اکران فیلم خارجی، راه رسیدن به استانداردهای روز جهان

با توجه به این‌که از ابتدای سال جاری نمایش فیلم‌های خارجی در ایران جان دوباره‌ای گرفته است، این روند اکران را چطور بررسی می‌کنید؟

اکران فیلم‌های خارجی در ایران امر نو و جدیدی نیست و قبلا هم سعی شده که تا حدودی این امکان فراهم شود؛ ولی قبل از هر چیز باید به 2 نکته توجه داشته باشیم، 1ـ نفع سینمای ما در اکران فیلم خارجی چیست و 2ـ نفع خارجی‌ها از اکران فیلم‌هایشان در ایران چه خواهد بود. تجربه‌ای که بنده در بنیاد سینمایی فارابی و تلویزیون داشتم، این بوده که شرکت‌های بزرگ تهیه و توزیع فیلم در جهان، ما را تحریم کرده‌اند و اجازه نمی‌دهند، فیلم‌های مطرح و روزشان در ایران به صورت همزمان اکران شود. حتی شرط فروش رایت توزیع‌کنندگان فیلم در منطقه خاورمیانه این است که حق رایت به ایران فروخته نشود. پس ما محدودیت داریم و این طور نیست که هر فیلم روز جهان را روی پرده سینماهای کشورمان اکران کنیم.

از سوی دیگر ما هم محدودیت‌های خودمان را داریم، حالا به فرض که همه موانع اکران فیلم‌های روز جهان در ایران مرتفع بود، ما هم به دلایل مشخص دینی، اخلاقی، خانوادگی و فرهنگی امکان نمایش بسیاری از آثار روز دنیا را نداریم و افکار، اعتقادات و اخلاقیات ما، این اجازه را نمی‌دهد. پس یک محدودیت از سوی ما وجود دارد و یک محدودیت از سوی آنها.

بعد از دانستن این محدودیت که دست ما در جریان خرید فیلم خارجی و نمایش آن باز نیست و حتما انتخاب‌های ما محدود خواهد بود، سوال همین است که فایده اکران فیلم خارجی برای سینمای ایران چیست؟ اگر انتخاب ما هوشمندانه و صحیح باشد و گزینه‌های درستی را از بین فیلم‌هایی که امکان خریدشان را داریم، انتخاب کرده باشیم، قاعدتا نباید با مسائل فرهنگی مشکلی پیدا کنیم. از سوی دیگر وقتی فناوری روز جهان بر پرده سینمای ایران نمایش داده می‌شود، سطح توقع مخاطب ایرانی را از سینمای داخلی بالا می‌برد و طبعا سینمای داخلی در این رقابت سعی می‌کند که لااقل به بخشی از آن توانایی‌های فنی برسد، کاری که در دوره مدیریت من در بنیاد سینمایی فارابی با تولید 2 فیلم فاخر ملی «ملک سلیمان» و «راه آبی ابریشم» سعی کردیم به سطح توانایی روز سینمای جهان برسیم. قصد ما این بود که به استاندارهای فناوری روز جهان نزدیک شویم، ولی متاسفانه باید بپذیریم که این روش مخالفانی هم دارد. ما تعدادی فیلمساز متعلق به سینمای بدنه داریم که شاید مایل نباشند، سطح فناوری سینمای ایران بالاتر برود و اصرار دارند تا ابد با همین شیوه کار کنند و فیلم‌های کم‌هزینه و بی‌کیفیت با فروش بالا تولید کنند.

به هر حال اگر فکر می‌کنیم باید سطح فناوری سینمای ایران بالاتر رود، یک راهش این است که فیلم‌های مناسب و گلچین شده از سینمای دنیا را انتخاب کنیم و لابه‌لای برنامه اکران داخلی نمایش دهیم. اگر این اتفاق بیفتد، قطعا می‌تواند محرک خوبی برای رشد فنی سینمای ایران باشد.

در جامعه ما کسانی هستند که معتقدند باید فیلم‌های خارجی ممیزی نشده را شخصا تهیه و در منزل تماشا کنند، ولی این گزینه در مورد همه مصداق ندارد. حتی این افراد هم گرچه شاید در خلوت خود این فیلم‌ها را تماشا کنند، ولی در فضای خانواده امکان دیدن این فیلم‌ها را ندارند و با اخلاقیات خانواده آنها سازگار نیست. بنابراین راهی نیست که بتوان آن را عملی کرد. اکثر کسانی که از ممیزی می‌نالند، اگر فرضا امکان اکران نسخه اصلی فیلم‌ها روی پرده سینماها یا تلویزیون فراهم می‌شد، قطعا جزو منتقدان جدی این روند بودند.

بین مدیران رسانه‌ای اصطلاحی هست که بخشی از جامعه، هم مایل است که همه چیز را ببیند و هم طاقت دیدن ندارد. این که چند نفر تعدادی فیلم‌های روز دنیا را دانلود می‌کنند، اساس و معیار نیست و باید نسخه دیگری برای نمایش فیلم خارجی بپیچید. ضمن این‌که بسیاری از فیلم‌های روز دنیا با سیستم صوتی و تصویری‌ای که دارد، برای نمایش روی پرده سینماها طراحی شده است. خصوصا اگر فیلم‌ها سه‌بعدی باشد که سینمای روز جهان از این تولیدات بسیار دارد و در ایران هم تعدادی از این فیلم‌ها اکران شده‌ است.

پس دیگر به این صورت نیست که با دانلود یک فیلم بتوان از همه زیبایی‌هایش بهره برد. طبعا این فیلم‌ها، فیلم روی پرده است و این گونه نیست که ما در منزل با همان کیفیت روی پرده آنها را تماشا کنیم. حتی با سیستم‌های سینمای خانگی پیشرفته هم این امکان وجود ندارد که بتوانید فیلم‌های روز دنیا را با کیفیتی که در داخل سالن سینما قابل مشاهده است، تماشا کنید.

از این منظر اگر ما امکان این را داشته باشیم که فیلم‌های دستچین شده و روز سینمای دنیا را که با فرهنگ، اعتقادات و ارزش‌های اخلاقی ما سازگار است، انتخاب کنیم و در زمان اکران جهانی‌شان روی پرده سینما اکران کنیم، قطعا بیننده تضمین شده‌ای خواهد داشت. در واقع این طور نیست که فکر کنیم کیفیت اکران روی پرده سینماها با نمایش خانگی آنها یکسان است.