موسیقی «گرگ‌ها» ماندگار است

در این شماره به بررسی موسیقی سریال «گرگ‌ها» می‌پردازیم که سال 1365 از شبکه یک سیما پخش می‌شد. گرگ‌ها نخستین تجربه کارگردانی داوود میرباقری بود؛ او با ساخت چنین اثری تلاش داشت ضمن بیان مکرر وقایع تاریخی این سرزمین به نقش مردم و خواست آنان در به نتیجه رساندن چنین جریان‌هایی اشاره کند. اگر سریال «گرگ‌ها» را اثری کاملا تاریخی ندانیم، باید بگوییم یک سریال غیرمستند تاریخی است و از گونه‌ای فضاسازی تاریخ ایرانی بهره برده است.
کد خبر: ۴۵۳۴۰۷

در این سریال بازیگرانی چون علی نصیریان، داوود رشیدی، محمدعلی کشاورز، ثریا قاسمی، سیاوش طهمورث، راضیه برومند، رسول نجفیان، ژاله علو و... به هنرنمایی پرداختند. داستان گرگ‌ها از محکومیت مردی به نام صفدر آهنگر به اعدام شروع می‌شود و حکیم شهر که مردی متقی و پرهیزکار است، در پی این حکم به مقابله با حاکمیت وقت برمی‌خیزد و در نهایت نهضتی که برپا می‌شود سبب‌ساز سقوط حکومت و آزادسازی زندانیان می‌شود. هر چند ماجرا‌ها و وقایع این سریال بسیار نمادین بوده‌، اما سعی شده از این طریق مفاهیمی مانند انقلاب، عشق، ظلم‌ستیزی، رشوه‌خواری و دیگر مسائل دوره‌های مختلف این کشور کهن به ‌تصویر کشیده ‌شود.

یکی از بارزترین مشخصه‌های این سریال موسیقی آن است که توسط مجید انتظامی ساخته شد.

موسیقی سریال «گرگ‌ها» مانند برخی آثار دیگر انتظامی (همچون از کرخه تا راین و بوی پیراهن یوسف) در صدر فهرست کارهای آهنگساز قرار نمی‌گیرد، اما در آن زمان به عنوان یکی از نقاط قوت سریال به حساب می‌آمد.

ملودی‌های لایت با روند حرکتی سکانس‌وار و فراز و فرودهایی که کمتر شنونده را غافلگیر می‌کند، مشخصه آثار انتظامی است. شاید همین ویژگی موجب شده اغلب ملودی‌های او برای مردم عام نیز دلپذیر باشند.

موسیقی تیتراژ «گرگ‌ها» ساختاری قرینه‌ای و جفتی دارد. دو میزان مقدمه و آکوردهایی که توسط بادی‌ها و زهی‌ها نواخته می‌شود و تیمپانی ریتم آنها را همراهی می‌کند، آغازگر موسیقی است. یک جمله هشت میزانی که تم آن سکانس پایین‌رونده است به وسیله ارکستر نواخته می‌شود و در تکرار، پاساژ زهی‌ها رنگ‌آمیزی کار را تغییر می‌دهد.

جمله بعدی یک تم رونده با نت‌های کشیده است که زهی‌ها آن را می‌نوازند و پیانو به عنوان ساز همراهی کننده به ارکستر افزوده می‌شود. روند حرکت این تم مانند تم قبلی است و در تکرار همان ملودی را آوای گروه کر اجرا می‌کند و در میانه قطعه موسیقی به سکون نسبی رسیده و یک رابط چهار میزانی فضای موسیقی را تغییر می‌دهد.

پس از آن تم جدیدی توسط زهی‌ها معرفی می‌شود که فضایی از مد یا مقام دشتی را تداعی می‌کند (بویژه پایان تم جمله‌ها) و در پایان همان مقدمه هشت میزانی توسط ارکستر اجرا شده و قطعه با کدایی* زیبا به پایان می‌رسد.

در مجموع می‌توان گفت موسیقی این سریال توانست مستقل از خود سریال نیز بدرخشد و از آن می‌توان به عنوان یکی از موسیقی‌های ماندگار در عرصه تلویزیون یاد کرد.

پانوشت:

* کدا (coda): در زبان ایتالیایی به معنی دم است و در موسیقی به چند میزان پایانی قطعه گفته می‌شود که پس از خاتمه موسیقی برای به تاخیر انداختن حس نهایی خاتمه نزد شنونده به موسیقی افزوده می‌شود

حمید حیدرپناه ـ مرتضی سروش‌نیا

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها