از سوی دیگر لازم است برای گسترش تئاتر برنامههای لازم عملیاتی شود. استقرار گروههای حرفهای اولین و مهمترین گام برای شکل گرفتن تولیدات هنری و ارائه آثار حرفهای در سراسر کشور است؛ برنامه مدون و گستردهای که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قصد عملیاتی کردن آن را برای گسترش تئاتر در کشورمان دارد.
از آنجا که توسعه فرهنگی یک اصل بنیادین برای تقویت زیرساختهای کشور است و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز اصلیترین نهاد اجرایی در این زمینه به شمار میرود، استقرار گروههای تئاتری میتواند یک اتفاق شایسته و بایسته برای تحقق چنین اهداف بلندنظرانه و آرمانی باشد. اساسا شاید بتوان یکی از دلایل افت و افول تئاتر در اکثر نقاط ایران را همین عدم شناسایی و حمایت از این گروههای فعال دانست.
با این اتفاق بزرگ، میتوان به برقراری تئاتر در تمام ایران امیدوار بود. این یک حرکت اساسی برای فعال شدن گروهها با برنامه و نیل به اهداف فرهنگی خواهد بود. این نکته در ایجاد قطبهای تئاتری در کشور موثر خواهد بود. چراکه نیروی انسانی امروز ما به قدر کافی و حتی فراتر از انتظار است، اما هیچ برنامه مدونی برای استفاده از این نیروهای خلاق و پویا نداشتیم. به همین دلیل تحصیلکردگان تئاتری یا از رفتن به شهرهای خود اجتناب میکردند یا در مراکز صداوسیما مشغول به کار میشدند و برخی نیز به ناچار سر از شغلهای دور از تحصیلات و تمایلات قبلیشان میپرداختند، اما با استقرار گروهها در آینده میتوان به تولیدات حرفهای در تمامی نقاط چشم امید بست و این گامی پولادین برای کارآفرینی در زمینه تئاتر خواهد بود. بنابراین تحصیلکردگان تئاتری از این امکان برای پرداختن به تمایلات قلبی خود بهرهمند خواهند شد.
از سوی دیگر مردم هم با گونهها و تولیدات متنوعی مواجه خواهند شد. همه گونههای تئاتری تولید خواهد شد چراکه هدف عمده هم آمدن مردم به سالنهای تئاتر است. یعنی همان مواجهه مخاطبان با تولیدات فرهنگی که این خود ابزاری کارآمد برای توسعه فرهنگ بین اقشار مختلف مردم هست.
استقرار گروهها ضرورتی است که امسال در عمل محققشده و از سال آینده نیز این مهم در سطح تهران ممکن خواهد شد. در این رویارویی گروهها رقابتی هم شکل خواهد گرفت و به دنبال این رقابت، در درازمدت شاهد رشد و تعالی تئاتر در ایران خواهیم بود. ای کاش با گذر زمان این مهم همچنان تداوم داشته باشد. یعنی با آمد و شد مدیران کلان فرهنگی شاهد رکود یا توقف این حرکت ملی نباشیم چراکه این مهم، برنامهای اساسی برای داشتن تئاتر در تمام ایران است.
این حرکت آنقدر گسترده خواهد بود که بده و بستان فرهنگی بین گروهها را در سراسر ایران ممکن خواهد ساخت. یعنی یک راه درست برای شناسایی تولیدات برتر و ارائه آن در اکثر نقاط ایران خواهد بود. مردم هم از طریق تماشای همین تولیدات برتر است که راغب خواهند شد همچنان تماشاگر تئاتر باقی بمانند، چراکه تولیدات ضعیف، موجب دافعه تماشاگران خواهد شد. بنابراین استقرار گروهها همگان را به سمت تولیدات آبرومند و گیرا سوق خواهد داد. از سوی دیگر تمایلات قلبی مردم به تئاتر افزایش خواهد یافت.
بنابراین اگر استقرار گروهها اولین و مهمترین گام برای رونق تئاتر در ایران است، بعد از آن میتوان منتظر برنامههای دیگر برای شناسایی و تجهیز سالنهای متروک و همچنین احداث سالنهای مجهز و در عین حال ارزانقیمت در سراسر ایران باشیم. به هر روی، این گروهها باید در نقاط مشخص تمرین کنند و جای مناسبی هم برای عرضه تولیدات خود داشته باشند.
همچنین مردم هم با ساخت و فعال شدن سالنهای تئاتری عادت به دیدن تئاتر خواهند کرد. حتی رفتهرفته تئاتر در سبد اقتصادی و مصرف عمومی آنان وارد خواهد شد. این امر میتواند حرکتی برای اهمیت یافتن هنر نمایشی به شمار آید؛ نمایشی که یک ابزار کارآمد برای فرهنگ جامعه و انجام مراودات عمومی خواهد بود.
سید وحید بختور / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم