مرگ تدریجی تالاب‌ها

حتی با وجود بارش‌های زمستانی تالاب شادگان، گاوخونی، بختگان، دریاچه هامون، دریاچه ارومیه و در یک کلام تمامی 252 تالاب ایران در وضعیت نامناسبی به سر می‌برند.

مرگ تدریجی تالاب‌ها در شرایطی هر روز و هر ماه وسعت می‌یابد که تالاب‌ها به عنوان یکی از بارزترین زیبایی‌های خلقت، مفیدترین و در عین حال آسیب‌پذیرترین اکوسیستم‌های طبیعت به شمار می‌روند.

این زیستگاه‌های حیاتی و متنوع از جمله نظام‌های حیات بخشی هستند که هیچ جایگزینی ندارند؛ اما هیچ یک از اکوسیستم‌های جهان به اندازه تالاب‌ها، صدمات ناشی از برخوردهای سطحی و کوته‌فکری بشر و تمایلات خودخواهانه انسان محوری را تجربه نکرده‌اند. همین آسیب‌پذیری باعث شد کنوانسیون رامسر به عنوان معاهده‌ای بین‌المللی به منظور حفظ و نگهداری تالاب‌ها در سال 1349 مطرح شود. اما خود ما به عنوان اصلی‌ترین کشورهایی که این معاهده را به تصویب رسانده‌اند، آن طور که باید و شاید به تالاب‌ها توجه نمی‌کنیم.

درست است که این بحرا‌ن تا حدودی به دلیل کاهش نزولات آسمانی و ورود به چرخه خشکسالی است، اما قسمت عمده آن به دست خود ما و با تحمیلاتی است که روی تالاب‌ها اعمال می‌کنیم.

ساخت و ساز سدها اطراف تالاب‌ها و روی رودخانه‌ها ـ که شریان اصلی تالاب‌ها هستند ـ استفاده از آب تالاب‌ها برای مصارف کشاورزی و همچنین ورود فاضلاب‌های شهری و کارخانه‌ها به این آب‌ها، از دلایل اصلی است که موجب شده تالاب‌های ایران زیر خط قرمز قرار گیرند.

تالاب‌های کشور نیاز به درمان اورژانسی دارند و سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان متولی اصلی، باید به دنبال راهکار اساسی در این خصوص باشد. خوب است که مسوولان به جای شعار دادن و برگزاری هرچه باشکوه‌تر مناسبت‌های مختلف، سعی در اجرایی کردن برنامه‌هایی کنند که حتی تاخیر یک روزه در آنها می‌تواند به قیمت نابودی یک زیست بوم ارزشمند تمام شود.

بهاره صفوی