گردشگری دریایی غرق نشود!

صنعت دریانوردی و کشتی‌سازی از همان روزهای آغازین برای بشر جذابیتی ویژه داشت و رفته رفته این صنعت جالب و جذاب تکامل پیدا کرد. نباید فراموش کرد که ابتدا هرگز این کشتی‌ها به منظور تفریح و گردش ساخته نشدند بلکه مصارف اقتصادی و نظامی به تکامل این صنعت کمک کرد و بهانه‌ای برای رشد و تکامل این صنعت شد و همین رشد باعث ظهور بخشی شد که از آن با نام گردشگری دریایی یا همان کروزهای امروزی یاد می‌کنند.

در ابتدا این صنعت نوظهور به دلیل عدم تکمیل و رشد متناسب صنایع وابسته و البته دانش دریایی، خاطرات نامناسبی چون فاجعه کشتی مسافری تایتانیک را در تاریخ ثبت کرد، اما همین فجایع مقدمه‌ای برای پیشرفت‌های آن شد. به طور کلی صنعت کشتی‌سازی و دریانوردی در کشورهای ساحلی از رونق خوبی برخوردار بوده و هست. ازجمله این کشورها انگلستان را می‌توان نام برد که در زمینه ساخت کشتی تجربیات مناسبی داشته و امروز در زمینه ساخت کشتی‌های تفریحی به همراه کره جنوبی و استرالیا نام نیکی از خود بر جای گذاشته‌اند و حتی ترکیه همسایه غربی ایران نیز به تازگی از مقام مناسبی در این صنعت برخوردار شده است.

این کشورها از فاجعه کشتی مسافری تایتانیک درس‌های جالبی گرفتند و امروزه همه تجربیات خود را در زمینه ساختن کشتی‌های مسافرتی (کروزها) فوق مدرن یا همان کروزها به کار گرفته‌اند و پیشرفت چشمگیری نیز داشته و توانسته‌اند کشتی‌های بسیار مدرن توریستی را روانه آب‌های آزاد کنند و شرکت‌ها یا دفاتر توریستی را در برقراری خطوط کشتیرانی در سطح جهانی یاری کنند.

صنعت گردشگری در ابتدا زیاد به این کشتی‌های تفریحی خوشامدگویی نکرد و در واقع این کشتی‌ها مغلوب صنعت هوایی و هواپیماهای تجاری شدند و تبدیل به دنیایی بسیار کوچک و مخصوص ثروتمندان و قایق‌های کوچک تفریحی آنها شد، اما از آنجا که هواپیماها قادر نبودند بسیاری از خواسته‌های انسان برای رسیدن به سرزمین‌های ناشناخته را برآورده کنند و در بسیاری از مکان‌های توریستی استفاده از آنها غیرممکن بود، دوباره این کشتی‌ها بودند که نظر گردشگران و برگزارکنندگان تورهای گردشگری را به خود جلب کرده و توانستند جای خود را در صنعت گردشگری بین‌المللی تثبیت کنند. به همین دلیل 2 دهه است که دوباره صدای سوت کشتی‌های تفریحی را هنگام ترک بنادر می‌شنویم به طوری که امروزه این کشتی‌ها از جایگاه ویژه‌ای در صنعت درآمدزای گردشگری برخوردار شده‌اند.

به عنوان مثال در حال حاضر آگهی‌های تبلیغاتی بسیار زیادی درباره تورهای تفریحی دریایی یا همان کروزها در مناطق مختلف جهان مثل قطب شمال، سیبری یا حتی جزایر بسیار زیبایی در دورافتاده‌ترین نقاط جهان را در روزنامه‌ها می‌بینیم.

این تورهای تفریحی این گونه برگزار می‌شوند که گردشگران با یکی از کشتی‌های تفریحی که در واقع هتلی بسیار مجلل و شناور هستند به نزدیکی این مناطق دورافتاده می‌روند و در نزدیکی آن لنگر می‌اندازند و گردشگران با قایق‌های کوچک وارد جزیره‌‌ها می‌شوند و در کنار بومیان منطقه و به روش آنها مدتی زندگی را تجربه می‌کنند درست همان حسی که کریستف کلمب در زمان کشف‌اش داشت، قدم به ساحلی ناشناخته خواهند گذاشت.

این کشتی‌های مدرن تفریحی با امکانات تفریحی و رفاهی خود توانسته‌اند اکنون به عنوان یکی از ارکان اصلی و تقویت‌کننده صنعت گردشگری هر کشوری به شمار آیند.

این هتل‌های فوق‌مدرن شناور پس از ترک بندرگاه شاید تا مدت‌ها هیچ نیازی به پهلو گرفتن در خشکی را نداشته باشند و حتی مسافران این کشتی‌ها هم هرگز دلشان برای خشکی تنگ نشود. چون تمام امکانات رفاهی و لوازم مورد نیاز خود را در طول این سفر پرماجرا در اختیار دارند.

صنعت گردشگری دریایی آنچنان با سرعت سرسام‌آور در حال رشد و گسترش است که شاید دیگر صنایع مجبور شده‌اند با توانی 2 برابر برای رسیدن به آن تلاش کنند. بنابراین حضور کشتی‌های تفریحی در ساحل کشورهای ساحلی علاوه بر رونق صنعت گردشگری در سطح بین‌المللی می‌تواند صنایع وابسته را نیز رونق ببخشد. این کشتی‌ها می‌توانند صنعت غرق‌شده گردشگری کشورهای ساحلی را نجات دهند.

امروزه پس از رونق زیاد این گونه سفرهای تفریحی در جهان، توجه اکثر شرکت‌های گردشگری و توریستی بخصوص خطوط کشتیرانی تفریحی به منطقه خلیج فارس جلب شده است.

این اهمیت باعث شده که کشورهای حاشیه خلیج فارس درگیر رقابتی بسیار شدید برای جلب هرچه بیشتر گردشگران به سمت خود شوند وسعی کنند صدای سوت کشتی‌های بیشتری را در بنادر خود بشنوند. بندر ابوظبی توانسته با برقراری زیرساخت‌های بسیار دقیق و شرایط مناسب برای پهلو گرفتن کشتی‌های تفریحی بسیار بزرگ به عنوان یکی از اصلی‌ترین بنادر تفریحی منطقه جای خود را تثبیت کند یا کشور قطر که با به اجرا گذاشتن قوانین جدیدی مثل سهولت صدور ویزا برای گردشگرانی که از طریق این‌گونه کشتی‌ها وارد خاک قطر می‌شوند، استفاده از این امکان را ساده‌تر می‌کند.

سوال اصلی اینجاست که سهم ایران از این صنعت چقدر است؟ کشوری که شاید برای رشد صنعت گردشگری دریایی خود فقط به راه‌اندازی کشتی کوچکی به نام میرزا کوچک‌خان در دریای خزر بسنده کرده و سواحل جنوبی کشور را با این‌همه پتانسیل فراموش کرده است.

ایران به عنوان مالک طولانی‌ترین ساحل در خلیج‌فارس اگر قصد رشد و گسترش صنعت گردشگری خود را بخصوص در زمینه گردشگری دریایی دارد، البته با توجه به امکانات بالقوه کشور باید به صنعت گردشگری دریایی و کشتی‌های کروز توجه ویژه‌ای داشته باشد تا مبادا مغلوب سیاست‌های بسیار دقیق و کارآمد کشورهای جنوبی حاشیه خلیج فارس شود و بتواند مسیر حرکت کشتی‌های تفریحی را از سمت جنوبی خلیج فارس به سمت شمالی آن یعنی سواحل ایران هدایت کند. این در حالی است که ایران در زمینه جذب هرچه بیشتر گردشگر منطقه در دو جزیره کیش و قشم سرمایه‌گذاری‌های بسیار زیادی انجام داده و امکانات رفاهی مناسبی را نیز فراهم کرده.

همچنین نباید تلاش‌های ایران برای راه‌اندازی خطوط کشتیرانی تفریحی را در شمال ایران فراموش کرد هر چند این حرکت یعنی راه‌اندازی کشتی کوچک تفریحی میرزا کوچک‌خان در دریای خزر به سرعت به دست فراموشی سپرده شد، اما گامی هرچند ابتدایی و غیرقابل رقابت با کشورهای منطقه برای ظهور این صنعت یعنی صنعت گردشگری دریایی در کشور ایران بوده ولی به عقیده بسیاری از کارشناسان و دست‌اندرکاران صنعت گردشگری ایران همین حرکت هرچند ابتدایی باید مبنای رشد و گسترش صنعت گردشگری دریایی کشور باشد.