در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
حوریه مشهور در سال 1954 در یمن جنوبی سوسیالیستی سابق به دنیا آمد و تحصیلات مقدماتی و دانشگاهی خود را در عدن و قاهره گذراند و سپس به مدت 2 سال در دانشگاه کارل مارکس شهر لایپزیگ آلمان به تحصیل پرداخت. او بعدها در برنامه توسعه و امور زنان دولت یمن به کار مشغول شد و در سال 2011 ضمن حمایت از انقلاب جوانان یمن به سمت سخنگوی «شورای ملی انقلاب رهاییبخش» منصوب شد. خانم مشهور در این مصاحبه در مورد قانون مصونیت قضایی و تبعات حاصل از آن میگوید.
قانون مصونیت قضایی رئیسجمهور سابق، از سوی فعالان حقوق بشر در خارج از یمن بشدت مورد انتقاد قرار دارد. شما به عنوان وزیر امور حقوق بشر چگونه میتوانید چنین قانونی را تحمل کنید؟
من در کابینه علیه این قانون رای دادم! از زمان تصویب این قانون در پارلمان نیز هرگز در جلسات پارلمان شرکت نکردهام. هنگامی که این قانون به تصویب رسید نخستوزیر گریه کرد. این قانون واقعا دردناک است. مصونیت از مجازات با همه چیز مغایر است؛ با قانون اساسی ما و همین طور با منشور حقوق بشری که یمن هم آن را امضا کرده مغایرت دارد. این قانون خلاف شریعت هم هست، زیرا در اسلام تنها قربانی و اولیای دم میتوانند عامل جنایت را عفو کنند. این قانون از هر نظر غیرقابل قبول و بدترین راهحلی است که ارائه شد.
اما حتی نمایندگان عضو اپوزیسیون در پارلمان هم به این قانون رای مثبت دادند. چرا؟
ظاهرا کشور ما چاره دیگری نداشت. ما تحت فشارهای بینالمللی و منطقهای قرار داریم.
اما عبدالله صالح در طول دوران 33 ساله زمامداری خود دقیقا چه جنایتی مرتکب شده که حال این قانون بر آن سرپوش میگذارد؟
بدبختانه هر جنایتی که تصور کنید! دردناکترین
این جنایتها در خلال انقلاب سال 2011 اتفاق افتاد. این مساله بر هیچ کس و ازجمله برای کشورهای خارجی پوشیده نیست. هیچ کس آن کشتار «جمعه منزلت» را که در 18 مارس 2011 اتفاق افتاد فراموش نخواهد کرد. در آن جمعه 57 انسان طی یک روز و پس از فریضه نماز کشته شدند. شخص صالح هم شاهد این کشتار بود، زیرا وی با هلیکوپتر بر فراز محلی که نماز جمعه در آنجا برگزار میشد پرواز میکرد.ظاهرا طی ماههای انقلاب 1100 غیرنظامی و افراد غیرمسلح کشته شدهاند. آیا شما هم این رقم را تایید میکنید؟
تعیین رقم دقیق کشتهشدگان هنوز مقدور نیست. این رقم شاید به 2000 قربانی غیرنظامی هم برسد. بسیاری از یمنیها پسران، برادران یا خواهران خود را از دست دادهاند و هیچیک از آنان نمیتوانند قانون مصونیت از مجازات را بپذیرند.
بسیاری از این میترسند که شاهد دورانی از انتقامهای شخصی باشند. چگونه میتوان در یمن آشتی برقرار کرد؟
باید جبران خسارت قربانیان بشود و منظور من نهتنها از نظر مالی، بلکه از نظر روانی است. باید شان و منزلت این افراد حفظ شود و مجروحان از خدمات رایگان درمانی برخوردار شوند. این قابل تحمل نیست که علی عبدالله صالح در ایالات متحده آمریکا از بهترین خدمات درمانی برخوردار باشد، اما قربانیان او قادر به تامین ابتداییترین نیازهای خود نباشند. ما باید بررسی کنیم که آیا هنوز هم افرادی هستند که غیرقانونی در بازداشت به سر میبرند یا خیر. باید به همه کسانی که مجبور به فرار از وطن شدهاند امکان بازگشت داده شود و همه کسانی که بیگناه از شغل خود محروم شدهاند باید به سر کار خود بازگردند.
آیا این همه، وعدههای بزرگی نیست؟
طبیعتا این که بخواهیم برای همه قربانیان کاری بکنیم چندان آسان نیست و زمان درازی طول خواهد کشید، اما باید از همین حالا شروع کنیم. به عنوان اولین گام باید در مورد قانونی برای به اصطلاح یک قوه قضاییه موقتی و انتقالی با مردم صحبت کنیم. ما به یک کمیسیون حقیقتیاب نیاز داریم که به صحبتهای قربانیان و خانوادههای کشتهشدگان گوش دهد و جنایتکاران را شناسایی کند. این کار میتواند موجبات برقراری آشتی را فراهم کرده و از ریخته شدن خونهای بیشتر جلوگیری کند. حداقل امیدوارم که این طور باشد.
و چه کسانی باید عضو این کمیسیون باشند؟
این کمیسیون باید نهادی مستقل باشد، اما این دولت است که باید برای این کار دست به ابتکار بزند. اولین گامها برای این کار برداشته شده، اما ما باید اصول قانونی را نیز رعایت کنیم.
از نظر زمانی جرایم و جنایتهای چه دورانی بررسی خواهد شد؟
من فکر میکنم جرایمی که از سال 1994 یعنی از زمان آغاز جنگ میان شمال و جنوب یمن صورت گرفته است مورد بررسی قرار گیرد. عدهای میخواهند فقط جرایم دوران انقلاب بررسی شود و برخی عقیده دارند که این بررسی باید کل دوران حکومت صالح را دربرگیرد. البته مشکلی که وجود دارد این است که بخشی از این دوران مربوط به زمانی میشود که یمن شمالی و یمن جنوبی وجود داشت. شاید بهتر این باشد که این بررسیها از زمان اتحاد دوباره یمن صورت بگیرد.
در جامعه مدنی در این مورد بحث میشود که با وجود قانون مصونیت قضایی چگونه میتوان صالح را به دادگاه بینالمللی جنایتکاران علیه بشریت کشاند. شما در این مورد چه نظری دارید؟
فشارهای زیادی از سوی جامعه مدنی وجود دارد مبنی بر اینکه یمن همین حالا و در اسرع وقت پیمان دادگاه بینالمللی بررسی جنایت علیه بشریت را امضا کند، اما این کار نیاز به تصویب پارلمان دارد. اکثریت پارلمان فعلی یمن هم در اختیار طرفداران صالح است و زمان زیادی تا پایان دوره این پارلمان باقی مانده است. تازه 2 سال دیگر انتخابات پارلمانی برگزار خواهد شد. با این وجود قربانیان و خانوادههای آنان از همین حالا برای تماس با دادگاه بررسی جنایت علیه بشریت تلاش میکنند.
و شما با وجود قانون مصونیت قضایی از این اقدام آنان حمایت میکنید؟
با همه وجودم از این اقدام حمایت میکنم. البته این کار از نظر قانونی به اصطلاح در منطقه خاکستری قرار دارد، یعنی در مرز میان قانون و بیقانونی.
برخی بر این عقیدهاند که اعطای مصونیت قضایی به عبدالله صالح میتواند برای دیگر کشورها الگو و مدل باشد و دیکتاتورها میتوانند با تکیه بر آن از مجازات فرار کنند. به نظر شما این قانون میتواند برای دیگر کشورها و افراد تبدیل به الگو یا راهحل شود؟
نه، به هیچ عنوان نمیتواند تبدیل به مدل شود. در برخی کشورها هر روز دست به قتلعام میزنند و چگونه میتوان از مردم انتظار داشت که چنین قانونی را به عنوان راهحل قبول کنند.
شما از انقلاب پشتیبانی میکردید و شخصا آن را امری درست و صحیح میدانید، اما آیا یک وزیر میتواند انقلابی باشد؟
من وزیری به اصطلاح «برآمده از خیابان» هستم. میخواهم همواره با انقلاب در ارتباط باشم و خواستههای انقلاب را نمایندگی کنم. طبیعتا همچنان به «میدان تغییر» صنعا هم میروم. برخی از وزرا از رفتن به این میدان ترس دارند و چندی پیش حتی یکی از وزرا با لنگه کفش مورد حمله قرار گرفت، اما من هیچ ترسی ندارم و همین دیروز به آنجا رفتم.
منبع: قنطره
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: