تهران جلوی دوربین

راه‌اندازی خط تولید خبر برای اولین‌بار در سیما

شریفی، تهیه‌کننده برنامه می‌گوید: درشهر برنامه‌ای است که مشابه آن در همه شبکه‌های علمی دنیا ساخته می‌شود و در اصطلاح به آن سیتی‌مگزین (مجله شهری)گفته می‌شود. این برنامه‌ها به پوشش اتفاقات، رخدادها، رویدادها و موارد جذاب و پرکششی می‌پردازد که در فضاهای شهری رخ می‌دهد. به واسطه جذابیت ذاتی اتفاق‌ها، برنامه‌های اینچنینی نیز جذاب هستند. در همان ابتدا که این برنامه راه‌اندازی شد رویکرد آن ارائه و انتقال اطلاعات و اخبار به سریع‌ترین شکل ممکن به مخاطب بود. در واقع آن زمان که این برنامه شکل گرفت هنوز باکس خبری 30‌/‌18 شبکه تهران یا شبکه خبر راه‌اندازی نشده بود و باکس‌های خبری که سرعت انتقال اخبار و اطلاعات را به اندازه امروز بالا ببرد، نبود. به همین دلیل درشهر، مرجع بسیار خوبی برای انتقال پیام‌ها و اخبار برای مخاطبان تهرانی به‌شمار می‌رفت. به مرور شبکه‌های خبری تعدد بیشتری پیدا کردند و رویکرد درشهر نیز از اخبار پایه به پایه‌های دیگری باید تغییر رویکرد می‌داد که ما با حدود 8 ماه پیش‌تولید برمبنای پژوهش‌های دانشگاهی که حول این طرح انجام داده بودیم، توانستیم سری جدید را به نتیجه برسانیم.

شریفی می‌افزاید: البته در راه‌اندازی سری جدید برنامه باید به برخی فاکتورها توجه می‌کردیم و درشهر جدید را با توجه به درنظر گرفتن همه باکس‌های مختلف خبری و رویکرد جدید شبکه تهران طراحی می‌کردیم. آن زمان 3 سیتی‌مگزین در شبکه‌های کانادا، ترکیه و مالزی وجود داشت که 2 کشور اخیر با توجه به خصوصیات فرهنگی کشورشان به ما نزدیک‌تر بودند. بر مبنای آن و با توجه به المان‌ها، خصوصیات و سیاست‌های سازمان سعی کردیم درشهر جدید را در شبکه تهران راه‌اندازی کنیم که تا حد زیادی موفق شدیم، البته راه زیادی برای رسیدن به آنچه مطلوب و مدنظرمان است در پیش داریم و نیازمندیم محدودیت‌ها کمتر شوند.

او در ادامه می‌گوید: پیاده‌سازی را که مدنظرمان بود، انجام و سرویس شهری، اجتماعی، حوادث، ورزشی، ادبی و فرهنگی راه‌اندازی شد و هر سرویس مانند نشریه‌ها و روزنامه‌ها سردبیر خاص خودش را داشت که همه تحت لوای سردبیر ارشد کار خود را شروع کردند و هر سرویس چند عضو داشت که به‌جمع‌آوری اطلاعات در همان زمینه مشغول شدند.

شریفی درباره نحوه تولید هر برنامه اظهار می‌کند: هر آیتم درشهر یک سناریوی مجزا و منحصر به فرد به نام تی‌وی اسکریپت دارد که دبیر هر سرویس باید در ارتباط با موضوعی که می‌خواهد کار کند آن را بنویسد و در اتاق فکر برنامه درباره آن فکر شود تا بهترین چیزی که باید، از آن موضوع بیرون بیاید و بعد آن سناریو در لوکیشن پیاده‌سازی می‌شود. سپس سناریو یا به عبارتی پری‌اسکریپت دوباره برمی‌گردد و توسط سردبیر اجرایی، سردبیر محتوایی و دبیر سرویس به بحث گذاشته می‌شود تا سناریوی نهایی نوشته شود. پس از این مراحل اگر سناریو مورد تایید باشد و اصلاحیه نخورد مهر تایید می‌خورد و به واحد هماهنگی داده می‌شود تا تصاویر لوکیشن، تی‌وی اسکریپت و سایر موارد را بسته‌بندی کرده سپس تحویل تیم آی‌تی می‌شود. تیم آی‌تی نیز نیازمندی‌های ‌تی‌وی اسکریپت را درخصوص تصاویر آرشیوی تامین می‌کند؛ مثلا اگر قرار است درباره بیمه برنامه‌ای پخش شود تیم آی‌تی باید تصاویری در ارتباط با تاریخچه آن یا سایر موارد در اختیار دبیر سرویس قرار دهد. بعد از طی این مراحل طرح وارد مونتاژ می‌شود و مطابق سناریو و طبق نظر دبیر سرویس، یک تدوین خلاقانه درباره آن انجام می‌شود، البته این انتهای کار به‌شمار نمی‌رود و وقتی برنامه به پخش فرستاده می‌شود ممکن است در آنجا نیز اصلاحیه بخورد و برگردد. او می‌گوید: آنچه در این باره لازم است بیان کنم این‌که تیم مونتاژ ما به هیچ عنوان کار اپراتوری انجام نمی‌دهد و در واقع کارگردانی دوم آنجا صورت می‌گیرد.

او این گونه ادامه می‌دهد: تیم ما در برنامه در شهر از معدود تیم‌هایی است که خط تولید خبر را راه‌اندازی کرده و موفق به پیاده‌سازی خط تولید در برنامه‌های تلویزیونی شده است. در واقع در شهر نمونه برنامه‌های سناریودار یا فیچر بصری را روی آنتن می‌برد و این کار برای بسیاری از کسانی که به‌کار برنامه‌سازی آگاه بودند کاری ناممکن می‌نمود که خوشبختانه ما با سعی و تلاش فراوان، هزینه‌های سنگین و حوصله زیاد توانستیم آن را ممکن کنیم. این کار یعنی راه‌اندازی خط تولید برای برنامه و آنقدر توانمند است که می‌تواند بسیاری از برنامه‌های دیگر را هم پشتیبانی کند. ما در واقع با این کار فیچر را به‌تولید انبوه رسانده‌ایم و کار از لحاظ محتوا با درصد قابل قبولی موفق بوده است.

تهیه‌کننده در شهر می‌گوید: مستندهای موضوعی و چالش‌های سطح شهر بخوبی پیاده‌سازی شده‌اند و مخاطب خوبی هم دارند. خوشبختانه این برنامه نزدیک به استانداردهای جهانی خودش در شبکه تهران به نمایش در‌می‌آید. هر هفته 2 جلسه اتاق فکر تشکیل می‌شود که در آن همه دبیران سرویس همراه با سردبیران حضور دارند و برنامه‌های پخش شده قبلی را به بحث می‌گذارند، سپس سردبیران مطابق معیارهای خودشان به برنامه‌ها ستاره می‌دهند. مثلا برنامه‌های تک‌ستاره به کار بیشتری برای ارتقای کیفی نیاز دارند و برنامه‌های 3 ستاره از آن برنامه‌هایی هستند که برای ساخت آن بسیار فکر شده و سناریوی یکپارچه، تاثیرگذار و بسیار خوبی دارند.

فرهاد شمسیان، سردبیر اجرایی برنامه متولد 1364 و دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گردشگری از دانشگاه تهران است. او در ارتباط با وظایف سردبیر اجرایی برنامه می‌گوید: سردبیر اجرایی در واقع ساختار برنامه را بررسی می‌کند، مثلا اگر برنامه‌ای قرار است درباره سینماها ساخته شود، سردبیر اجرایی موظف است برنامه را از لحاظ لوکیشن‌ها و کلا ساختاری که برای بیان موضوع از طرف دبیر سرویس مد نظر قرار گرفته است بررسی کند؛ ولی سردبیر محتوایی برنامه را از لحاظ محتوای اسکریپت‌ها و نگارشی که برای آنها انجام شده است و زاویه نگاه نگارنده بررسی می‌کند. ولی آنچه که درشهر انجام می‌شود یک کار کاملا تیمی است و خیلی وظایف تفکیک شده نیست، بخصوص درباره مسائلی که از لحاظ اجتماعی حساسیت دارند با همکاری و تعامل کار می‌کنیم. حسن دیگر گروه برنامه‌ساز درشهر این است که بیشتر افراد تحصیلکرده، جوان و با انرژی هستند. او در ارتباط با نحوه انتخاب موضوعات برای برنامه می‌گوید: آنچه در انتخاب یک موضوع اهمیت زیادی دارد این است که باید موضوع روز شهر تهران باشد و مردم شهر تهران با آن درگیر باشند، چه شهری، اجتماعی یا حتی فرهنگی به طور کلی هر چیزی که در شهر تهران نه به معنای پایتخت ایران بلکه به معنای شهر و خارج از پایتخت بودن برای آن وجود دارد برایمان اهمیت دارد؛ مثل ترافیک، آلودگی هوا، شهرداری، ساخت و سازها و فرهنگ شهری. به طور کلی اولویت با مسائلی است که موضوعیت و جامعیت داشته باشند و درشهری بودن آنها برای ما خیلی مهم است.

سردبیر اجرایی درشهر در ادامه تصریح می‌کند: قابلیت‌های جدیدی به برنامه اضافه شده است که از آن جمله می‌توان به بحث شهروندخبرنگار اشاره کرد و در آن مردم می‌توانند حتی با تلفن همراهشان از مشکلات محله‌شان فیلم یا گزارش تهیه کنند و برای برنامه بفرستند. بعد از بررسی‌هایی که انجام می‌شود اگر موضوع در حدی باشد که رسانه‌ای شود یک تیم برنامه‌ساز به آن محله می‌رود و مشکلات آنها را انعکاس می‌دهد. افراد در این زمینه می‌توانند عکس، فیلم یا گزارش‌های مکتوب خود را روی سایت درشهر قرار دهند. او درباره لزوم این کار می‌گوید: این کار پتانسیل‌های رسانه‌ای را افزایش می‌دهد و در عین حال ارتباط ما را با مردم مستحکم‌تر و گسترده‌تر می‌کند.

شمسیان بر این باور است که ارتباط دوسویه با بیننده می‌تواند در موفقیت یک برنامه تاثیرگذار باشد و در این‌باره می‌گوید: هرچه این ارتباط بیشتر باشد و شهروندان بیشتر به سمت ما بیایند، بهتر می‌توانیم با آنها ارتباط برقرار کنیم، لذا از شهروندان می‌خواهم ارتباطشان را با برنامه بیشتر کنند. ما برای حل مشکلات مردم تلاش می‌کنیم، اما این کار قطعا وابسته به اجزای سیستم مدیریتی است و مجموعه ما در اندازه خودش برای این کار تلاش می‌کند. با توجه به موقعیت رسانه در فضای جامعه و تغییر ساختارهای برنامه‌سازی، تلاش ما این است که هر چه بهتر برنامه را تقدیم کنیم، اما گاهی برخی محدودیت‌هایی وجود دارد که باعث می‌شود آنچه مدنظر ماست روی آنتن نرود. اما ما همیشه به مشکلات نمی‌پردازیم و موضوعات مثبت را نیز نشان می‌دهیم. در واقع تهران جلوی دوربین درشهر است.

او درباره فواصل باکس‌های برنامه هم می‌گوید: چینش را خودمان تعیین کرده و در این باره حساب شده کار می‌کنیم، مثلا صبح‌ها بیشتر به موضوعاتی می‌پردازیم که مخاطب آن خانم‌های خانه‌دار هستند، اما گاهی فواصل باکس‌ها استاندارد نیست.

امیر شاهمیری، دانشجوی دکتراست و به عنوان سردبیر محتوایی با تیم درشهر همکاری می‌کند. او در ارتباط با درشهر می‌گوید: سوژه‌ها به دو شیوه برای پرداخت در برنامه انتخاب می‌شوند؛ یکی از طریق دورنگار است که از طرف پلیس یا ماموران آتش‌نشانی یا خود مردم به دست ما می‌رسند و دیگری موضوعاتی هستند که خود دبیران سرویس یا گزارشگران برای کار انتخاب می‌کنند. این سوژه‌ها با هیات سردبیری و در جلسه‌ای که در اتاق فکر برنامه تشکیل خواهد شد به بحث گذاشته می‌شود و بعد از بررسی‌های متفاوت موضوع انتخاب می‌شود. گام بعدی، چگونگی پرداخت موضوع است که آن هم با همفکری سردبیران و دبیر سرویس مربوط انجام می‌شود. پس از انتخاب موضوع و نحوه پرداخت به‌آن، کار ساخت برنامه شروع می‌شود.

شاهمیری در ادامه می‌گوید: موضوع سوژه‌ها نیز به 2 طریق انتخاب می‌شود؛ برخی به اصطلاح مناسبتی هستند، مانند نمایشگاه کتاب یا روزهای خاصی که در تقویم وجود دارند ـ که البته این گونه موضوعات باید در ارتباط با فضای فکری برنامه باشند ـ و بعضی نیز مستقل هستند مانند ترافیک که در ارتباط با تعریف برنامه در شهر است.

او می‌افزاید: به طور کلی آنچه در انتخاب یک موضوع مدنظر ماست این که برنامه‌ای که قرار است پخش شود چه دردی از شهروندان شهر تهران درمان می‌کند. این نکته مهمی است که پیش از انتخاب هر موضوع مد نظر قرار می‌دهیم و در واقع اولویت ما را در پرداخت به موضوعات تا حد زیادی همین مساله تعیین می‌کند، چرا که ما برای مردم برنامه‌سازی می‌کنیم.

او مخاطب اصلی برنامه را مردم عنوان می‌کند و در ادامه می‌افزاید: هدف ما بازنمایی اتفاقات داخل شهر است و اگر مسوولان هم از آن آگاه شوند و برای حل آن تلاش کنند چه بهتر. وظیفه اصلی ما انعکاس مشکلات مردم است و این ماهیت کار ماست. در حقیقت وظیفه ماست که دغدغه‌ها و مشکلات مردم را به گوش مسوولان برسانیم. شاید بعضی از آنها هم از دست ما ناراحت شوند ولی نباید بشوند. ما می‌دانیم کارهای خوب و اقدامات درستی هم انجام شده است، اما همچنان مشکلاتی وجود دارند که باید حل شوند مانند ترافیک یا آلودگی هوا و این وظیفه ماست که مشکلات مردم را به‌درستی و بدون این‌که به کسی توهین کنیم، انعکاس دهیم. در واقع اگر غیر از این باشد ما به خودمان اجازه این کار را نمی‌دهیم.

شاهمیری علاوه بر سردبیر محتوایی، مسوول سایت برنامه در شهر هم است که بتازگی تغییرات زیادی را در آن انجام داده است. او در این باره می‌گوید: امکان جدیدی برای مخاطبانمان در نظر گرفته‌ایم که آنها راحت‌تر بتوانند با برنامه در ارتباط باشند و آن این است که گزارش‌های خود را از محله‌شان از طریق سایت به دست ما برسانند.