسب مهارتی به اعتقاد قلبی یک بازیگر برمیگردد. اینکه الهامات درونی یک بازیگر چقدر به نقشهای معنوی که بازی میکند نزدیک باشد، به او در اجرای نقش کمک میکند. معتقدم بازیگر یک شخصیت را خلق میکند و به طور غیر مستقیم این خلقت یک کار خدایی و فرازمینی و البته مقدس است. حالا چه بهتر که بازیگر در نقش دینی ظاهر شود. در این صورت مسلما بهره معنوی بالاتری نیز میبرد. اگر یک بازیگر آن نقش را با اعتقاد قلبی خود بازی کند قطعا بیشتر از یک نقش معمولی به دل مینشیند.
نقشهای مذهبی به خاطر ما بهازاهای واقعی مقدسی که در میان مردم دارند در وهله اول سخت و نگرانکننده به نظر میرسند، شما هم موافق این گفته هستید؟
این موضوع در وهله اول یک بازیگر را بشدت نگران میکند. البته با کمی تامل و تعمق و مطالعه روی منش رفتار آن شخصیت میتوان این نگرانی را از بین برد. اگر یک بازیگر منشهای رفتاری یک شخصیت تاریخی- مذهبی را شناسایی کند و در بازی خود آنها را به نمایش بگذارد مسلما آن نقش به دل مخاطب مینشیند. البته بازی در نقشهای تاریخی سخت و شیرین است و در این میان باورپذیر کردن نقش برای بیننده خیلی مهم است خصوصا وقتی که آن شخصیت تاریخی واقعی و مستند باشد باورپذیر کردن آن باز هم سختتر خواهد شد. این در حالی است که باید مراقب باشی که به تقدس مذهبی شخصیت لطمه وارد نشود و این نکته کار بازیگری را سختتر میکند.
خود شما چه جزئیات و ظرایفی را در زمان بازی اینگونه نقشها رعایت میکنید؟
بازیگری از آن هنرهایی است که نمیتوان مثل موسیقی برای آن قانون صادر کرد به نظر من بازیگری تجربه کاملا شخصی و فردی است و نمیتوان به صورت مطلق نسخه خاصی برای آن پیچید. رعایت منش رفتاری و دل دادن به یک نقش از مهمترین ویژگیهایی است که یک بازیگر نقشهای مناسبتی باید رعایت کند.
در نقشهایی که میپذیرید تاچه حد به مطالعات و مستندات تاریخی مراجعه میکنید؟
مهمترین محل رجوع من در نقش هایم فیلمنامه است. گفتوگوی میان من و کارگردان درباره نقش هم کمک میکند یک نقش خوب از کار دربیاید.
یعنی شما مطالعه خاصی روی مثلا نقش مسلم بن عقیل یا حضرت سلیمان(ع) نداشتید؟
مطالعات تاریخی و آشنایی با شخصیتی که قرار است آن را بازی کنم خیلی مهم است و تا حدی که بتوانم این کار را انجام میدهم اما در نهایت اولین و آخرین مرجعی که به آن اعتماد میکنم، فیلمنامه است؛ چرا که فیلمنامه قطعا پس از چند ماه تحقیق و پژوهش تاریخی نوشته شده و خیلی خوب میتواند جوابگوی نیاز ما باشد. موضوع دیگری که میتوان به آن پرداخت، این است که مثلا در کارهای تاریخی شخصیتهای مختلف به دلیل اینکه تصویر ثابتی از آنها ثبت نشده است بیشتر سینه به سینه تشبیه و توصیف شدهاند و شاید در منابع مختلف تاریخی تفاوتهای اندکی با هم داشته باشند به همین دلیل هم من باید به فیلمنامه اتکا کنم.
آیا از صحنه سر بریدن زید در سریال معصومیت از دست رفته خاطرهای در ذهن دارید؟
بله. من در آن صحنه نقش زیادی نداشتم (میخندد)؛اما خاطرهای که در ذهنم ثبت شده به مادربزرگم برمیگردد. البته مادربزرگم در حال حاضر در قید حیات نیست اما یادم میآید که پس از دیدن صحنه سر بریدن خیلی تحتتاثیر قرار گرفته بود و گریه کرده بود تا آنجا که مدتها با من و دیگر اعضای خانواده حرف نمیزد و از من قول گرفت که دیگر در این نقشها بازی نکنم.
شما خیلی خوب از پس شخصیت باوقار و محکم و البته نگاه نافذ مسلم برآمدید. از همان ابتدا نقش عقیل را برای شما نوشته بودند؟
نه قرار بود ابتدا نقش یکی از فرماندهان مختار را بازی کنم. یک روز از دفتر آقای میرباقری با من تماس گرفتند و گفتند میخواهیم نقشت را عوض کنیم و نقش مسلم را به تو بدهیم. ابتدا خیلی میترسیدم و نگران بودم. خیلی تلاش کردم که تقدس و حس قلبی مردم نسبت به مسلم از بین نرود. ذهنیت پاک مخاطب نباید بههم بخورد. این بخش برای من خیلی اضطرابآور بود. روز اول هم به آقای میرباقری گفتم من از نقش مسلم خیلی میترسم. میترسم که خداینکرده تصویر ذهنی مخاطب را خدشهدار کنم.
خودتان فکر میکنید چه ویژگی ظاهری یا توانایی در بازی شما باعث شده که کارگردانان سریالهای تاریخی ـ مذهبی به سراغ شما بیایند؟
احساس میکنم قسمت بوده است. به نظر من یک نقش خودش بازیگر خودش را پیدا میکند. حالا این پیدا کردن گاهی به نتیجه سابقه و کارنامه کاری یک بازیگر بر میگردد، گاهی به خاطر چهره و صمیمت و گاهی هم به خاطر توانایی یک بازیگر به وجود میآید؛ اما در کل به نظر من این نقش است که بازیگر خودش را پیدا میکند.
مهراوه فردوسی / گروه رادیو و تلویزیون
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: