مسابقه قرآنی 1446

به‌دنبال بحثى که در آیات گذشته پیرامون ثبت و ضبط اعمال انسان‌ها به‌وسیله فرشتگان آمد، در اینجا به نتیجه این حسابرسى، و مسیر نهایى نیکان و بدان اشاره کرده، مى‌فرماید: «به یقین نیکان در نعمتى فراوانند». این که مى‌فرماید: «نیکوکاران در بهشت، و بدکاران در دوزخند» ممکن است به این معنى باشد که آنها هم‌اکنون نیز در بهشت و دوزخ وارد شده‌اند، و در همین دنیا نیز نعمت‌هاى بهشتى و عذا‌ب‌هاى دوزخى آنها را فراگرفته، همان‌گونه که در آیه 54 سوره عنکبوت مى‌خوانیم: «دوزخ کافران را احاطه کرده است.»

«أبرار» جمع «بار» به معناى نیکوکار و «نَعِیمٍ» به معناى پرنعمت است. «فجار» جمع «فاجر» به معناى شکافتن است، یعنى کسانى که پرده‏درى مى‏کنند و هتّاک هستند. «صلى» ورود در قهر و عذاب است. «یَصْلَوْنَها یَوْمَ الدِّینِ» همان‌گونه که «صلو» ورود در رحمت و لطف است. «هُوَ الَّذِی یُصَلِّی عَلَیْکُمْ»( احزاب‌/‌43). در قیامت، همه امور به دست خداست و این به معناى نفى شفاعت نیست، چون شفاعت نیز از امورى است که خداوند فرمان داده است‏. در تربیت و تبلیغ، سرنوشت خوبان و بدان را مقایسه کنید. مسائل قیامت را با عقل عادى نمى‏توان درک کرد، بلکه باید از طریق وحى بپذیریم‏. پیدایش قیامت براى جزا و کیفر عملکرد دنیوى ماست‏. مجرمان براى همیشه در دوزخند.

قیامت روز سلب مالکیّت و اختیار از همه انسان‏هاست.‏ قیامت، تجلّى حاکمیّت مطلقه خداوند است‏. در آن روز این مالکیت و حاکمیت صورى و مجازى انسان‌ها نیز برچیده مى‌شود، حاکمیت مطلقه خداوند و مالکیت او بر هر چیز از هر زمان آشکارتر است.

بسیارى از مفسران «وماهم عنها بغائبین» (و آنان هرگز از آن غایب و دور نیستند) را، دلیلى بر خلود و جاودانگى عذاب «فجار» گرفته‌اند، و چنین نتیجه‌گیرى کرده‌اند که منظور از «فجار» در این آیات کفارند چرا که «خلود» و جاودانگى جز در مورد آنها وجود ندارد، بنابراین فجار کسانى هستند که پرده‌هاى تقوا و عفاف را به‌خاطر عدم ایمان و تکذیب روز جزا دریده‌اند نه به‌خاطرغلبه هواى نفس در عین داشتن ایمان.