در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
اردبیل جذابیتهای بسیاری دارد. این مطلب نگاهی دارد به چند جاذبه گردشگری این استان که شاید از نگاه مسافران دور مانده باشد.
قبرها شما را نگاه میکنند
اردبیل برای خیلی از گردشگران ایرانی با طبیعت منحصر به فرد و آب و هوای لطیفش شناخته میشود، اما شاید کمتر کسی بداند یکی از جالبترین نقاط تاریخی کشور که در این استان قرار گرفته است در واقع وسیعترین منطقه تاریخی و با اهمیتترین سایت تاریخی مربوط به پیش از تاریخ در شمال غرب ایران به شمار میرود. منطقه باستانی معروف به شهر یری در شمال غربی روستای پیرازمیان در 31 کیلومتری شرق مشکینشهر قرار دارد. جایی در کنار رود قرهسو که وسعت آن به 400 هکتار میرسد و از 3 قسمت دژ نظامی، معبد و قوشا تپه تشکیل میشود. قدمت قلعه و معبد به 1450 پیش از میلاد و قوشا تپه به 7 هزار سال پیش از میلاد میرسد. محوطه شهر یری اولین بار سال 1978 ق.م توسط هیات چارلز برنی شناسایی و بررسی شد. او معتقد بود عمر بعضی آثار تا هزاره سوم قبل از میلاد، عصر آهن، سفال خاکستری و نخودی و نارنجی هم میرسد.
محوطه باستانی شهر پیرازمیان در کنار رودخانه قره سو قرار دارد؛ جایی که روی سنگهای اطراف آن نقش و نگارهای متعددی با طرح و ابعاد مختلف با ضربه زدنهای منظم و دقیق به سنگهای سخت، استخوان حیوانات و فلزات سخت حک شده است.
نقشهایی از بزکوهی، انسان درحالتهای مختلف و چند نقش نامشخص دیگر قابل مشاهدهاند که تعداد آنها محدود است، اما در نزدیکیهای همین محوطه، سنگ قبرهایی با نقشهایی یکنواخت از چهره انسانهایی که دهان ندارند، دیده میشوند که ابعاد آنها از 2مترتا 40 سانتیمتر متغیر است و تعداد تقریبی آنها به بیش از 100 مورد میرسد. این محوطه در منتهاالیه دشت مشکینشهر و به فاصله 65 کیلو متری شمالغربی مرکز استان و در 35 کیلومتری شرق شهرستان مشکینشهر و در 2 کیلومتری شمال روستای پیرازمیان و از توابع بخش مشکین شرق واقع شده و در آن میتوانید یک قلعه وسیع با دیوار دفاعی سنگی از نوع خشکه چین را در کنار محلی برای برگزاری آیینهای مذهبی و گورهای باستانی متعدد ببینید. تا به حال حدود 450 گور در این محل شناسایی شده است که ابعاد کوچکترین آنها 3/2 متر و بزرگترین آنها 8/2 متر است. علاوه بر این، یک غار باستانی و تپههای متعلق به دورههای مختلف از دیگر دیدنیهای این منطقه است.
پیکره انسانی در دل کوه
پیکره سنگی بابا داوود عنبران در۴۰ کیلومتری شهر اردبیل و در روستای عنبران قرار گرفته است. این پیکره به شکل انسانی است که به روبهرو نگاه می کند، چیزی شبیه پیکره مجسمه ابوالهول در مصر.
با طی مسافتی حدود یک کیلومتر از شهر عنبران به سوی روستای مرزی و تاریخی عنبران علیا در دره معروف به تانگی بالاتر از چشمهخان هونی بر بلندای تپهای معروف به بابا داوود عنبران پیکره عظیم به نام ابوالهول ایران قرار دارد که یاد آور پیکره سنگی ابوالهول مصر است.
این پیکره سنگی جلوهگر سیمای نیمتنه انسانی است که در کنار آن تمساحی عظیمالجثه آرمیده است. در دامنه این بنای حیرتانگیز، غاری بزرگ نظر بازدیدکنندگان را به خود جلب میکند. احاطه این پیکره سنگی توسط کوههای سر به فلک کشیده همانند قلعهای طبیعی سترگ بر افسانهای بودن آن دامن میزند. به جهت وجود آثاری از آبگیر و سد در قسمت شمالی پیکره اهالی اعتقاد دارند این مجسمه به دلیل شباهت به صورت انسان توسط اجدادشان تراشیده شده تا به شکل کنونی در آمده است و شواهد موجود اطراف پیکره بیانگر اطراق افرادی در کنار آن برای مدتی مدید بوده که آثاری را از خود به جای گذاشتهاند.
دهکدهای در زیر زمین
ویند، دهکدهای سنگی با مجموعهای از خانههای سنگی منفرد به صورت یک پدیده معماری تاریخی و باستانی استثنایی است که شکل کنده شدن این منازل در زیر تپههای سنگی و رسوبی و نوع کنده شدن آنها که نهایتا منجر به آفرینش چنین آثاری شده است، در نوع خود کمنظیر است. دهکده صخرهای باستانی ویند در 5 کیلومتری جنوب و جنوب غربی سرعین و در نزدیکی جاده اردبیل ـ نیر قرار گرفته است. مناطقی که خانههای سنگی در آن قرار گرفته اند قوردی قیه، تپه چله خانه، قره قیه و مسجدیری نامیده میشود. بررسیهای محدود و سفالهای پراکنده در سطح و داخل خانههای سنگی مربوط به ادوار مختلف است. سفالهایی که مربوط به دوره اشکانی است. سفالها و قوسهای جناغی در کندههای صخرهای شبیه آثار ساسانیان است و همچنین آثار و علائمی مربوط به دوران اسلامی مانند سلجوقی، تیموری و صفوی دیده میشود که حکایت از استمرار استفاده از این خانههای سنگی در طول تاریخ دارد.
علی شاهیده
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: