رازگشایی از غار تازه‌ کشف ‌شده

سرپرست میراث فرهنگی، صنایع ‌دستی و گردشگری خراسان‌رضوی با بیان مطلب فوق گفت: بکر بودن غاری که هفته گذشته از سوی یک گروه شش ‌نفره کوهنوردی آماتور به سرپرستی «حسین پهلوان‌مقدم» در 40 کیلومتری مشهد کشف شد، از ویژگی‌های درخور ‌توجه آن است.

وی افزود: با توجه به این که از نحوه چیدمان اشیای به دست آمده از این غار آگاهی نداریم و بر اساس این که این غار متعلق به دوران اسلامی است و در آن دوران زندگی غارنشینی وجود نداشته، احتمال زندگی جمعی در این غار رد شده و این فرضیه قوت می‌گیرد که این گروه به دلیل خاصی به این غار که در منطقه‌ای صعب‌العبور قرار گرفته، پناه ‌آورده‌اند.

مجتبی رجایی خراسانی با بیان این که اشیای کشف ‌شده به امین اموال میراث فرهنگی استان تحویل داده شده است، یادآور شد: برای کاوش غار که سقف آن ریزش کرده است، به مجوز پژوهشکده باستان‌شناسی نیاز داریم و این کار در مرحله پی‌گیری است.

همچنین حسین عباس‌زاده سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره میراث فرهنگی، صنایع ‌دستی و گردشگری خراسان‌رضوی اظهارداشت: برای بررسی غار از سوی باستان‌شناسان و کارشناسان، به دلیل فنی بودن مسیر به تجهیزات نور و غارنوردی نیاز است و به منظور حفاظت از غار کشف ‌شده، یگان حفاظت استان نیز کار حفاظت فیزیکی نامحسوس در منطقه را به عهده دارد.

مسوول دفتر حفظ و احیای محوطه‌های تاریخی استان خراسان رضوی نیز در این خصوص گفت: با توجه به کشف مقادیر زیادی بقایای سنگوار‌ه‌ای (عمدتا شامل صدف‌های دوکفه‌ای یا حلزونی) و همچنین کشف بقایای استخوان انسان و احتمال این که غار مذکور یکی از پناهگاه‌های باستانی باشد، مراتب به اطلاع معاونت میراث فرهنگی و فرماندهی یگان حفاظت استانی رسید و با توجه به اهمیت موضوع، به همراه سرهنگ شوشتری فرمانده یگان حفاظت استان و آقایان پهلوان مقدم و مروی، از اعضای هیات کوهنوردی، به محل عزیمت و غار را بررسی کردیم.

وی افزود: دهانه غار در دامنه جنوبی دره واقع شده و ارتفاع آن از کف رودخانه حدود 200 متر است و برای رسیدن به غار باید از دامنه کوه با شیبی حدود 45 درجه بالا رفت که با توجه به پیچیدگی و تعدد مسیرهای تردد به داخل غار، نیازمند تجهیزات و تجربه کافی هستیم.

محمود طغرایی اضافه کرد: پس از گذشتن از یک دهلیز و طی مسافتی حدود 300 متر در درون غار در فضایی حدود 40 مترمربع (هشت متر در پنج متر) بقایای چهار اسکلت انسانی مشاهده شد.

وی اظهار داشت: اسکلت شماره یک در میانه این فضا در کف غار و بدون جهت و نظم کافی قرار داشت، دومین و سومین اسکلت در فاصله پنج متری جنوب اسکلت اول بدون جهت و شکل مشخصی قرار داشتند و چهارمین اسکلت نیز در گوشه‌ای بر روی یک تخته‌سنگ واقع بود.

مسوول دفتر حفظ و احیای محوطه‌های تاریخی استان خراسان رضوی با بیان این که اندازه بقایای اسکلت‌های شماره یک و دو و چهار بزرگ بود که احتمالا مرتبط به افراد بزرگسال‌اند، افزود: بقایای اسکلت شماره سه کوچک‌تر است و با توجه به حالت قرار گرفتن این بقایا چندین احتمال مد نظر قرار می‌گیرد؛ یکی از بدیهی‌ترین احتمالات، احتمال وقوع یک حادثه یا عامل مرگ فراگیر است به نحوی که افراد بدون داشتن فرصت زیادی که بتوانند سایرین را به مکان مناسبی منتقل کنند از بین رفته‌اند. کمبود آذوقه، از بین رفتن روشنایی در غار، بیماری فراگیر،‌ مرگ خود خواسته و یا دلایلی از این دست را می‌توان در توجیه وضعیت به وجود آمده، مطرح کرد.

طغرایی با بیان این که در اطراف بقایای اسکلت‌ها تعداد درخور ‌توجهی اشیای تاریخی شناسایی شد که از سوی اعضای هیات کوهنوردی جمع‌آوری و تحویل دفتر حفظ و احیای محوطه‌های تاریخی شد، افزود: این اشیا شامل یک آویز نقره‌ای با نقوش کنده شبیه خط کوفی، یک گردن‌بند با سنگ‌های تراشیده عقیق قرمز، یک گردن‌بند با مهره‌هایی از خاک شیشه و شیشه‌های رنگی، یک پی‌سوز سفالی به رنگ سبز فیروزه‌ای، 35 عدد مهره شیشه‌ای که یک گردن‌بند را شکل داده‌اند و یک دستبند آهنی فرسوده هستند، برای بازشناسی و مستند‌سازی در اختیار آزمایشگاه مرمت اشیای استان قرار گرفتند. (میراث آریا)