زلزله،‌تاریخ را هم‌می‌کشد

زلزله وقتی می‌آید، خبر نمی‌دهد و وقتی هم می‌آید علاوه بر رشته‌های عاطفی که می‌برد، ریشه‌های تاریخ را هم می‌لرزاند. در زلزله بم نیز همین اتفاق رخ داد، ‌در‌عرض‌کمتر از چند دقیقه بزرگ‌ترین بنای خشتی جهان فرو نشست و ما ماندیم و حسرت آن، تا بگردیم و ببینیم که مثلا ارگ راین یا گوگد یا... چقدر می‌تواند جایگزین این اثر تاریخی و باستانی بشود که قدر مسلم آن است هیچ‌کدام بم نشده است و نمی‌شود.

کد خبر: ۴۹۸۶۴۹

زلزله حکمی است طبیعی که شاید نتوان زمان آن را پیش‌بینی کرد، اما قدر مسلم آن که می‌توان برای آن برنامه‌ریزی کرد. صحبت‌کردن از مقاوم‌سازی بناها در شهرهای کوچک و روستا در این مجال نمی‌گنجد، آنچه در این نوشته مهم است این‌که با هر زلزله بخشی از آثار باستانی نیز از بین می‌روند یا آسیب‌های جدی یا اندک می‌بینند و قدر مسلم آن که تا مدت‌ها از بهسازی و بازسازی آن خبری نخواهد بود و طبیعی است که در این شرایط بیشتر نگاه‌ها معطوف به امدادرسانی مناطق مسکونی می‌شود و در شرایط بحرانی کمتر می‌توان انتظار داشت که جهت بهبود یا بازسازی بناهای تاریخی برنامه‌ریزی شود یا اقدامی در این خصوص صورت بگیرد.

بنابراین هنگام آن فرا رسیده است که علاوه بر مقاوم‌سازی بافت مناطق شهری، رویکردهای پیشگیرانه برای آثار تاریخی و باستانی نیز مد نظر قرار گیرد. در شرایط کنونی، بسیاری از این آثار در معرض تخریب‌های حاصل از باد و باران و سایر عوارض طبیعی قرار دارند و شاید هم اقدام خاصی نتوان برای آنها تمهید کرد، اما مهم این است که این رویکرد تقویت شود.

آثار تاریخی و باستانی میراثی نیستند که یکشبه حاصل آمده باشند یا این‌که در مدت کوتاهی قابل بازیابی باشند. این آثار در طول سالیان سال و قرن‌ها و سده‌ها با‌عبور‌از آسیب‌های فراوان هم‌اکنون به دست ما رسیده‌اند. این میراث، سرمایه‌ای است که کمترین وظیفه ما در قبالش آن است که آنها را ماندگار کنیم، از بحران‌ها مصون‌شان بداریم و اجازه ندهیم انواع عوارض طبیعی و انسانی به آنها آسیب وارد کنند و در همین خصوص کمترین پیشنهادی که می‌توان مطرح کرد، طرح‌ریزی کمیته‌ای برای صیانت و حفاظت از آثار باستانی در برابر بلایای طبیعی است.