به گفته کارشناسان، تداوم خشکسالی از جمله علل خود سوزی دریاچه پریشان است

آتش در تالاب پریشان

تالاب پریشان در شهرستان کازرون، از عصر چهارشنبه گذشته به علت خشکسالی آتش گرفت و با وجود تلاش و پیگیری مسوولان محلی و استانی برای جلوگیری از گسترش آن، آتش همچنان در این تالاب زبانه‌ می کشد.
کد خبر: ۴۵۳۳۴۵

به گزارش جام جم، تاکنون آتش حدود 500 مترمربع از این دریاچه 4500 کیلومتر مربعی را دربر گرفته و بیم نفوذ و سرایت آن به سایر اراضی دریاچه نیز وجود دارد. دریاچه پریشان از سال 87 به خاطر خشکسالی‌های پیاپی طراوت خود را از دست داده و به برهوتی وسیع تبدیل شده و با بیرون زدن دودهای بدبو و نامطبوع از حفره‌هایی که در پریشان به وجود آمده، اثراتی از خودسوزی این دریاچه نمودار شده است.

رئیس اداره محیط‌زیست شهرستان کازرون با اشاره به خودسوزی این تالاب بین‌المللی که روزی میزبان انواع گونه‌های بومی و مهاجر جانوری بود، علت آن را تداوم خشکسالی و تجزیه گیاهان اعلام کرده و می‌گوید: این خودسوزی هر لحظه در حال افزایش است و اگر بموقع مهار نشود، به بحران زیست‌محیطی بزرگی تبدیل خواهد شد. جمال خداپرست به «جام‌جم» می‌گوید: پس از وقوع حادثه جلسه ستاد بحران به منظور بررسی راهکارهای حل بحران تشکیل و وظایف هر سازمان برای این منظور مشخص شد.

وی با بیان این‌که این ستاد بهترین و سریع‌ترین راهکار برای جلوگیری از گسترش آتش به اراضی مجاور را‌ حفر کانال اعلام کرده، می‌افزاید: حفر کانال در اطراف منطقه آتش گرفته و جاری شدن آب در آن، همچون یک سد و خندق اطراف منطقه آتش سوزی را می‌گیرد و مانع نفوذ و گسترش آتش می‌شود، بنابراین از عصر پنجشنبه مشغول حفر کانالی به عمق 3 متر با بیل مکانیکی در محوطه شدیم تا آب درون زمین به این کانال‌ها زده شود و کانال‌ها را پر کند که انجام این عملیات همچنان ادامه دارد.

نیاز به کار مطالعاتی دقیق داریم

مدیرکل محیط‌زیست استان فارس نیز به جام‌جم می‌گوید: این پدیده بیشتر در مناطقی روی می‌دهد که دارای خاک پیکلند هستند، یعنی خاک‌هایی که از پوسیده شدن بقایای گیاهی و جانوری انباشته شده طی سالیان دراز به وجود آمده و دارای مواد عالی و بسیار مغذی هستند و در صورت فراهم بودن شرایط لازم برای اشتعال، براحتی آتش می‌گیرند.حسینعلی ابراهیمی کارنامی تصریح می‌کند: برای برخورد اساسی با این پدیده و مهار اصولی و کامل آن، باید منتظر نتایج مطالعات کارشناسی باشیم؛ زیرا این پدیده طبیعی نو و نادر، نیازمند بررسی کامل و جامعی است و باید کار مطالعاتی دقیقی دراین باره صورت بگیرد تا راهکارهای مقابله اصولی و اساسی با این پدیده شناسایی و اعمال شود.وی می‌افزاید: البته یافته‌ها و بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد بارش فراوان برف و باران به طوری که خاک منطقه و دریاچه را اشباع کند، تنها راه‌حل قطعی و اساسی حل این مشکل است.

پدیده‌ای نو

یک کارشناس محیط‌زیست استان نیز درباره علت وقوع این پدیده طبیعی و تقریبا جدید به جام‌جم می‌گوید: در مناطقی نظیر تالاب‌ها، گیاهان آبزی موجود در محل، به مرور زمان به کف و بستر تالاب رفته و رسوبات روی آنها را می‌گیرد. حال در صورتی که به هر دلیل از جمله خشکسالی، آب تبخیر شده یا فرونشست کند، خاک و رسوبات به همراه مواد عالی حاصل از گیاهان پوسیده، داخل بستر تالاب باقی می‌ماند و به مرور زمان، تجزیه می‌شود و بر اثر این تجزیه گازهایی از جمله متان از خود متصاعد می‌کند که این گاز و مواد عالی موجود در خاک در صورت بروز شرایط مناسب مثل خشکسالی، شروع به سوختن می‌کنند.قاسم نهاوندی با بیان این‌که وجود 3 عامل اکسیژن، گرما و مواد سوختنی در کنار یکدیگر باعث وقوع آتش‌سوزی است، می‌افزاید: وقوع این پدیده نو، در سال‌های اخیر علاوه بر کشور ما در برخی کشورهای دیگر نیز اتفاق افتاده است. در ایران اولین ‌بار 2 سال پیش در شهر داراب استان فارس و در یک منطقه کوچک که محل تجمع آب بود، پس از خشک شدن برکه به خاطر خشکسالی، این اتفاق رخ داد که به علت وسعت کم منطقه، خسارت زیادی وارد نشد. پس از آن و در تابستان سال گذشته، در سلطان‌آباد شیراز نظیر این حادثه رخ داد که بر اثر وقوع آن حدود 15 تا 20 هکتار از اراضی منطقه سوخت و از بین رفت، اما خودسوزی پریشان در حالی رخ می‌دهد که زمستان است، ضمن این‌که چند روز پیش نیز در این منطقه بارندگی صورت گرفته که خود می‌توانست باعث افزایش رطوبت خاک و عدم وقوع این اتفاق شود.

