زندان در وطن شیرین است

این را آن چند هزار نفری که هنوز در زندان‌های کشورهای دور و نزدیک مانده‌اند، خوب می‌دانند.

طبق آمار سال 89 وزارت امور خارجه، در آن سال 3400 ایرانی در کشورهای مختلف دنیا زندانی بودند که پیگیری‌های دولتی، نزدیک به هزار نفرشان را به کشور برگرداند، گرچه هنوز بیش از 2000 نفر در سرزمینی که نه زبان مردمش را می‌فهمند و نه محاکمش حق را به آنها می‌دهند، زندانی‌اند.

یک ایرانی در یک زندان خارجی حتی اگر جرمش کوچک هم باشد، درباره‌اش اغراق می‌شود چه رسد به این‌ که واقعا مرتکب جرم بزرگی شده باشد که آن‌وقت حتما به اشد مجازات محکوم می‌شود.

حاملان و فروشندگان مواد مخدر که حالا در چین، مالزی، عربستان، قطر، بحرین، لبنان، کویت، امارات، صربستان، عمان، هند، ترکیه، گرجستان، جمهوری آذربایجان، افغانستان، ارمنستان و کشورهای آفریقایی زندانی‌ هستند چنین وضعی دارند.

اوضاع این گروه از زندانیان مخصوصا آنهایی که در کشوری با قوانین خشک و شدید در حبس به سر می‌برند اسفناک است. بیشتر آنها وکیل ندارند، یعنی یا کشور میزبان این حق را از آنها سلب کرده یا چون خودشان نتوانسته‌اند با کنسولگری‌های ایران در خارج تماس بگیرند، این‌طور مستاصل مانده‌اند.

وقتی هم که متهمی، وکیل نداشته باشد و نه زبان میزبان را بداند و نه پولی برای نجات خودش داشته باشد، معلوم است که سرنوشتش زندان‌های مادام‌العمر یا اعدام می‌شود.

حالا بماند که بسیاری از ایرانیانی که در خارج کشور مرتکب جرمی شده‌اند از ترس بی‌آبرو شدن یا مشکلات بعدی، با مقامات ایرانی تماس نمی‌گیرند و در نهایت غربت، پیچیده شدن نسخه خارجی‌ها را برای خودشان تماشا می‌کنند.

دیروز علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه کشورمان خبر خوشی برای برخی خانواده این زندانیان آورد. او گفت در دیداری که با سعودالفیصل همتای سعودی‌اش داشته، موفق شده روند ‌اجرای حکم اعدام چند ایرانی را که در شهر دمام عربستان زندانی بودند، متوقف کند.

 البته این توقف اجرای حکم فعلا موقتی است، چون هنوز بین ایران و عربستان توافق‌نامه تبادل زندانیان امضا نشده ولی این موفقیت موقتی هم جای خوشحالی بسیار دارد.

این نشان می‌دهد که مشکل زندانیان ایرانی محبوس در زندان‌های خارجی حل‌شدنی است و با تلاش‌های دیپلماتیک می‌شود آن را به نتیجه رساند.

این در حالی است که خارج کردن زندانیان ایرانی از زندان‌های خارجی در ازای فرستادن زندانیان آن کشورها به زادگاه خودشان منفعت مالی هم دارد، چون هزینه نگهداری زندانیان خارجی لااقل از فهرست مخارج زندان‌های ایران حذف می‌شود و زندانبان‌ها قادرند خدمات بهتری به زندانیان ایرانی بدهند.

اما آزاد شدن از زندان‌های خارجی و برگشتن به سرزمین مادری حتی اگر این بازگشت، مستقیم به سمت زندان هم باشد به اندازه خود آزادی شیرین است چون حتی اگر مجازات، مرگ آن هم از نوع اعدام باشد باز هم همین که کسانی از هموطنان مقدماتش را مهیا کنند و این امکان هست که در آخرین لحظات چشم به چشم اعضای خانواده دوخت، بهتر از مردن در سرزمین غریب است.

مریم خباز - گروه جامعه