تنها یک جمله

جمله‌ای که بسته به طرف مقابلمان یا آن را رودررو می‌گوییم یا دور از چشم او، یا در دلمان آن را تکرار می‌کنیم. مثلا نگهبانی که به نظرمان فردی پایین‌تر و ضعیف‌تر از خودمان بوده، اما نگهبان و مامور بخش ورودی مجموعه‌ای است که کارمان به آن گیر است، اگر به دلیل نداشتن کارت شناسایی معتبر مانع ورودمان شد با تعریف و تمجید و خواهش و تمنا نتوانستیم دلش را به دست بیاوریم ممکن است از سر حرص این جمله را بگوییم یا اگر احیانا آدم مهمی ‌هستیم و کسی مارا نشناخت و مانع و پاپیچ‌مان شد این جمله را می‌گوییم. اگر هم طرف مقابلمان به هر شکلی از ما سرتر باشد آن‌وقت در دلمان این جمله را می‌گوییم و به سراغ نقشه‌ای برای اجرای آن می‌گردیم. مثلا دنبال مدیر یا مسوولی آشنا می‌گردیم که ماجرا را یکطرفه تعریف کنیم و به انتظار این بنشینیم که از آن طریق «روی طرف مقابلمان را کم کنیم». تلنگر امروز تنها یک جمله به ظاهر ساده است.

با تلنگر امروز می‌خواهیم «روی شما را که اعتنایی به نوشته‌های این نویسنده ندارید کم کنیم.» زیاد شنیده‌ایم که در بگو مگوهای روزانه می‌گوییم یا می‌گویند: «یک رویی ازت کنم.» براستی چرا؟

بعضی جمله‌ها تنها ترکیبی از چند کلمه و حرف برای بیان منظوری ظاهری و آنی نیستند. برخی جمله‌ها در همان آنی که از دهان بیرون می‌آیند با خود دنیایی را به تصویر می‌کشند. دنیایی که گاه شیرین و دلپذیر و خوشایند است و ما را به گذشته‌ای با خاطراتی خوب و قابل احترام می‌کشاند و چشم‌مان را به آینده‌ای زیبا امیدوار و روشن می‌کند، اما برخی جملات هم هستند که عمق و درون آنها چندان نویدبخش و نمایانگر روشنی نیست.

بعضی جمله‌ها از دهان برخی‌ها خارج که می‌شود ما را به افسوسی و سر تکان دادنی و تفکری تلخ وا می‌دارد. برخی جمله‌ها عمق بدی دارند. اگر کمی‌ خودمان را از فضای بی‌خیال بودن به آنچه در اطرافمان می‌گذرد خارج کنیم یا اگر در سرگرمی‌ و سرگردانی زندگی و کار و کار تنها لحظاتی جور دیگر نگاه کنیم آنگاه شاید عمیق‌تر به جمله‌ای مانند: یک رویی ازت کم کنم که حالت جا بیاد، فکر کنیم. فکر کنیم که چرا در پی هر سوء‌تفاهم و هر اختلافی که چه بسا دلیلش اختلاف نظر خود افراد نیست و مقررات و چارچوب‌های اداری و اجتماعی باعث آن است و با کمی‌ تدبیر و تامل می‌توان از کنار آن گذشت می‌خواهیم روی هم را کم کنیم. چرا بیشتر روی هم را نبوسیم به جای این‌که روی هم را کم کنیم؟

صولت فروتن‌/‌ جام‌جم