پیامدهای آتش‌سوزی

وی با بیان این‌که به علت سرعت کند سوختن، زمان زیادی صرف می‌شود تا آتش گسترش یابد، می‌گوید: تلخ‌ترین پیامد این واقعه از بین رفتن خود خاک است. در حالی که سالیان دراز بلکه قرن‌ها طول می‌کشد تا تنها چند میلی‌متر خاک تولید شود، ‌اما پس از این اتفاق و براحتی، خاک فراوانی با عمق زیاد از بین می‌رود و زمین و خاک آتش گرفته، می‌ترکد و نشست می‌کند، به طوری که اگر کسی روی آن پا بگذارد تا ارتفاع نیم تا یک متر پایین می‌رود، چنان‌که در سلطان‌آباد شیراز این اتفاق برای گروهی از احشام رخ داد.این کارشناس محیط‌زیست با بیان این‌که راه‌های مختلفی برای جلوگیری از گسترش این نوع آتش‌سوزی وجود دارد، از جمله جابه‌جایی کامل خاک که برای ما عملا امکان‌پذیر نیست، می‌افزاید: بهترین و سریع‌ترین راهکار، حفر کانال و ایجاد زه است که این کار در حال حاضر در حال انجام است.

نهاوندی در عین حال می‌گوید: یکی از ویژگی‌های مثبت این منطقه نسبت به سلطان‌آباد این است که سطح آب بالاست و با حفر کانال یک حالت زه آب ایجاد شد و آب بالا زد و وارد کانال شد، در حالی که در سلطان‌آباد به خاطر پایین بودن سطح آب مجبور شدیم خودمان در کانال‌های ایجاد شده، آب بریزیم و اطراف منطقه آتش گرفته حصاری ایجاد کنیم. حسن دیگر این منطقه این است که از یک طرف به کوه محدود می‌شود که خود مانعی برای گسترش آتش‌سوزی است و از سویی، جاده‌ای خاکی در بستر خشک دریاچه وجود دارد که میان بوته‌زارها فاصله انداخته و همین امر مانع سرایت آتش یک سمت جاده به بوته‌زارهای سمت دیگر آن می‌شود، اما مشکل منطقه نیز این است که خوشبختانه یا در حال حاضر متاسفانه، پوشش گیاهی فراوانی دارد که ارتفاعشان بعضا به یک متر نیز می‌رسد، بنابراین اگر به سرعت جلوی این خودسوزی گرفته نشود، بزودی کل منطقه را فرامی‌گیرد.وی با بیان این‌که 2 عامل مواد قابل اشتعال و گرما در منطقه وجود دارد و کاری دراین باره نمی‌شود کرد، تاکید می‌کند: تنها راه ممکن برای جلوگیری از سرایت آتش به سایر منطقه و اطفای آن، جلوگیری از ورود اکسیژن به درون زمین و مواد قابل اشتعال است که پوشاندن سطح زمین منطقه با خاک رس و خاک مخلوط و کوبیدن و پرس کردن این خاک بر سطح زمین شیوه کار است، که پس از اتمام کار حفر کانال در این باره اقدام می‌شود. نهاوندی با بیان این‌که یکی دیگر از علل خشکی دریاچه، حفر چاه‌های غیرمجاز در اراضی اطراف دریاچه است، می‌گوید: محیط زیست در حال حاضر درصدد گرفتن حقابه برای دریاچه است که این امر نیز از طریق سد «نرگسی» امکان‌پذیر و مستلزم حمایت تمام دستگاه‌ها، همچون سازمان آب، جهاد کشاورزی، فرمانداری و مدیران ارشد استانی و کشوری است؛ چراکه دریاچه یک تالاب بین‌المللی است و حفاظت آن با این‌که به عهده محیط‌زیست است، اما به تنهایی و بدون حمایت سایر دستگاه‌ها امکان‌پذیر نیست.

فاطمه مرادزاده ‌/‌ گروه ایران

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها