ادامه یک دیوانگی مرگبار

پس از آن که رابرت بیلز، گروهبان ارتش امریکا روز 11 مارس حداقل 17 غیرنظامی افغان ـ که 9 نفرشان کودک بودند ـ‌ را قتل‌عام کرد، رسانه‌ها و کارشناسان آمریکایی بسرعت به توجیه اقدام او برخاستند و گفتند فشارهای ناشی از انجام ماموریت‌های متعدد، زمینه را برای قصابی بی‌رحمانه در پنجوی فراهم ساخته بود، اما آنچه نادیده گرفته می‌شود، رنج‌های بی‌پایان مردم افغانستان است که 4 دهه ویرانگری فرهنگی و نظامی به وسیله ارتش‌های تجاوزگر، مزدوران، طالبان افراطی و جنگ‌سالاران برای آنان به​دنبال داشته و امید زندگی برای آنان را به کمتر از 60 سال کاهش داده است.

بسیاری از مردم افغانستان بر اثر خشونت، آوارگی در داخل کشور یا پناهندگی در خارج و از دست‌دادن عزیزان و اعضای خانواده، فرصت‌های آموزشی، کسب و کار، خانه، حقوق انسانی و امید خود را از دست داده و به مرزهای فراتر از جنون سوق داده شده‌اند. سازمان غیردولتی هلندی هلثنت اعلام کرد خشونت حالا بخشی از زندگی روزمره مردم افغانستان شده است. سازمان جهانی بهداشت هم اعلام کرده 60 درصد افغان‌ها به انواع بیماری‌های روانی مبتلا هستند.

زنان و کودکان بیشترین فشارها را تحمل می‌کنند. به گفته پژوهشگران هلثنت، بیش از نیمی از همه زنان افسرده‌اند و 78 درصدشان از اختلالات روحی و روانی رنج می‌برند. 80 درصد کودکانی که در کابل به وضعیت‌شان رسیدگی شده وحشت‌زده و غمگین هستند؛ به گونه‌ای که توانایی کنارآمدن با شرایط را ندارند. به گزارش سازمان غیردولتی «تیرفاند» که در لندن مستقر است، 90 درصد کودکان افغان بر این باورند که در نهایت در جنگ کشته خواهند شد.

در حالی که 227 نفر پزشک به 40 هزار نظامی آمریکایی در پایگاه نظامی بیلز واقع در لوئیس مک‌کورد در نزدیکی تاکومای واشنگتن خدمت می‌کنند، تنها عده معدودی پرسنل آموزش‌دیده که آنان نیز فاقد دارو، تجهیزات و امکانات پزشکی لازم هستند مامور کمک به 26 میلیون نفر از مردم افغانستان شده‌اند. به گزارش سازمان جهانی بهداشت از خدمات پزشکی در نواحی روستایی هم که 75 درصد جمعیت افغانستان در آنجا زندگی می‌کنند، اثری نیست.

به این دلیل تعجب‌آور نیست که بسیاری از افرادی که دچار مشکلات روانی هستند با استفاده از داروهایی مانند بنزودیازپین‌ها (مثل والیوم) یا با تریاک غیرقانونی یا هرویین به خوددرمانی روی می‌آورند. یک بررسی سازمان ملل متحد در سال 2009 نشان داد عوارض و عواقب جنگ یکی از عوامل اصلی ابتلای حدود یک میلیون افغان به مواد مخدر است.

برخی از افغان‌ها هر ماه 100 دلار یا بیشتر می‌پردازند تا اعتیاد عزیزان‌شان را در مراکزی که معتادان را به زنجیر می‌کشند و به آنان فقط آب و نان می‌دهند مداوا کنند، عموی یک بیمار معتاد زنجیرشده به خبرنگار روزنامه شیکاگو تریبیون گفت برادرزاده‌اش عکس هواپیمایی را به امید این که بتواند از اینجا با آن فرار کند روی دیوار کشیده است.

قربانیان این جنگ بی‌برنامه و بی‌هدف که در آن آمریکا به جای مبارزه با یک گروه از تروریست‌ها به کشوری که خود قربانی توحش آنها بود حمله کرد، فراوانند. رسانه‌های آمریکایی در تجزیه و تحلیل رفتار جنون‌آمیز بیلز در قتل مردم افغانستان به تشریح دلایلی روی آوردند که ممکن است باعث ارتکاب «بدون مطالعه و غیرعمدی» او به این کار شده باشد. از این‌رو او را یک مرد خانواده، یک سرباز خوب اما مایوس، ناامید و سرخورده توصیف کردند و به این ترتیب عوامل مخففه فراوانی را برای کاهش مجازات او پیشنهاد داده‌اند از جمله گفتند: دفعات متعدد اعزام به افغانستان، خانه‌ای با اقساط عقب‌افتاده وام و شاهد قطع‌شدن پای سرباز همقطارخود بودن که باعث شده مدتی بیهوش شود همگی در تحریک وی به ارتکاب چنین جنایتی نقش داشته است.

دولت آمریکا با همکاری ارتشی که متوجه مشکلات روانی او نشد او را بارها و بارها به جنگی فرستاد که فراتر از توان تحملش بود، اما قربانیان واقعی، مقتولان او و اعضای خانواده‌های آنان و میلیون‌ها افغانی هستند که شرایط آزاردهنده و مرگبار زمان جنگ برایشان به یک زندگی عادی تبدیل شده است.

2 روان‌پزشک به نام‌های روی سوانک و والتر مارچاند در سال 1946 در مطالعه خود روی سربازان ارتش آمریکا در جنگ جهانی دوم متوجه شدند پس از 60 روز حضور مداوم در جنگ همه سربازانی که زنده مانده بودند، دچار مشکلات روانی شده یا حالات تهاجمی و پرخاشگرانه پیدا کرده بودند با این تفاوت که شدت آسیب‌دیدگی 2 درصد آنان با 98 درصد بقیه تفاوت داشت.

اگر نتیجه‌گیری این پژوهشگران درست باشد، باید گفت به ناچار بسیاری از قربانیان جنگ پرخاشگر یا از لحاظ روانی بیمار خواهند بود، اما در شرایطی که تجربه جنگ، تعادل روانی گرفتاران در آن را از بین می‌برد، کسانی که باعث تداوم جنگ می‌شوند کاملا خونسرد به سیاست‌های خود ادامه می‌دهند.

منبع : آنتی‌وار