خورشید و ماه

امام حسن (ع) در شرایطی ناچار به پذیرش صلح با معاویه می‌شود که عدد پیروان راستین پیامبر (ص) رو به کاستی نهاده و هرگونه اقدامی به جز پذیرش صلح، می‌تواند تداوم و بقای حیات اسلام و مسلمین را دستخوش لطماتی جبران‌ناپذیر کند.

28 صفر روزی است که از یک طرف خورشید عالمتاب رسالت به سرخی و غروب می‌گراید و از طرف دیگر ماه پرتلألوی امامت در شب ظلمانی زمین و زمان پشت ابر تردید و جهل مردمان پنهان می‌شود. زمانه امام حسن (ع) همزمان است با استحاله‌ مسند خلافت به مسند پادشاهی و شهادت حضرت مصادف با پایان امید مسلمانان مبنی بر استمرار حکومت اسلامی در جامعه‌‌‌ای که زمانی زعامت آن را بزرگمردانی چون محمد (ص) و علی (ع) عهده‌دار بودند.

با رحلت پیامبر (ص) نخستین جرقه‌ عناد و دشمنی در دل به ظاهر یارانی که تو گویی یاری‌شان صرفا مقید به زمان حیات پیامبر (ص) بوده، شکل می‌گیرد و با شهادت امام حسن (ع) این جرقه که پیشتر در زمان امیرالمؤمنین علی (ع) شعله‌ور شدن را آزموده بود، اینک آتش به بنیان حقیقت می‌زند و بر آن است تا بر ویرانه‌های برجای مانده از آن، خانه‌ای دیگر بنا کند؛ غافل از آن‌که این خانه به تعبیر قرآن کریم چونان خانه‌ عنکبوت سست و بی‌بنیاد است و زوالش دیری نخواهد پایید.

با شهادت امام حسن (ع) قدرت سیاسی که می‌بایست ابزار خدمت به خلق باشد تبدیل به هدف می‌شود و در مقابل، بهره‌کشی از نیروی خلق، ابزار رسیدن خلفای مستبد اموی و عباسی به قدرت می‌گردد. حال آن‌که قدرت سیاسی صرفا وسیله‌ای است برای برآوردن نیاز خلق نه دستاویزی برای از میان برداشتن آنها چنان‌که شاعر می‌گوید: تو را تیشه دادم که هیزم کنی، ندادم که ریشه ز مردم کنی.

اما با همه‌ این احوال، سوگواری ما شیعیان و مسلمانان بر عزای از دست رفتن بزرگانمان تنها اشک و آه و حسرت نیست ، بلکه حماسه‌ای است حیات‌بخش که کوچک‌ترین نسبتی با نومیدی و یأس منفعلانه ندارد. خورشید رسالت و ماه امامت شاید پشت ابر پنهان شوند اما فناناپذیرند و در همه حال، زمینیان را از نعمت وجود پربرکت خویش بهره‌مند می‌سازند. ما از غربت حقیقت و تنهایی پیروان راستین آن مغمومیم و از رحلت پیامبرمان و شهادت اماممان سوگواریم، اما می‌دانیم که در راه هدایت نباید از کمی یاران بهراسیم و این کلام مولایمان امیرالمؤمنین علی (ع) است که فرموده: لاتستوحشوا فی طریق الهدی لقله اهله.

آزاد جعفری / جام‌جم